Инновационные исследования в современном мире: теория и практика

Mazkur tadqiqot investitsion salohiyat va ijtimoiy infratuzilma rivoji o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ekonometrik modellashtirish asosida ilmiy-nazariy va empirik jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot doirasida investitsion salohiyat tushunchasining mazmun-mohiyati, uning hududiy rivojlanishdagi o‘rni hamda ijtimoiy infratuzilmaning asosiy tarkibiy yo‘nalishlari tizimli ravishda o‘rganiladi. Ta’lim, sog‘liqni saqlash, transport va kommunal infratuzilma ko‘rsatkichlarining mintaqalarning investitsion faolligiga ta’siri panel ma’lumotlar asosida baholanadi. Ekonometrik modellar yordamida ijtimoiy infratuzilma rivoji investitsion salohiyatni oshirishda muhim omil ekanligi ilmiy jihatdan asoslanadi. Olingan natijalar mintaqaviy investitsiya siyosatini takomillashtirish, infratuzilmaga investitsiyalarni ustuvor yo‘naltirish va barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashga qaratilgan ilmiy xulosalar hamda amaliy tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi.

Ushbu maqolada bolalarning fikrlash jarayonida rasm chizishning psixologik ahamiyati yoritilgan. Rasm chizish nafaqat estetik tarbiyaning bir qismi, balki bolaning kognitiv, emotsional va ijtimoiy rivojlanishida muhim omil ekani ilmiy-nazariy manbalar asosida tahlil qilingan. Tasviriy faoliyat jarayonida tasavvur, kuzatuvchanlik, mantiqiy fikrlash, ijodkorlik, nutq, mayda motorika, shaxsiy ifoda va emotsional barqarorlikning qay tarzda shakllanishi yoritiladi.

Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda raqamli texnologiyalarning ta’lim sifati va samaradorligini oshirishdagi roli, pedagogik jarayonga integratsiya qilish mexanizmlari, shuningdek, jahon va Osiyo mamlakatlari tajribasi asosida qiyosiy tahlil amalga oshirilgan. O‘zbekistonda ta’lim tizimini raqamlashtirish bo‘yicha olib borilayotgan islohotlar, xususan “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar yoritilgan. Maqolada raqamli pedagogika, masofaviy ta’lim, sun’iy intellekt va raqamli savodxonlik masalalari tahlil qilinib, ta’lim jarayonini modernizatsiya qilish bo‘yicha ilmiy xulosalar berilgan.

В статье анализируются возможности и недостатки норм действующего уголовного законодательства в охвате современных угроз, проводится сравнительно-правовое изучение международных правовых стандартов и опыта зарубежных стран. Также выдвигаются научно обоснованные предложения по введению отдельного состава преступления за фальсификацию и распространение персональных данных с использованием технологий дипфейк, определению случаев, совершенных в отношении несовершеннолетних, в качестве отягчающего признака. Результаты статьи послужат совершенствованию эффективной защиты личной неприкосновенности, чести, достоинства и информационной безопасности несовершеннолетних посредством уголовно-правовых средств.

Mazkur maqolada ta’lim jarayonida sun’iy intellektga asoslangan tavsiya tizimlarini ishlab chiqishning ilmiy-nazariy asoslari hamda ularning o‘quv jarayoni samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda mashinaviy o‘rganish va ma’lumotlarni tahlil qilish algoritmlari asosida o‘quvchilarning bilim darajasi, qiziqishlari va o‘zlashtirish tezligini hisobga oluvchi tavsiya modeli ishlab chiqiladi. Shuningdek, tavsiya tizimining o‘quv natijalari, individual ta’lim trayektoriyalarini shakllantirish va o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirishdagi samaradorligi eksperimental ma’lumotlar asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt asosidagi tavsiya tizimlarini ta’lim jarayoniga integratsiyalash orqali ta’lim sifatini oshirish va shaxsga yo‘naltirilgan o‘qitishni rivojlantirish bo‘yicha metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.

Постнатальная респираторная адаптация у недоношенных новорождённых нередко нарушается вследствие функциональной незрелости лёгких и дефицита сурфактанта. Способ родоразрешения, в частности кесарево сечение, может оказывать дополнительное влияние на раннюю дыхательную адаптацию за счёт замедленного клиренса лёгочной жидкости и отсутствия физиологического родового стресс-ответа. Целью исследования явилась оценка особенностей ранней постнатальной респираторной адаптации у недоношенных новорождённых, рождённых путём кесарева сечения, по сравнению с вагинальными родами. Для демонстрации методологического подхода использована модельная когорта из 600 недоношенных новорождённых с анализом клинических, газообменных и инструментальных показателей, а также потребности в респираторной поддержке и сурфактантной терапии. Полученные данные свидетельствуют о более высокой частоте ранних респираторных нарушений у детей, рождённых путём кесарева сечения, при отсутствии статистически значимых различий по тяжёлым исходам. Сделан вывод о необходимости многофакторного подхода и стандартизации критериев оценки дыхательной адаптации у недоношенных новорождённых.

Maqolada radio-efir monitoringi jarayonini avtomatlashtirish uchun konvolyutsion neyron tarmog‘i (CNN) va SDR (Software Defined Radio) texnologiyalarini qo‘llash masalalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda kirish ma’lumotlari sifatida  o‘lchamli spektrogrammalar ishlatiladi. 33 milliondan ortiq parametrga ega bo‘lgan CNN modelini real vaqt rejimida ishga tushirish uchun NVIDIA RTX 4090 grafik protsessori imkoniyatlari tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida musiqa ta’limi jarayonida milliy ruhni shakllantirishning konseptual modeli tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida xalq musiqasi, maqom san’ati, folklor san’ati va an’anaviy ijrochilik asosida o‘quvchilarda estetik tarbiya, musiqiy tafakkur va ma’naviy tarbiya shakllantirishning didaktik imkoniyatlari o‘rganildi. Konseptual model pedagogik texnologiyalar, ustoz-shogird an’anasi, ijodiy faoliyat va jamoaviy ijro metodlariga asoslanib, o‘quvchilarda milliy qadriyatlarga hurmat, vatanparvarlik tarbiyasi va milliy o‘zlikni anglash tuyg‘ularini rivojlantirishga qaratilgan. Shu bilan birga, musiqiy did, ijrochilik mahorati va sahna madaniyati ham konseptual model orqali mustahkamlanadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, konseptual model asosida olib borilgan darslar musiqa ta’limining samaradorligini oshiradi va yosh avlodni ma’naviy barkamol, estetik didi rivojlangan va milliy qadriyatlarga sodiq shaxs sifatida tarbiyalashga xizmat qiladi.

Mazkur maqolada nutqning kommunukativ sifatlaridan biri hisoblangan boylik sifati va uning asosiy tamoyili — sinonimlarrning shakllanishш va uning qo‘llanish doiralaridagi leksik xilma-xillik, uslubiy o haqida o‘zgalik jihatlari haqida so‘z boradi. Shuningdek, mazkur tamoyilning og‘zaki va yozma shaklda namoyon bo‘lishi doirasida fikrlar beriladi.

Mazkur ilmiy maqolada investitsion va innovatsion faoliyatni moliyaviy uslubda rag‘batlantirishning nazariy-uslubiy asoslari hamda amaliy mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda soliq imtiyozlari, davlat grantlari, subsidiyalar, venchur kapital, investitsion fondlar va davlat-xususiy sheriklik kabi moliyaviy instrumentlarning innovatsion rivojlanishga ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, moliyaviy rag‘batlantirish choralarining investitsiya hajmi, innovatsion mahsulotlar ulushi va iqtisodiy o‘sish ko‘rsatkichlariga ta’siri statistik va qiyosiy tahlil asosida baholangan. Natijalar moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini kompleks va tizimli qo‘llash innovatsion faollikni oshirish hamda milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini kuchaytirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

O‘zbekistonda erkin raqobat muhitini shakllantirishning institutsional asoslari masalasi mamlakat iqtisodiyotining barqarorligi va uning raqobatbardoshligini ta’minlashda alohida ahamiyatga ega. Raqobat bozor iqtisodiyotining asosiy tamoyillaridan biri bo‘lib, unda ishlab chiqaruvchilar va xizmat ko‘rsatuvchilar o‘rtasida erkin, adolatli va oshkora raqobat yuzaga keladi. Bunday muhitda iste’molchilar turli xil mahsulot va xizmatlar orasidan tanlov qilish imkoniyatiga ega bo‘lib, narxlar nauchilikda shakllanadi. Raqobatning o‘rnatilishi va samarali ishlashida institutsional asoslar, ya’ni qonuniy va tashkilotli tartib-taomillar muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonda raqobatni rivojlantirish va erkin raqobat muhitini yaratish uchun institutsional bazaning mustahkamligi tariflanishi va amaliyotga tatbiq qilinishi lozim.

Маҳаллий иқтисодчи олимлар томонидаан кичик тадбиркорлик субъектлари фаолиятини инновацион ривожлантириш борасидаги илмий тадқиқотлари натижасида ишлаб чиқилган ёндашувлар фанда мазкур йўналишдаги миллий назарий ёндашувларни ажратиб кўрсатиш имконини беради. Жумладан, Д.И. Рўзиева кичик инновацион тадбиркорлик фаолиятининг мазмун моҳиятини қуйидаги тартибда тушунтириб ўтади: “тадбиркорлик субъектлари ўз фаолиятида инновацион жараёнларини ташкил этишлари учун уларнинг ихтиёрида ғоя ва ишланмаларни молиялаштириш учун етарли пул маблағлар, янги маҳсулотни яратиш ва оммавий равишда ишлаб чиқариш учун тегишли моддий-техника базаси, янгиликларни амалга ошириш ва уни жорий этиш учун замон талабига жавоб берадиган, қобилиятли ходимлар бўлиши билан биргаликда, улар бугунги иқтисодиётни инновацион ривожлантириш талаблари даражасидаги инновацион ғояларни ишлаб чиқиш имкониятларига эга бўлиши лозим”. 

Маҳаллий иқтисодчи олимлар томонидаан кичик тадбиркорлик субъектлари фаолиятини инновацион ривожлантириш борасидаги илмий тадқиқотлари натижасида ишлаб чиқилган ёндашувлар фанда мазкур йўналишдаги миллий назарий ёндашувларни ажратиб кўрсатиш имконини беради. Жумладан, Д.И. Рўзиева кичик инновацион тадбиркорлик фаолиятининг мазмун моҳиятини қуйидаги тартибда тушунтириб ўтади: “тадбиркорлик субъектлари ўз фаолиятида инновацион жараёнларини ташкил этишлари учун уларнинг ихтиёрида ғоя ва ишланмаларни молиялаштириш учун етарли пул маблағлар, янги маҳсулотни яратиш ва оммавий равишда ишлаб чиқариш учун тегишли моддий-техника базаси, янгиликларни амалга ошириш ва уни жорий этиш учун замон талабига жавоб берадиган, қобилиятли ходимлар бўлиши билан биргаликда, улар бугунги иқтисодиётни инновацион ривожлантириш талаблари даражасидаги инновацион ғояларни ишлаб чиқиш имкониятларига эга бўлиши лозим”

Mazkur tadqiqot ishimizda hududiy investitsiya dasturlarini amalga oshirishda investitsion loyiha boshqaruvining ilmiy-nazariy asoslari, uning rivojlanish jarayoniga qo‘shayotgan hissasi, afzalliklari va kamchiliklari, shuningdek, O‘zbekiston va xalqaro tajribalarda investitsion loyiha boshqaruvini joriy etish holati tahlil qilindi. Hududlarni rivojlantirishda investitsion loyiha boshqaruvini amalga oshirishdagi mavjud to‘siqlar va muammolar atroflicha o‘rganildi. Ushbu tadqiqot natijasida investitsion loyiha boshqaruvi tizimini samarali joriy etish bo‘yicha ilmiy takliflar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.

Mazkur tezisda sug‘urta kompaniyalarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashda innovatsion yondashuvlarning ahamiyati va ularni amaliyotga joriy etish mexanizmlari tahlil qilinadi. Zamonaviy sharoitda sug‘urta bozorida raqobatning kuchayishi, risklarning murakkablashuvi hamda mijozlar talabining o‘zgarishi kompaniyalardan yangi boshqaruv usullarini qo‘llashni talab etmoqda. Shu nuqtai nazardan, raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, katta ma’lumotlar (Big Data), insurtech yechimlari hamda avtomatlashtirilgan risk-menejment tizimlari moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashning muhim omili sifatida ko‘rib chiqiladi.

The development of creative thinking in primary school students has become a central focus of modern education. Creative thinking is essential for fostering independent problem-solving, innovative ideas, and adaptable learners. This paper explores the pedagogical importance of nurturing creativity in early education, presents effective strategies for teachers, and highlights the benefits of integrating interactive and innovative methods into classroom activities. By analyzing existing research and practical teaching approaches, this study provides evidence that creative thinking can significantly enhance students’ cognitive and social development.

Ushbu maqolada eshitish qobiliyati cheklangan bolalarning nutqini rivojlantirishda vizual yordamlarning roli tahlil qilingan. Rasmlar, gestlar, grafiklar, kartochkalar va multimediya vositalari nutqni o‘rganishda samarali vosita ekanligi ko‘rsatib o‘tilgan. Maqola shuningdek, vizual yordamlar bolalarning lug‘at boyligini oshirish, fikr ifodalash qobiliyatini rivojlantirish va o‘quv jarayonini interaktiv qilishda qanday foyda berishini yoritadi.

Mazkur maqolada tempera va mo‘ybo‘yoq texnikalarining tarixiy shakllanishi, texnologik asoslari, badiiy imkoniyatlari hamda estetik xususiyatlari keng qamrovda tahlil qilinadi. Har ikki texnikaning san’at tarixidagi o‘rni, ularning rivojlanish bosqichlari va amaliy qo‘llanish doirasi qiyosiy jihatdan o‘rganiladi. Shuningdek, tempera va mo‘ybo‘yoqning afzallik va kamchiliklari ilmiy asosda yoritib beriladi.

Работа посвящена изучению влияния Th2-зависимого воспаления на функциональные исходы септопластики. Несмотря на устранение анатомической деформации перегородки носа, у части пациентов сохраняется назальная обструкция, что указывает на участие иммуновоспалительных механизмов в формировании послеоперационного результата. В проспективном исследовании проведена оценка маркеров Th2-ответа — общего и специфического IgE, эозинофилов, интерлейкинов-4, -5 и -13 — до операции и в динамике послеоперационного периода. Проанализирована их связь с восстановлением носового дыхания. Установлены иммунологические предикторы неблагоприятного функционального исхода, что позволило обосновать необходимость учета Th2-воспаления при прогнозировании эффективности септопластики и разработке профилактических мероприятий.

Ushbu tezisda XXI asrda shakllanayotgan dunyoning yangi siyosiy tartiboti konturlari tahlil qilinadi. Unda xalqaro munosabatlar tizimida kuzatilayotgan o‘zgarishlar, ya’ni bir qutbli dunyo modelidan ko‘p qutbli tizimga o‘tish jarayoni, global va mintaqaviy kuch markazlarining roli, davlatlar o‘rtasidagi geosiyosiy raqobat hamda xalqaro institutlarning transformatsiyasi yoritib beriladi. Shuningdek, yangi siyosiy tartibotning xavfsizlik, suverenitet va barqarorlikka ta’siri ham ko‘rib chiqiladi. Tezis natijalari zamonaviy xalqaro siyosiy jarayonlarni anglash va baholashda nazariy-amaliy ahamiyatga ega.

The modernization of the global educational paradigm necessitates a transition from exclusionary practices to inclusive environments. Psychological-pedagogical diagnostics serve as the cornerstone of this transition, providing the empirical basis for tailoring education to diverse learner needs. This article provides a comprehensive analysis of the diagnostic process within inclusive settings. It explores the shift from deficit-based assessments to resource-oriented evaluations, delineates the core tasks of multi-disciplinary teams, and identifies functional indicators for measuring social and academic integration. By leveraging frameworks from UNESCO and UNICEF, the study emphasizes the role of continuous monitoring in ensuring educational equity.

Mazkur tezisda boshlang‘ich ta’lim jarayonida mantiqiy va assosiativ fikrlashning o‘zaro uyg‘unligi hamda ularni rivojlantirishning pedagogik mexanizmlari yoritilgan. Mantiqiy va assosiativ tafakkurning psixologik-pedagogik mohiyati tahlil qilinib, ularning boshlang‘ich sinf o‘quvchilari tafakkur rivojidagi o‘rni ilmiy asosda izohlangan. Interfaol metodlar, muammoli ta’lim, o‘yin texnologiyalari va integrativ yondashuv orqali o‘quvchilarda tushunchalar o‘rtasidagi mantiqiy bog‘lanishlarni aniqlash hamda assosiativ aloqalarni shakllantirish yo‘llari ochib berilgan. Shuningdek, ta’lim jarayonida mantiqiy izchillik va obrazli tafakkur uyg‘unligini ta’minlashning metodik jihatlari ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich sinfda interfaol yondashuv asosida tashkil etilgan darslar o‘quvchilarda kreativ va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish, bilimlarni tizimli va ongli o‘zlashtirishga xizmat qilishini tasdiqlaydi.

Working with authentic materials in foreign language education is one of the most efficient ways to improve the students’ communicative competence and motivate them․ Songs as authentic materials occupy a special place among all authentic materials because of their abundance of words, cultural components and emotional impact․ This study reviews the theoretical basis for the use of authentic songs in foreign language classes․ Several key linguistic and psycholinguistic theories, such as Communicative Language Teaching (CLT), Krashen's Input Hypothesis, Gardner's Multiple Intelligences Theory support the application of authentic songs in the classroom․ They also have the potential to aid vocabulary, grammar, pronunciation, intercultural competence, and the motivation of learners․ The potential role of authentic materials in EFL lessons (such as songs) has been widely discussed․

Mazkur dissertatsiyada hozirgi adabiyotda ocherk janrining o‘rni va vazifasi nazariy hamda amaliy jihatdan tadqiq etiladi. Tadqiqot jarayonida ocherk janrining kelib chiqishi, tarixiy taraqqiyot bosqichlari, janr xususiyatlari va badiiy tabiati ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy adabiy jarayonda ocherkning ijtimoiy-estetik ahamiyati, uning publitsistik va badiiy xususiyatlari uyg‘unligi hamda voqelikni aks ettirishdagi o‘ziga xosligi ochib beriladi.

Gipertenziya kasalligi bugungi kunda global sog‘liqni saqlash muammolaridan biri hisoblanadi. Ushbu kasallik yurak-qon tomir tizimi faoliyatining buzilishi natijasida rivojlanadi va o‘z vaqtida davolash choralari ko‘rilmasa, yurak ishemik kasalligi, insult, buyrak yetishmovchiligi kabi og‘ir oqibatlarga olib kelishi mumkin [1]. Ushbu kasalliklarni davolashda lozartan dori vositasi ishlatiladi. Lozartan moddasi oq yoki deyarli oq kristall kukun, gigroskopik. Suvda va metanolda oson eriydi, atsetonitrilda kam eriydi. Erish nuqtasi 183,5º-184,5ºCga teng, molekulyar massasi 461,0 g/mol [2,3]. Og’iz orqali qabul qilinganidan keyin lozartan oshqozon-ichak traktidan tez so’riladi.

Mazkur maqolada hozirgi adabiyotda ocherk janrining o‘rni va vazifalari tahlil qilinadi. Ish davomida ocherkning kelib chiqishi, tarixiy rivojlanish bosqichlari, janr xususiyatlari va badiiy tabiati o‘rganildi. Shuningdek, zamonaviy adabiyotdagi ocherkning ijtimoiy-estetik ahamiyati, fakt va badiiylik uyg‘unligi hamda muallif pozitsiyasining roli ochib berildi. Tadqiqot natijalari adabiyotshunoslikda ocherk janrini chuqur o‘rganish va amaliy qo‘llash uchun foydali bo‘ladi.

Ushbu maqolada musiqaning bolalarning aqliy va hissiy rivojlanishiga ta'siri ko'rib chiqiladi. Bolalarning kayfiyati, diqqat-e’tibori, ijodkorligi, ijtimoiy xulq-atvori musiqa faoliyati bilan qanday shakllanayotgani tahlil qilinadi. Shuningdek, turli musiqiy janr va ritmlarning bolalarning ruhiy holatiga, hissiy barqarorligiga, o‘zini namoyon qilishga ta’siri o‘rganiladi.

Ushbu maqolada ingliz tili darslarini yanada takomillashtirish va rivolantirish uchun qo‘llaniladigan bir qancha metod va usullar bilan birga, o‘qitish dagi eng samarali usullardan biri bo‘lgan ko‘rgazmalilik texnologiyasining samarasi haqida so‘z yuritadi.

Ushbu maqolada lavanda o‘simligining  ahamiyati va xorijiy olimlar tomonidan  uning entomofaunasi bo‘yicha olib borilgan ilmiy tadqiqot natijalari keltirilgan.

В условиях модернизации системы образования и перехода к компетентностному подходу особую значимость приобретает проблема формирования профессиональных компетенций у учащейся молодежи. Современное химическое образование должно быть ориентировано не только на усвоение теоретических знаний, но и на развитие у обучающихся способности применять полученные знания в профессиональной и практической деятельности. В этой связи актуальным является использование междисциплинарных связей, в частности интеграции химии с биологией и медициной. Биогенные элементы играют ключевую роль в жизнедеятельности организма человека, участвуя в процессах обмена веществ, ферментативных реакциях, регуляции физиологических функций и поддержании гомеостаза. Недостаток или избыток таких элементов, как кальций, магний, железо, йод, цинк и другие, приводит к развитию различных патологических состояний. Изучение их значения в курсе химии позволяет связать абстрактные химические понятия с реальными биологическими и медицинскими процессами, что повышает мотивацию обучающихся и способствует осознанному усвоению учебного материала. В связи с этим формирование профессиональных компетенций у учащейся молодежи путем изучения роли биогенных элементов является актуальной педагогической задачей.

В условиях модернизации системы здравоохранения Республики Узбекистан наблюдается устойчивый рост аптечной сети и расширение объема фармацевтических услуг. По данным профильных ведомств, за период 2021–2026 гг. количество аптечных организаций увеличилось более чем на 20%. В связи с этим возрастает потребность в квалифицированных специалистах, обладающих практико-ориентированными компетенциями. Вместе с тем сохраняется проблема недостаточной адаптации образовательных программ к реальным условиям работы аптечной сети.

Bolalar serebral falaji (BSF) shakllanishining patofiziologik asosi — bosh miyaning malum rivojlanish bosqichida zararlanishi bolib, natijada patologik mushak tonusi (asosan spastiklik) shakllanadi, pozotonik reflekslar saqlanib qoladi hamda zanjirli ornatish va tiklovchi reflekslarning rivojlanishi buziladi. BSFning boshqa markaziy falajlardan asosiy farqi — patologik omilning tasir qilish vaqtidadir. BSFning bir necha shakllari mavjud:

Ushbu maqolada issiqxonalarni isitishda an’anaviy energiya manbalaridan voz kechish va muqobil energiya saqlash usuli sifatida qumdan foydalanishning innovatsion texnologiyasi yoritilgan. Loyihaning asosiy maqsadi quyosh energiyasini issiqlik energiyasiga aylantirish va uni qum bunkerlarida uzoq muddat davomida saqlash orqali qish mavsumida issiqxonalarning energiya sarfini kamaytirishdir. Maqolada qumning issiqlik sig‘imi, tizimning ishlash bosqichlari hamda an’anaviy isitish tizimlari bilan iqtisodiy va ekologik qiyosiy tahlillari keltirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, taklif etilayotgan tizim isitish xarajatlarini 9 martagacha qisqartirish va import mahsulotlarga bo'lgan bog'liqlikni kamaytirish imkonini beradi.

Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekiston Respublikasida qurilish ishlari hajmining o‘sish dinamikasi 2020–2024 yillar rasmiy statistik ma’lumotlari asosida chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida statistik tahlil, dinamik qatorlar, taqqoslash va mantiqiy umumlashtirish usullaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari qurilish sohasida barqaror o‘sish tendensiyasi shakllanganini, ushbu tarmoq milliy iqtisodiyotda asosiy kapitalni shakllantirish va investitsiya faolligini oshirishda muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Maqola xulosalari qurilish sohasini yanada rivojlantirishga qaratilgan iqtisodiy siyosatni takomillashtirishda amaliy ahamiyatga ega.

Kommunikativ til o‘qitish (CLT) chet tillarini o‘qitishda muloqotga asoslangan samarali metodlardan biri bo‘lib, o‘quvchilarning haqiqiy hayotiy vaziyatlarda tilni qo‘llash qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan. Ushbu maqolada CLT metodining asosiy tamoyillari, afzalliklari va qiyinchiliklari tahlil qilinib, uning lingvistik kompetensiyani oshirish, tanqidiy fikrlashni rivojlantirish va ta’lim jarayonini jonlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, CLT yondashuvi talabalarni interaktiv o‘rganish muhitiga jalb etish orqali samarali natijalarga erishish imkonini beradi.

Hozirgi vaqtda tabiiy birikmalar asosida yangi dori vositalarini yaratish farmakologiyaning ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Kalanchoe daigremontiana o‘zining boy kimyoviy tarkibi va polifunksional biologik faolligi bilan dunyo olimlari e’tiborini tortib kelmoqda. Xususan, ushbu o‘simlikning xorijiy va mahalliy olimlar tomonidan o‘rganilishi, uning O‘zbekiston iqlim sharoitida o‘stirilgan namunalarining biologik faolligini qiyosiy baholash dori vositalarini standartlash uchun muhim ahamiyatga ega.

Mazkur tezisda korxonalarda marketing faoliyatini sun’iy intellekt texnologiyalari asosida rivojlantirishning zamonaviy yo‘nalishlari va mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda mashinaviy o‘rganish, prediktiv analitika, neyron tarmoqlar va algoritmik optimallashtirish vositalarining marketing strategiyalarini shakllantirishdagi o‘rni ochib beriladi. Sun’iy intellekt yordamida mijoz xatti-harakatlarini chuqur tahlil qilish, talabni prognozlash va shaxsiylashtirilgan marketing kommunikatsiyasini yo‘lga qo‘yish imkoniyatlari asoslanadi. Shuningdek, AI asosidagi tizimlarning marketing samaradorligiga, xarajatlarni qisqartirishga va savdo hajmini oshirishga ta’siri yoritiladi. Tezis natijalari korxonalarda sun’iy intellektni marketing boshqaruv tizimiga integratsiyalash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

Ushbu maqolada O‘zbekiston sanoat ishlab chiqarishining iqtisodiy o‘sishga ta’siri 2020–2024 yillar kesimida statistik ma’lumotlar va analitik usullar yordamida tahlil qilinadi. Tadqiqotda ishlab chiqarish hajmi, sanoat korxonalari soni, YAIMdagi ulushi va eksport salohiyati asosiy indikator sifatida qabul qilingan. Maqola natijalari iqtisodiy rivojlanish va sektorlararo ta’sirni ko‘rsatadi.

Современная детская стоматология всё в большей степени ориентируется на профилактику заболеваний твёрдых тканей зубов с учётом индивидуального уровня риска. Особую сложность представляет профилактика эрозивных поражений у детей с гастроэзофагеальной рефлюксной болезнью, поскольку в данной группе сочетаются поведенческие, гастроинтестинальные, гигиенические и функциональные факторы риска. Отсутствие персонализированных профилактических программ приводит к прогрессированию эрозий, развитию гиперестезии и вторичного кариеса.

In this article, the role of women — the beautiful creations — in society and socio-cultural life is analyzed. By comparing their position in the past, the present, and in literature, the article describes today’s image and representation of women, highlighting their unique characteristics. In addition, it discusses their role and contribution in social life and in literature.