ABDULLA AVLONIY – MILLIY UYGʻONISH VA MA’RIFATPARVORLIK HARAKATINING YETAKCHI NAMOYANDASI
Ключевые слова:
Abdulla Avloniy, milliy uygʻonish, ma’rifatparvorlik harakati, jadidchilik, yangi usul maktablari, «Turkiy guliston yoxud axloq», axloqiy tarbiya, oʻzbek pedagogikasi tarixi.Аннотация
Mazkur maqolada milliy uygʻonish va ma’rifatparvorlik harakatining yetakchi namoyandalaridan biri Abdulla Avloniyning ijtimoiy-pedagogik faoliyati va ma’rifiy merosi tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi Avloniyning «Turkiy guliston yoxud axloq» asari hamda uning maktab-maorif tizimini isloh qilishga qaratilgan gʻoyalari orqali XX asr boshlaridagi oʻzbek ma’rifatparvorlik harakatidagi oʻrnini ochib berishdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, mantiqiy tahlil va manbashunoslik metodlaridan foydalanilgan boʻlib, arxiv hujjatlari, davriy matbuot materiallari hamda zamonaviy pedagogika tarixiga oid ilmiy adabiyotlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida Avloniyning yangi usul maktablarini tashkil etishdagi xizmatlari, milliy tildagi darsliklar yaratish borasidagi ishlari va uning axloqiy-tarbiyaviy qarashlari tizimli tarzda yoritildi. Xulosa qilib aytish mumkinki, Abdulla Avloniyning ma’rifatparvorlik faoliyati bugungi kunda ham milliy ta’lim tizimini takomillashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Библиографические ссылки
Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: Ilin bosmaxonasi, 1913 (1-nashr, litografik). 2-nashr – 1917.
Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent: «Oʻqituvchi», 1992.
Avloniy A. Birinchi muallim (Muallimi avval). – Toshkent, 1909.
Avloniy A. Ikkinchi muallim (Muallimi soniy). – Toshkent, 1912.
Avloniy A. Adabiyot yoxud milliy she’rlar. 4 qism. – Toshkent, 1909–1916.
Avloniy A. Maktab gulistoni (Gulistoni maktab). – Toshkent, 1915/1917.
Avloniy A. Mardikorlar ashuvlasi. – Toshkent, 1917.
Xurshid Davron kutubxonasi. Abdulla Avloniy (1878–1934) — biografik ma’lumotlar. n.ziyouz.com portali.
BuxDU elektron kutubxonasi. Abdulla Avloniy — hayoti va ijodiy faoliyati sharhi.
Ziyouz.uz — Oʻzbek nasri onlayn antologiyasi. «Turkiy guliston yoxud axloq» toʻliq matni.
Qosimov B. Milliy uygʻonish: jasorat, ma’rifat, fidoyilik. – Toshkent: «Ma’naviyat».
Karimov N. XX asr adabiyoti manzaralari. – Toshkent.
Boltaboyev H. Jadid adabiyoti tarixi. – Toshkent: «Fan».
Rashidova D.A. Jadidchilik harakati va uning ma’rifiy-madaniy ahamiyati.
Sa’dullayev A. Oʻzbek pedagogik fikri taraqqiyoti tarixi. – Toshkent: «Oʻqituvchi».
Mirziyoyev Sh.M. Milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari. – Toshkent: «Oʻzbekiston», 2020.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi materiallari.
Shoripov J. «Maktab gulistoni» tarjimalari tahlili.
Pedagogika ilmiy-metodik jurnali maqolalari (jadid maktablari mavzusida).
Nizomiy nomidagi TDPU ilmiy jurnallari — Avloniy pedagogik merosi boʻyicha maqolalar.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать