SHO‘RLANGAN HUDUDLARDA SHOLI YETISHTIRISHDA IQLIM O‘ZGARISHINING IQTISODIY ZARARLARI VA MOSLASHUV XARAJATLARI TAHLILI
Ключевые слова:
iqlim o‘zgarishi, iqtisodiy zararlarni baholash, moslashuv xarajatlari, sho‘rlanish jarayoni, irrigatsion qishloq xo‘jaligi, sholi ishlab chiqarishi, iqtisodiy modellashtirishАннотация
Mazkur maqolada sho‘rlangan hududlarda sholi yetishtirish tizimlarida iqlim o‘zgarishining iqtisodiy zararlari va moslashuv xarajatlari o‘zaro bog‘liqlikda iqtisodiy tahlil qilindi. Tadqiqotda iqlim omillari — harorat rejimining o‘zgarishi va suv resurslari ta’minotining qisqarishi — tuproq sho‘rlanishining kuchayishi orqali ishlab chiqarish natijalariga bilvosita ta’sir etuvchi omil sifatida qaraldi. Empirik baholash regressiya tahlili va stsenariy yondashuvi asosida amalga oshirilib, iqlim o‘zgarishining iqtisodiy zararlari hosildorlikning pasayishi, ishlab chiqarish xarajatlarining ortishi hamda qo‘shimcha meliorativ ehtiyojlarning shakllanishi orqali yuzaga kelishi asoslab berildi. Shu bilan birga, moslashuv chora-tadbirlari iqtisodiy nuqtai nazardan ikki tomonlama xarakterga ega ekani aniqlanib, ular qisqa muddatda xarajatlarni oshiruvchi, ammo uzoq muddatda zararlarni cheklovchi omil sifatida namoyon bo‘lishi ko‘rsatildi.
Библиографические ссылки
Food and Agriculture Organization. (2024). Global assessment of salt-affected soils.
Manzoor Qadir, Noble, A. D., & Oster, J. D. (2014). Economics of salt-induced land degradation and restoration. Natural Resources Forum, 38(4), 282–295.
https://doi.org/10.1111/1477-8947.12054
Murat Ibrakhimov, et al. (2021). Reclamation of saline soils and water productivity in irrigated agriculture. Agricultural Systems, 193, 103135. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2021.103135
Ulugbek Djanibekov, et al. (2022). Rebound effects in irrigated agriculture: Evidence from Central Asia. Sustainability, 14(14), 8375. https://doi.org/10.3390/su14148375
Ian Burton, et al. (2002). From impacts assessment to adaptation priorities: the shaping of adaptation policy. Climate Policy, 2(2–3), 145–159. https://doi.org/10.1016/S1469-3062(02)00038-4
Richard S. J. Tol. (2009). The economic effects of climate change. Journal of Economic Perspectives, 23(2), 29–51. https://doi.org/10.1257/jep.23.2.29
Robert Mendelsohn, Nordhaus, W. D., & Shaw, D. (1994). The impact of global warming on agriculture: A Ricardian analysis. American Economic Review, 84(4), 753–771.
World Bank. (2021). Climate change and agriculture in Central Asia.
O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. (2024). Qishloq xo‘jaligi statistik ma’lumotlari. https://stat.uz
O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi. (2023). Sug‘oriladigan yerlar va melioratsiya holati bo‘yicha hisobot. https://agro.uz
Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti. (2022). Tuproq sho‘rlanishi va melioratsiya asoslari. Toshkent.
A. A. Abdurahmonov. (2019). Qishloq xo‘jaligida iqtisodiy samaradorlikni baholash usullari. Toshkent.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать
