ISITMA ETIOLOGIYASI, KLINIK KECHISHI VA PATOGENEZI

Authors

  • Asilbek Isroilov Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti Patologiya va sud-tibbiyot asoslari kafedrasi assistenti, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64 uy, Farg‘ona, O‘zbekiston Author
  • Nodira Turg‘unova Central Asian Medical University xalqaro tibbiyot universiteti talabasi, O‘zbekiston, Farg‘ona, Burhoniddin Marg‘inoniy ko‘chasi 64 uy Author

Keywords:

isitma, etiologiya, patogenez, termoregulyatsiya, gipotalamus, prostaglandin E2, pirogen, infeksiya, patologik anatomiya, yallig‘lanish, klinik kechish.

Abstract

Ushbu maqolada isitmaning (pyreksiyaning) etiologiyasi, klinik kechishi va patogeneziga oid dolzarb jihatlar patologik anatomiya fani doirasida keng yoritilgan. Isitma organizmning yallig‘lanish, infeksion yoki toksik omillarga javoban rivojlanadigan kompleks himoya va moslashuv reaksiyasi bo‘lib, uning asosida termoregulyatsiya markazining o‘zgarishi yotadi. Maqolada isitmaga olib keluvchi asosiy sabablar sifatida infeksion agentlar (bakteriyalar, viruslar, parazitlar), immun reaksiyalar, onkologik jarayonlar, dori vositalari va metabolik buzilishlar ko‘rsatilgan. Shuningdek, isitmaning rivojlanish mexanizmlari (pirogenlarning roli, prostaglandin E2 ishtiroki) ilmiy asosda yoritilgan. Klinik belgilari bosqichma-bosqich tahlil qilinib, isitmaning turlari – doimiy, to‘lqinsimon, hektik, intermittent va atipik isitmalar ajratib ko‘rsatilgan. Maqolada isitmaning patologik anatomik o‘zgarishlari, ya’ni yurak, jigar, buyrak, asab tizimi va qon aylanish tizimida yuzaga keluvchi morfologik o‘zgarishlar keng bayon etilgan. Ushbu ilmiy ish tibbiyot sohasi mutaxassislari, talabalar va tadqiqotchilar uchun nazariy hamda amaliy jihatdan foydali manba hisoblanadi.

References

Ergashev, B. (2025). Sirkon dioksid qoplamalari va materialining klinik laborator ahamiyati. Journal of Uzbekistan’s Development and Research (JUDR), 1(1), 627–632.

Ergashev, B. (2025). Gingivitning bakteriologik etiologiyasi va profilaktikasi. In International Scientific Conference "Innovative Trends in Science, Practise and Education", 1(1), 122–128.

Ergashev, B. (2025). Bemorlar psixologiyasi va muloqot ko’nikmalari. Modern Science and Research, 4(2), 151–156.

Ergashev, B. (2025). Pulpitning etiologiyasi, patogenezi, morfologiyasi va klinik simptomlari. Modern Science and Research, 4(3), 829–838.

Ergashev, B. (2025). Stomatologiyada tish kariesi: Etiologiyasi, diagnostika va davolash usullari. Modern Science and Research, 4(3), 821–828.

Ergashev, B. (2025). Tish emal prizmalariga yopishib olgan tish blyashka matrixning mikrobiologiyasi va tarkibi. Modern Science and Research, 4(3), 815–820.

Ergashev, B. (2025). Advances in oral health: Prevention, treatment, and systemic implications. American Journal of Education and Learning, 3(3), 1108–1114.

Tursunaliyev, Z., & Ergashev, B. (2025). Bolalarda tish kariesini oldini olish usullari. Modern Science and Research, 4(4), 686–691.

Ergashev, B. (2025). Karies va paradont kasalliklari profilaktikasi. Modern Science and Research, 4(4), 732–741.

Ergashev, B. (2025). Psychological support for cancer patients. ИКРО журнал, 15(1), 164–167.

Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Oral trichomoniasis: Epidemiology, pathogenesis, and clinical significance. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 19–27.

Ergashev, B., & Raxmonov, Sh. (2025). Transmission dynamics of tuberculosis: An epidemiological and biological perspective. Kazakh Journal of Ecosystem Restoration and Biodiversity, 1(1), 28–35.

Ergashev, B. J. (2025). Uch shoxli nervning yallig’lanishi: Klinikasi, etiologiyasi va davolash usullari. Research Focus, 4(3), 162–169.

Ergashev, B. J. (2025). Tish kariesi tarqalishining ijtimoiy va biologik omillari: Tahliliy yondashuv. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 427–430.

Rakhmanov, Sh., Bakhadirov, M., & Ergashev, B. (2025). Skin diseases laboratory diagnosis. Международный мультидисциплинарный журнал исследований и разработок, 1(3), 130–132.

Ergashev, B. J. (2025). Tish olish operatsiyasidan keyin yuzaga chiqishi mumkin bo’lgan asoratlar. Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 421–426.

Ergashev, B. J. (2025). Tish og’rig’ining etiologiyasi, klinik belgilari va zamonaviy davolash usullari. Educational Development, 1(1), 57–63.

Ergashev, B. J. (2025). To‘liq va qisman adentiya etiologiyasi va patogenezidagi muhim faktorlar. Is’hoqxon Ibrat Followers Journal, 1(1), 9–17.

Ergashev, B. J. (2025). Yuz nervining yallig’lanishi: Klinikasi, etiologiyasi, davolash usullari. Research Focus, 4(3), 155–161.

Ergashev, B. J. (2025). Energetik ichimliklarning tish emal qavatiga ta’siri va oldini olish usullari (adabiyotlar sharhi). Журнал научных исследований и их решений, 4(2), 416–420.

Published

2025-05-29

How to Cite

ISITMA ETIOLOGIYASI, KLINIK KECHISHI VA PATOGENEZI. (2025). Innovative Research in the Modern World, 4(18), 52-56. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDIT/article/view/17318