Articles

RAQAMLI IQTISODIYOTDA AUDITNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY VA USLUBIY ASOSLARI

Vol. 5 No. 19 (2026): Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya 25-32

DOI: 10.5281/zenodo.20756612 2026-06-18 Articles Open Access

Authors

  • Sabirova Nodira Komil qizi Toshkent davlat agrar universiteti tayanch doktoranti

Abstract

Sun’iy intellekt (AI), katta ma’lumotlar tahlili va kiberxavfsizlik zamonaviy auditorlik kasbini tez o‘zgartirmoqda. Ushbu maqola AI tomonidan boshqariladigan mashinani o‘rganish modellari qanday qilib firibgarlikni aniqlashni yaxshilashi, tranzaktsiyalarni yozishni avtomatlashtirishi va elektron pochta xabarlari, ijtimoiy media va audio yozuvlar kabi tuzilmagan ma’lumotlarni tahlil qilishga imkon berishini o‘rganadi. Bundan tashqari, katta ma’lumotlar texnologiyalari, jumladan RFID, GPS va sensorga asoslangan ma’lumotlar oqimlari - auditorlarga real vaqt rejimida monitoring qilish imkoniyatlari va an’anaviy moliyaviy yozuvlardan tashqari boyroq auditorlik dalillarini taqdim etadi. Shu bilan birga, kiberxavfsizlik muhim muammo sifatida paydo bo‘ladi, chunki tashkilotlar o‘zlarining raqamli aktivlari, moliyaviy tizimlari, intellektual mulki va operatsion uzluksizligiga tahdidlar ortib bormoqda. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, ushbu uchta ustunning integratsiyasi auditorlarning rolini tubdan qayta belgilaydi, ularning diqqatini muntazam ma’lumotlarni qayta ishlashdan yuqori darajadagi analitik mulohazalar, xavflarni baholash va tobora raqamli muhitda strategik qarorlar qabul qilishga o‘tkazadi.

Keywords:

References

Alles, M., & Gray, G. L. (2015). The Pros and Cons of Using Big Data in Auditing: a Synthesis of the Literature and a Research Agenda. Awaiting Approval, 1–37

Aslan, Ü., & Özerhan, Y. (2017). Big Data, Muhasebe Ve Muhasebe Mesleği, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(4); 862-883

Cuesta C., Ruesta M., Tuesta D., Urbiola P., 2015, The digital transformation of the banking industry, BBVA Research. Available at: https://www.bbvaresearch.com/wpcontent/uploads/2015/08/EN_Observatorio_Banca_Digital_vf3.Pdf.

Connolly, S. (2012). 7 Key Drivers for the Big Data Market. Blog posting, http://hortonworks.com/blog/7-key-drivers-for-the-big-data-market

E&Y. 2018 https://www.ey.com/en_us/assurance/why-ai-is-both-a-risk-and-a-way-to-manage-risk IIA. (2016). Global Perspectives and Insights: Emerging Trends, Issue 5.

Issa, H., Sun, T., & Vasarhelyi, M. A. (2016). Research Ideas for Artificial Intelligence in Auditing: The Formalization of Audit and Workforce

Supplementation. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 13(2), 1–20.doi:10.2308/jeta-105

Iuliana, T., Tugui, A., 2005. The contribution of information technologies to the financial auditing of Organizations [WWW Document]. URL https://doi.org/10.2139/ssrn.807244

Lee (2018) A study on the factors affecting decrease in the government corruption and mediating effects of the development of ICT and E-GOVERNMENT-A cross-country analysis, Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2199853122002967

Galichkina (2014) (PDF) digitalization in economy and innovation: The effect on social and economic processes. Available at: https://www.researchgate.net/publication/335015720_Digitalization_in_Economy_and_Innovation_The_Effect_on_Social_and_Economic_Processes

Gorelova E., 2016, Russian Companies Cannot Benefit From Digital Technologies, Vedomosti, 4122.

McKinsey, (2011). Big data: The next frontier for innovation, competition, and productivity. McKinsey Global Institute, June. http://www.mckinsey.com/insights/business_technology/big_data_the_next_frontier_for

Pradhan, R.P. et al. (2018) Short-term and long-term dynamics of venture capital and economic growth in a Digital Economy: A Study of European countries, Technology in Society. Available at: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160791X18301829

Schwab (2017) The Fourth Industrial Revolution. Available at: https://law.unimelb.edu.au/__data/assets/pdf_file/0005/3385454/Schwab-The_Fourth_Industrial_Revolution_Klaus_S.pdf

Rayna T., Striukova L., 2016, Involving consumers: the role of digital technologies in promoting ‘prosumption’and user innovation, „Journal of the Knowledge Economy“.

Razzaqov, J., Yaqubov, M., & Sabirova, N. (2025). DIGITALIZATION IN AUDIT PROFESSION. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.18076724

Razzaqov, J., Yaqubov, M., & Sabirova, N. (2025). Digitalization in economy. GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.17173070

Watanabe C., Naveed K., Tou Y., Neittaanmäki P., 2018, Measuring GDP in the digital economy: Increasing dependence on uncaptured GDP, Technological Forecasting and Social Change, 137.

Downloads

Published

2026-06-18

How to Cite

Sabirova, N. (2026). RAQAMLI IQTISODIYOTDA AUDITNI RIVOJLANTIRISHNING NAZARIY VA USLUBIY ASOSLARI. Science and Technology in the Modern World, 5(19), 25-32. https://doi.org/10.5281/zenodo.20756612
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
9 Views
0 Downloads