ХIХ АСР ОХИРИ – ХХ АСР БОШЛАРИДА ТУРКИСТОН ЎЛКАСИДА ТЕМИР ЙЎЛ ТРАНСПОРТИ ҲУҚУҚИНИНГ ШАКЛЛАНИШИ

Abstract

Ушбу мақолада ХIХ асрнинг сўнгги чорагида Туркистон ўлкасининг Чор Россияси томонидан эгалланиши ортидан минтақадаги транспорт муносабатлари ва қонунчилигидаги кескин трансформация жараёнлари чуқур таҳлил қилинади. Тадқиқотда темир йўлларнинг (Каспийорти, Оренбург-Тошкент) қурилиши соф иқтисодий эмас, балки ҳарбий-стратегик ва экстрактив мақсадларга хизмат қилганлиги, “Россия темир йўлларининг умумий устави” асосидаги ҳуқуқий тартибга солиш механизмларининг мустамлакачилик хусусияти очиб берилган. Шунингдек, дискриминацион тариф сиёсати, мулкни мажбурий бегоналаштириш (экспроприация), ишчиларнинг (мардикорларнинг) меҳнат ҳуқуқлари поймол этилиши ва экстерриториал жандармерия юрисдикциясининг жорий этилиши орқали маҳаллий анъанавий ҳуқуқ тизимининг сиқиб чиқарилиши илмий асосланган.