АЛГОРИТМИК БОШҚАРУВ ШАРОИТИДА МУРОЖААТ ҚИЛИШ ҲУҚУҚИНИНГ ПРОЦЕССУАЛ КАФОЛАТЛАРИ
Jild 5 son 25 (2026) 30-41
Annotatsiya
Мақолада мурожаатларни автоматлаштирилган қайта ишлаш шароитида мурожаат қилиш ҳуқуқининг ҳуқуқий мазмуни тадқиқ этилган. Тадқиқот мақсади - мурожаатчининг шахсий маълумотлари хавфсизлиги ва автоматлаштирилган қарорга нисбатан процессуал кафолатлари ушбу ҳуқуқнинг таркибий унсурлари сифатида асосланиши мумкинлигини аниқлашдан иборат. Методология норматив-догматик, тизимли-функционал ва қиёсий-ҳуқуқий таҳлилга асосланади; қиёс функционал эквивалентлик мезони бўйича танланган тўртта юрисдикция (Германия, Эстония, Жанубий Корея, Сингапур) материалида беш мезон кесимида олиб борилган.
Kalit soʻzlar:
Iqtiboslar
Calo R. Artificial Intelligence Policy: A Primer and Roadmap // UC Davis Law Review. — 2017. — Vol. 51, No. 2. — P. 399–435.
Citron D.K. Technological Due Process // Washington University Law Review. — 2008. — Vol. 85, No. 6. — P. 1249–1313.
Crawford K., Schultz J. Big Data and Due Process: Toward a Framework to Redress Predictive Privacy Harms // Boston College Law Review. — 2014. — Vol. 55, No. 1. — P. 93–128.
Pasquale F. The Black Box Society: The Secret Algorithms That Control Money and Information. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 2015. — 320 p.
Cohen J.E. Configuring the Networked Self: Law, Code, and the Play of Everyday Practice. — New Haven: Yale University Press, 2012. — 336 p.
Richards N.M. Intellectual Privacy: Rethinking Civil Liberties in the Digital Age. — Oxford: Oxford University Press, 2015. — 256 p.
Nissenbaum H. Privacy in Context: Technology, Policy, and the Integrity of Social Life. — Stanford: Stanford University Press, 2010. — 380 p.
Zuboff S. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. — New York: PublicAffairs, 2019. — 704 p.
Citron D.K. Hate Crimes in Cyberspace. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 2014. — 352 p.
Rechtbank Den Haag. NJCM c.s. / De Staat der Nederlanden (SyRI), ECLI:NL:RBDHA:2020:865, 5 February 2020 (English translation: ECLI:NL:RBDHA:2020:1878).
Barak A. Human Dignity: The Constitutional Value and the Constitutional Right. — Cambridge: Cambridge University Press, 2015. — 360 p.
Талапина Э.В. Обработка данных при помощи искусственного интеллекта и риски дискриминации // Труды Института государства и права РАН. — 2021. — Т. 16, № 4. — С. 45–68.
Yeung K. Algorithmic Regulation: A Critical Interrogation // Regulation & Governance. — 2018. — Vol. 12, No. 4. — P. 505–523. DOI: 10.1111/rego.12158.
Lessig L. Code: Version 2.0. — New York: Basic Books, 2006. — 410 p.
Талапина Э.В. Прозрачность алгоритмов искусственного интеллекта // Право. Журнал Высшей школы экономики. — 2025. — Т. 18, № 3. — С. 4–27. DOI: 10.17323/2072-8166.2025.3.4.27.
Ananny M., Crawford K. Seeing Without Knowing: Limitations of the Transparency Ideal and Its Application to Algorithmic Accountability // New Media & Society. — 2018. — Vol. 20, No. 3. — P. 973–989.
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси (2023 йил 30 апрелдаги янги таҳрир) // lex.uz.
Хусанов О.Т. Конституциявий ҳуқуқ: дарслик. — Тошкент: «Адолат», 2022. — 340 б.
Ғафуров А.Б. Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди фаолиятини рақамлаштириш — одил судлов ва шаффофлик таъминланишининг муҳим шарти // «Демократлаштириш ва инсон ҳуқуқлари» журнали. — 2023. — № 4 (100). — Б. 88–97.
Ғофуров А.Д. Рақамли иқтисодиёт ва электрон ҳукумат. — Тошкент: ТДЮУ, 2021. — 312 б.
Mayer-Schönberger V., Cukier K. Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think. — Boston: Houghton Mifflin Harcourt, 2013. — 242 p.
Universal Declaration of Human Rights. UN General Assembly, 10 December 1948, Art. 12.
International Covenant on Civil and Political Rights. UN General Assembly, 16 December 1966, Art. 17.
UN General Assembly. The right to privacy in the digital age. Resolution A/RES/68/167, 18 December 2013.
UN General Assembly. The right to privacy in the digital age. Resolution A/RES/69/166, 18 December 2014.
Council of Europe. Protocol amending the Convention for the Protection of Individuals with regard to Automatic Processing of Personal Data (Convention 108+), CETS No. 223, 2018.
OECD. Guidelines Governing the Protection of Privacy and Transborder Flows of Personal Data, 1980 (rev. 2013).
Wachter S., Mittelstadt B., Russell C. Counterfactual Explanations Without Opening the Black Box: Automated Decisions and the GDPR // Harvard Journal of Law & Technology. — 2018. — Vol. 31, No. 2. — P. 841–887.
Selbst A.D., Powles J. Meaningful Information and the Right to Explanation // International Data Privacy Law. — 2017. — Vol. 7, No. 4. — P. 233–242.
Court of Justice of the European Union. Case C-634/21, OQ v Land Hessen (SCHUFA Holding AG), Judgment of 7 December 2023, ECLI:EU:C:2023:957.
Penney J.W. Chilling Effects: Online Surveillance and Wikipedia Use // Berkeley Technology Law Journal. — 2016. — Vol. 31, No. 1. — P. 117–182.
Regulation (EU) 2016/679 (General Data Protection Regulation), Arts. 13–15, 22, 25, 32, 82.
Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council (Artificial Intelligence Act).
Directive (EU) 2022/2555 of the European Parliament and of the Council (NIS2 Directive).
Ўзбекистон Республикасининг «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида» ги Қонуни, ЎРҚ-547-сон, 02.07.2019 // lex.uz/docs/4396419.
Ўзбекистон Республикасининг «Киберхавфсизлик тўғрисида»ги Қонуни, ЎРҚ-764-сон, 15.04.2022 // lex.uz/docs/5960604.
Green B. The Flaws of Policies Requiring Human Oversight of Government Algorithms // Computer Law & Security Review. — 2022. — Vol. 45. — Art. 105681.
Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси // lex.uz.
Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси // lex.uz.
Celeste E. Digital Constitutionalism: A New Systematic Theorisation // International Review of Law, Computers & Technology. — 2019. — Vol. 33, No. 1. — P. 76–99. DOI: 10.1080/13600869.2019.1562604.
De Gregorio G. Digital Constitutionalism in Europe: Reframing Rights and Powers in the Algorithmic Society. Cambridge Studies in European Law and Policy. — Cambridge: Cambridge University Press, 2022.
Verwaltungsverfahrensgesetz (VwVfG) in der Fassung der Bekanntmachung vom 23. Januar 2003 (BGBl. I S. 102), §§ 35a, 39.
Verwaltungsgerichtsordnung (VwGO) in der Fassung der Bekanntmachung vom 19. März 1991 (BGBl. I S. 686).
Personal Information Protection Act of the Republic of Korea (Act No. 10465 of 29 March 2011, as amended by Act No. 19234 of 14 March 2023), Art. 37-2 // Personal Information Protection Commission (PIPC).
Isikuandmete kaitse seadus [Personal Data Protection Act] // Riigi Teataja, Eesti Vabariik, 2019.
Andmejälgija (Data Tracker) — riigiportaal eesti.ee // Republic of Estonia, State Portal.
Personal Data Protection Act 2012 (No. 26 of 2012) // Republic of Singapore.
Model Artificial Intelligence Governance Framework (Second Edition, 2020); AI Verify // Personal Data Protection Commission (PDPC), Singapore.
Commonwealth of Australia. Royal Commission into the Robodebt Scheme. Final Report. — Canberra, July 2023.
Tweede Kamer der Staten-Generaal. Ongekend onrecht: Verslag Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. — Den Haag, 2020.
Yuklab olishlar
Nashr qilingan
Son
Boʻlim
Litsenziya
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi