Filologiya va adabiyotshunoslik

MILLIY TAFAKKUR VA SEMANTIK AMBIVALENTLIK: QIYOSIY LINGVOMADANIY TAHLIL

Jild 5 son 25 (2026) 23-26

2026-09-09 Filologiya va adabiyotshunoslik CC BY 4.0 Open Access

Mualliflar

  • Sarvar Hafizov Boborajab o‘g‘li Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Xorijiy til va adabiyoti quyi kurslar kafedrasi o‘qituvchisi

Annotatsiya

Ushbu tezis semantik ambivalentlik hodisasini - bir leksik birlikda bir-biriga zid yoki hissiy jihatdan qarama-qarshi ma'nolarning birga yashashini - milliy tafakkur nuqtai nazaridan tahlil qiladi. Ishning markaziy gipotezasi shundan iboratki, semantik ambivalentlik tasodifiy hodisa emas, balki muayyan etnomadaniy jamoa hal qilib ulgurmagan aksiologik (qadriyatlar) ziddiyatining tilda qotib qolgan izidir. Boshqacha aytganda, til birligi ikki qarama-qarshi ma'noni bir vaqtda tashisa, bu holat ko'pincha jamiyat hali yakuniy pozitsiyasini belgilamagan axloqiy yoki ijtimoiy dilemma mavjudligidan darak beradi. Tahlil o'zbek, rus va ingliz tili materiali - jumladan andisha, uyat, toska va pride kabi lingvokulturemalar - asosida olib boriladi hamda etnolingvistika, lingvokulturologiya va kognitiv semantika yutuqlariga tayangan holda qiyosiy-tipologik metod qo'llaniladi. Tadqiqot natijasida ambivalentlikning uch xil tipi - kollektivistik, fatalistik-ma'naviy va individualistik tafakkurga xos modellar - ajratib ko'rsatiladi va bu tipologiya lingvokulturologiyada yangi diagnostik yondashuv sifatida taklif etiladi.

Kalit soʻzlar:

Iqtiboslar

Kulmukhamedova, L. A. (2024). Lexical-semantic analysis of politeness category in speech culture of Uzbek and English languages. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(6), 516–520.

Lakoff, G. (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. University of Chicago Press.

Langacker, R. W. (1987). Foundations of Cognitive Grammar, Vol. 1: Theoretical Prerequisites. Stanford University Press.

Maslova, V. A. (2001). Lingvokul'turologiya. Moskva: Academia.

Nabokov, V. (1981). Lectures on Russian Literature. New York: Harcourt Brace Jovanovich.

Sapir, E. (1929). The status of linguistics as a science. Language, 5(4), 207–214.

Suyarkulova, M. (2016). Fashioning the nation: Gender and politics of dress in contemporary Kyrgyzstan. Nationalities Papers, 44(2), 247–265.

Teliya, V. N. (1996). Russkaya frazeologiya: Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokul'turologicheskiy aspekty. Moskva: Yazyki russkoy kul'tury.

Thibault, H., & Caron, J.-F. (Eds.) (2022). Uyat and the Culture of Shame in Central Asia. The Steppe and Beyond: Studies on Central Asia. Singapore: Palgrave Macmillan.

Vorob'yov, V. V. (1997). Lingvokul'turologiya: Teoriya i metody. Moskva: RUDN.

Whorf, B. L. (1956). Language, Thought, and Reality. Cambridge, MA: MIT Press.

Wierzbicka, A. (1997). Understanding Cultures through Their Key Words. Oxford University Press.

Wierzbicka, A. (1999). Emotions across Languages and Cultures: Diversity and Universals. Cambridge University Press.

ugli Hafizov, S. B. (2026). Semantic differences between enantiosemy and antonymy in English and Uzbek. The Lingua Spectrum, 4(1), 177-184.

Oʻquvchilar geografiyasi

2 Koʻrishlar
0 PDF yuklab olishlar
2 Davlatlar

    Yuklab olishlar

    Nashr qilingan

    2026-09-09

    Son

    Boʻlim

    Filologiya va adabiyotshunoslik

    Iqtibos keltirish tartibi

    Hafizov , S. (2026). MILLIY TAFAKKUR VA SEMANTIK AMBIVALENTLIK: QIYOSIY LINGVOMADANIY TAHLIL. Zamonaviy Dunyoda Ilm-Fan Va Texnologiya, 5(25), 23-26. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDIFT/article/view/57034
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    2 Views
    0 Downloads