STEAM ASOSIDA O'QUVCHILAR KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH: TANQIDIY FIKRLASH, IJODKORLIK VA MUAMMONI HAL QILISH
;
https://doi.org/10.5281/zenodo.20520765;
STEAM ta'limi, tanqidiy fikrlash, ijodkorlik, muammoni hal qilish kompetensiyasi, integrativ ta'lim, XXI asr ko'nikmalari, pedagogik texnologiya.Abstrak
Ushbu maqolada STEAM (Science, Technology, Engineering, Art, Mathematics) ta'lim yondashuvi asosida umumta'lim maktabi o'quvchilarida tanqidiy fikrlash, ijodkorlik va muammoni hal qilish kompetensiyalarini maqsadli rivojlantirishning nazariy-metodologik hamda empirik jihatlari tadqiq etiladi. Maqola IMRAD tuzilmasiga asoslangan bo'lib, mavjud adabiyotlar tahlili, muallif tomonidan ishlab chiqilgan pedagogik model, ikki yillik sinov tadqiqoti metodologiyasi, miqdoriy va sifatiy natijalar hamda amaliy tavsiyalar ketma-ket bayon etiladi. Tadqiqot natijalari STEAM metodikasining tanqidiy fikrlash, ijodkorlik va muammoni hal qilish kompetensiyalarini an'anaviy ta'lim usullariga nisbatan statistik jihatdan sezilarli darajada samarali rivojlantirishini ko'rsatdi.Iqtiboslar
O'zbekiston Respublikasining Ta'lim to'g'risidagi Qonuni. 23.09.2020, O'RQ-637-son. — Toshkent: O'zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari milliy bazasi, 2020. — Maqolada qonunning o'quvchi kompetensiyasini rivojlantirishga oid umumiy maqsadlari haqida so'z yuritilganda ishlatiladi.
Yakman G. STEAM Education: An Overview of Creating a Model of Integrative Education // PATT-16: Research in Technology Education. — 2008. — P. 335–358. — STEAM tushunchasining kontseptual asosi va integrativ mohiyati.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-133-son Farmoni. Ta'lim sohasini 2022–2026-yillarda rivojlantirish Konsepsiyasi. — Toshkent, 2021. — Milliy ta'lim islohoti konteksti va STEAM ga bo'lgan siyosiy e'tibor.
Ennis R. H. A Taxonomy of Critical Thinking Dispositions and Abilities // Teaching Thinking Skills: Theory and Practice / Ed. by J. Baron, R. Sternberg. — New York: W. H. Freeman, 1987. — P. 9–26. — Tanqidiy fikrlashning ta'rifi va dispositsiyalar tizimi.
Facione P. A. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction. Research Findings and Recommendations. — Millbrae, CA: California Academic Press, 1990. — 112 p. — Delphi loyihasi; tanqidiy fikrlashning olti asosiy tarkibiy qismi.
Amabile T. M. Creativity in Context: Update to the Social Psychology of Creativity. — Boulder, CO: Westview Press, 1996. — 317 p. — Ijodkorlikning komponent modeli: sohaviy bilim, ijodiy fikrlash usullari, ichki motivatsiya.
Torrance E. P. Torrance Tests of Creative Thinking: Norms-Technical Manual. Figural (Streamlined) Forms A and B. — Bensenville, IL: Scholastic Testing Service, 1990. — Ijodkorlikni o'lchash metodikasi: ravonlik, moslashuvchanlik, originallik, elaboratsiya.
Polya G. How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. — Princeton: Princeton University Press, 1945. — 253 p. (Qayta nashr: 2004.) — Muammoni hal qilishning to'rt bosqichli klassik modeli.
Heppner P. P., Krauskopf C. J. An Information-Processing Approach to Personal Problem Solving // The Counseling Psychologist. — 1987. — Vol. 15, № 3. — P. 371–447. — Muammoni hal qilishda ijtimoiy va hissiy omillar.
Yakman G. Ko'rsatilgan manba [2]. — STEAM tushunchasining ilmiy muomilaga kiritilishi.
Quigley C. F., Herro D. Finding the Joy in the Unknown: Implementation of STEAM Teaching Practices in Middle School Science and Math Classrooms // Journal of Science Education and Technology. — 2016. — Vol. 25, № 3. — P. 410–426. DOI: 10.1007/s10956-016-9602-z. — STEAM darslarida ijodiy mahsuldorlik o'sishi; O'zbekiston natijalariga qiyos.
Muslimov N. A. Zamonaviy ta'limda integrativ yondashuv: monografiya. — Toshkent: Fan, 2022. — 284 b.; Matmusayev Sh. E. STEM ta'limi: nazariya va amaliyot. — Toshkent: O'zbekiston, 2021. — 196 b. — O'zbekiston pedagogikasida STEAM/STEM bo'yicha dastlabki milliy tadqiqotlar.
Cohen J. Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. — 2nd ed. — Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 1988. — 579 p. — Ta'sir kuchini baholash: d < 0,2 — kichik; d = 0,5 — o'rta; d > 0,8 — katta ta'sir.
Kapur M. Productive Failure in Learning Math // Cognition and Instruction. — 2016. — Vol. 34, № 4. — P. 253–280. DOI: 10.1080/07370008.2016.1195632. — Samarali noqulaylik (productive struggle) hodisasining pedagogik tavsifi va empirik asoslari.
Darling-Hammond L., Flook L., Cook-Harvey C., Barron B., Osher D. Implications for Educational Practice of the Science of Learning and Development // Applied Developmental Science. — 2020. — Vol. 24, № 2. — P. 97–140. DOI: 10.1080/10888691.2018.1537791. — O'qituvchining fasilitatorlik roliga o'tish; pedagog uslubi va o'quvchi o'rganishining bog'liqligi.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi