QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI
;
https://doi.org/10.5281/zenodo.20438641;
qadimgi turkiy til, son kategoriyasi, muchal tizimi, Orxon-Yenisey bitiklari, leksik-semantik xususiyatlar, grammatik shakllanish, vaqt tushunchasi, sikliklik, turkiy tafakkur, lingvokulturologiyaAbstrak
Ushbu maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarda son kategoriyasi va muchal tizimining ifodalanish xususiyatlari lingvistik va madaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda Orxon-Yenisey bitiklari va boshqa qadimgi turkiy manbalar asosida sonlarning leksik-semantik xususiyatlari, ularning grammatik shakllanishi va funksional qo‘llanilishi o‘rganiladi. Shuningdek, muchal tizimining kelib chiqishi, uning vaqtni hisoblashdagi roli va qadimgi turkiy tafakkur bilan bog‘liqligi yoritiladi. Maqolada sonlarning nafaqat miqdor ifodalovchi birlik sifatida, balki ramziy va semantik yuklamaga ega til vositasi sifatidagi ahamiyati ham ko‘rsatib beriladi. Muchal tizimi esa turkiy xalqlarning siklik vaqt tasavvuri va kosmologik qarashlari bilan uzviy bog‘liq hodisa sifatida talqin etiladi.Iqtiboslar
Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘ati asoslari. – Toshkent, 2006. 35 b.
Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi nazariyasi. – Toshkent, 2012. 97 b.
Mahmudov N. Til va tafakkur. – Toshkent, 2010. 56 b.
Klyashtorny S.G., Sultanov T.I. Казахстан: летопись трех тысячелетий. – Алматы, 1992. 173 с.
Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречий. – Санкт-Петербург, 1893. 122 с.
Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. – Oxford: Clarendon Press, 1972. 209 p
Erdal M. A Grammar of Old Turkic. – Leiden: Brill, 2004. 78 p
##submission.downloads##
Nashr qilingan
2026-05-29
Nashr
Bo'lim
Maqolalar
Litsenziya
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi
Turdaliyeva, S. (2026). QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(48), 113-116. https://doi.org/10.5281/zenodo.20438641
Article metrics
Views and PDF downloads
1
Views
0
Downloads
