QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI

Shodiya Turdaliyeva

doi:10.5281/zenodo.20438641

Authors

Turdaliyeva Shodiya Zokirjon qizi .UZ-23-01-guruh talabasi Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20438641

Keywords:

qadimgi turkiy til, son kategoriyasi, muchal tizimi, Orxon-Yenisey bitiklari, leksik-semantik xususiyatlar, grammatik shakllanish, vaqt tushunchasi, sikliklik, turkiy tafakkur, lingvokulturologiya

Abstract

Ushbu maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarda son kategoriyasi va muchal tizimining ifodalanish xususiyatlari lingvistik va madaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda Orxon-Yenisey bitiklari va boshqa qadimgi turkiy manbalar asosida sonlarning leksik-semantik xususiyatlari, ularning grammatik shakllanishi va funksional qo‘llanilishi o‘rganiladi. Shuningdek, muchal tizimining kelib chiqishi, uning vaqtni hisoblashdagi roli va qadimgi turkiy tafakkur bilan bog‘liqligi yoritiladi. Maqolada sonlarning nafaqat miqdor ifodalovchi birlik sifatida, balki ramziy va semantik yuklamaga ega til vositasi sifatidagi ahamiyati ham ko‘rsatib beriladi. Muchal tizimi esa turkiy xalqlarning siklik vaqt tasavvuri va kosmologik qarashlari bilan uzviy bog‘liq hodisa sifatida talqin etiladi.

References

Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘ati asoslari. – Toshkent, 2006. 35 b.

Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi nazariyasi. – Toshkent, 2012. 97 b.

Mahmudov N. Til va tafakkur. – Toshkent, 2010. 56 b.

Klyashtorny S.G., Sultanov T.I. Казахстан: летопись трех тысячелетий. – Алматы, 1992. 173 с.

Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречий. – Санкт-Петербург, 1893. 122 с.

Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. – Oxford: Clarendon Press, 1972. 209 p

Erdal M. A Grammar of Old Turkic. – Leiden: Brill, 2004. 78 p

QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI

Authors

DOI:

Keywords:

Abstract

References

Downloads

Published

Issue

Section

License

How to Cite

Innovative Academy RSC