QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20438641Ключевые слова:
qadimgi turkiy til, son kategoriyasi, muchal tizimi, Orxon-Yenisey bitiklari, leksik-semantik xususiyatlar, grammatik shakllanish, vaqt tushunchasi, sikliklik, turkiy tafakkur, lingvokulturologiyaАннотация
Ushbu maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarda son kategoriyasi va muchal tizimining ifodalanish xususiyatlari lingvistik va madaniy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda Orxon-Yenisey bitiklari va boshqa qadimgi turkiy manbalar asosida sonlarning leksik-semantik xususiyatlari, ularning grammatik shakllanishi va funksional qo‘llanilishi o‘rganiladi. Shuningdek, muchal tizimining kelib chiqishi, uning vaqtni hisoblashdagi roli va qadimgi turkiy tafakkur bilan bog‘liqligi yoritiladi. Maqolada sonlarning nafaqat miqdor ifodalovchi birlik sifatida, balki ramziy va semantik yuklamaga ega til vositasi sifatidagi ahamiyati ham ko‘rsatib beriladi. Muchal tizimi esa turkiy xalqlarning siklik vaqt tasavvuri va kosmologik qarashlari bilan uzviy bog‘liq hodisa sifatida talqin etiladi.Библиографические ссылки
Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli lug‘ati asoslari. – Toshkent, 2006. 35 b.
Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi nazariyasi. – Toshkent, 2012. 97 b.
Mahmudov N. Til va tafakkur. – Toshkent, 2010. 56 b.
Klyashtorny S.G., Sultanov T.I. Казахстан: летопись трех тысячелетий. – Алматы, 1992. 173 с.
Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречий. – Санкт-Петербург, 1893. 122 с.
Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. – Oxford: Clarendon Press, 1972. 209 p
Erdal M. A Grammar of Old Turkic. – Leiden: Brill, 2004. 78 p
Загрузки
Опубликован
2026-05-29
Выпуск
Раздел
Статьи
Лицензия
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Turdaliyeva, S. (2026). QADIMGI TURKIY YOZMA YODGORLIKLARDA SONLAR VA MUCHAL TIZIMINING IFODALANISHI. Наука и инновации, 4(48), 113-116. https://doi.org/10.5281/zenodo.20438641
Article metrics
Views and PDF downloads
1
Views
0
Downloads
