Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences , it is an official publication of Society of Science, medicine and natural science –considers the following types of original contribution for peer review and publication: Research articles, Review articles, Letters to editor, Brief communications, Case reports, Book reviews, Technological reports, and Opinion articles. Each issue covers topics, which are of broad readership interest to personals from general public, industry, clinicians, academia, and government. Journal is for every one with curiosity in science. We are happy to provide an opportunity for publication in the pages of the journal to all interested authors. The journal is aimed at professional doctors and pharmacologists, researchers and university professors. The journal publishes articles of problem and scientific and practical nature. Students' works are accepted for consideration only if the co-authors of the supervisor are available.
Опубликован: 2025-11-15
Статьи
TIBBIY TURIZM KELAJAGI: INOVATSIYALAR VA STRATEGIC RIVOJLANISH
Tibbiy turizm hozirgi global iqtisodiyotda tez rivojlanayotgan sohalardan biri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tizimidagi innovatsion yondashuvlar, raqamli texnologiyalar, telemeditsina, sun’iy intellekt va robototexnika imkoniyatlari tibbiy xizmatlar sifatini oshirib, xalqaro bemorlar oqimini jalb etishda muhim rol o‘ynamoqda. Shu bilan birga, strategik rivojlanish jarayonida mamlakatlar o‘z sog‘liqni saqlash infratuzilmasini modernizatsiya qilish, yuqori malakali kadrlarni tayyorlash, xalqaro akkreditatsiya va sifat standartlariga moslash orqali raqobatbardoshlikni kuchaytirmoqda. O‘zbekiston ham ushbu yo‘nalishda salohiyatga ega bo‘lib, zamonaviy tibbiy markazlar, ixtisoslashgan klinikalar va innovatsion texnologiyalarni joriy etish orqali tibbiy turizmni milliy iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismiga aylantirish imkoniyatiga ega. Mazkur maqolada tibbiy turizmning kelajagi, innovatsion yechimlar hamda strategik rivojlanish yo‘nalishlari tahlil etiladi.
2025-11-11
EMERGING MEDICAL TOURISM CORRIDORS: STRENGTHENING INDIA–UZBEKISTAN HEALTHCARE COLLABORATION FOR MARKET GROWTH AND PATIENT ACCESSIBILITY
Medical tourism trends reflect growing cross-border healthcare collaborations. India and Uzbekistan have strengthened bilateral ties, contributing to increased patient flows and healthcare market growth.
2025-11-11
РАЗВИТИЕ МЕДИЦИНСКОГО ТУРИЗМА В УЗБЕКИСТАНЕ: ТЕКУЩЕЕ СОСТОЯНИЕ, ТЕНДЕНЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ
Медицинский туризм становится одним из приоритетных направлений в системе здравоохранения и услуг Узбекистана. Низкая стоимость лечения при высоком качестве медицинской помощи, современные технологии и государственная поддержка делают страну привлекательной для иностранных пациентов.
2025-11-11
TIBBIYOTDA TURIZMNING RIVOJLANISHI VA BEMORLAR UCHUN YANGI IMKONIYATLAR
Tibbiy turizm — davolanish maqsadida chet elga sayohat qilish amaliyotidir. So‘nggi yillarda tibbiy turizm jahon miqyosida jadal rivojlanib, sog‘liqni saqlash xizmatlarini eksport qiluvchi mamlakatlar iqtisodiyotida muhim o‘rin egallay boshladi.Ushbu maqolada tibbiy turizmning global tendensiyalari, rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar o‘rtasidagi sog‘liqni saqlash xizmatlari almashinuvi, va bemorlar uchun yuzaga kelayotgan yangi imkoniyatlar yoritiladi.Tibbiy turizmning afzalliklari, iqtisodiy va ijtimoiy ta’siri, hamda kelajakda bu sohaning qanday yo‘nalishlarda rivojlanishi tahlil qilinadi.Ammo soʻnggi yillarda bu tushuncha rivojlangan mamlakatlardan arzonroq tibbiy xizmatlar olish maqsadida rivojlanayotgan davlatlarga sayohat qiluvchilarga nisbatan ham qoʻllanilmoqda.
2025-11-11
REABILITATSIYA VA IXTISOSLASHTIRILGAN TIBBIY XIZMATLARNING TIBBIY TURIZMDA TUTGAN O‘RNI
Ushbu maqolada tibbiy turizm tizimida reabilitatsiya va ixtisoslashtirilgan tibbiy xizmatlarning ahamiyati tahlil qilinadi. Tibbiy turizmda davolanishdan keyingi tiklanish (reabilitatsiya) bosqichi bemorning sog‘ayish samaradorligini belgilovchi asosiy omil sifatida ko‘riladi. Ixtisoslashgan tibbiy xizmatlarning xalqaro sifat standartlariga muvofiqligi, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish darajasi va shifokorlar malakasi tibbiy turistlar oqimini oshirishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
2025-11-11
NAFAS OLISH TIZIMI KASALLIKLARI TIBBIY-IJTIMOIY MUAMMOSI SIFATIDA
Mazkur maqolada nafas olish tizimi kasalliklarining ijtimoiy omillar bilan bog’liqligi, ularning aholining turmush darajasi va sog‘lig‘iga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, profilaktika va ijtimoiy chora-tadbirlarning samaradorligi haqida fikr yuritiladi.
2025-11-11
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ОБУЧЕНИЯ СТУДЕНТОК АГМИ ПО НАПРАВЛЕНИЮ «ВЫСШЕЕ СЕСТРИНСКОЕ ДЕЛО» ЛИДЕРСКИМ НАВЫКАМ ДЛЯ УЛУЧШЕНИЯ КАЧЕСТВА ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО СТАНДАРТА
В статье рассматривается проблема недостаточного развития лидерских компетенций у будущих специалистов сестринского дела, что негативно сказывается на качестве оказываемой медицинской помощи и профессиональном стандарте. Цель исследования – оценить эффективность внедрения в учебный процесс АГМИ специального тренинга по развитию лидерских навыков для студенток направления «Высшее сестринское дело». В исследовании использовался метод педагогического эксперимента с применением анкетирования и статистического анализа данных. Результаты показали статистически значимое улучшение показателей лидерского потенциала, коммуникативных навыков и готовности к управленческой деятельности в экспериментальной группе. Сделан вывод о необходимости интеграции дисциплин лидерской направленности в основные образовательные программы для повышения качества профессиональной подготовки.
2025-11-11
BARIATRIK JARROHLIK O‘TKAZGAN BEMORLARDA METABOLIK O‘ZGARISHLAR VA HUDUDIY TARQALISH ХUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada bariatrik jarrohlik amaliyotlarining dolzarbligi, ularning semizlikni kamaytirishdagi o‘rni hamda semizlik rivojlanish holatlarining jins, yosh va hududiy taqsimoti bo‘yicha tahlili yoritilgan. Tadqiqot 2023–2024 yillarda “Surgeland” klinikasida o‘tkazilgan 200 nafar bemor ma’lumotlariga asoslanadi. Shuningdek maqolada xalqaro adabiyotlar asosida bariatrik operatsiyadan keyingi kamqonlikning sabablari, temir, B12 vitamini va folat tanqisligi bilan bog‘liq mexanizmlar ilmiy asosda yoritilgan.
2025-11-11
SARATONGA QARSHI KURASHDA AXBOROT-TEXNOLOGIK YECHIMLARNING JAMOAT SALOMATLIGIDAGI AHAMIYATI
Mazkur maqolada onkologik kasalliklarga qarshi kurashda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) o‘rni va ularning jamoat salomatligi tizimidagi samaradorligi tahlil qilinadi. Elektron sog‘liqni saqlash tizimi, telemeditsina, sun’iy intellekt asosidagi diagnostika va aholining xabardorligini oshiruvchi raqamli platformalar orqali saraton kasalliklarini erta aniqlash hamda profilaktika choralarini kuchaytirish masalalari yoritilgan.
2025-11-11
XOMILADOR AYOLLARDA PREEKLAMPSIYANI PROGNOZLASH
Preeklampsiya-bu faqatgina homilardorlik davridagi patologik o’ziga xos jarayon bo’lib, endoteliyda disfunksional buzilishlar, arterial qon bosimining oshishi (≥140/90 mm.Hg.ust.) va uchinchi trimestrda esa protenuriya (≥0.3gr/24 soat) bilan tavsiflnadigan kasallik hisoblanadi¹. Bunday holat dunyo bo’yicha 3-5%ni tashkil qilib kelmoqda². Shu bilan birga preeklampsiya kuzatilgan ayollar va ularning farzandlarida keyinchalik yurak-qon tomir patologiyalarini kuzatish ehtimoli mavjud³.bu holatlarning yuqori xavfliligini inobatga olib,ushbu nozologiyani o’z vaqtida av aniq diagnostika qilish, kasallik darajasini ertikatsiya qilish hamda homiladorlikni olib boorish va tug’ruqni boshqarish usullari va eng muhimi bu kasallikni homiladorlikni erta muddatlarida prognozlash muhim deb topdik. Bu maqolada bu kasallikning patofiziologiyasida muhim hisoblangan S-endoglin (sEnd)-angiogenik omilini homiladorlikning I trimestrida onaning anamnez ma’lumotlari, ijtimoiy-biologik xususiyatlarini baholab homiladorlikning 16 haftasidan boshlab homilaor ayolning qonida sEnd miqdorini o’lchash orqali preeklampsiyani oldindan bashorat qilishni ko’rsatib o’tdik.
2025-11-11
INNOVATIVE MODELS IN HEALTH SYSTEM LEADERSHIP
Innovation in healthcare management is critical because of its profound impact on the effectiveness and quality of healthcare delivery. These innovations enable healthcare companies to adopt agile and responsive systems, ensuring adaptability to dynamic challenges in the healthcare landscape. Technological advancements, in particular, contribute to streamlined operations — improving patient recovery outcomes and the cost-effectiveness of quality services. By leveraging these innovative solutions, management can enhance decision-making by providing healthcare organisations with data-driven insights and, in so doing, provide evidence-based improvement practices. Also, collaborative tools and platforms facilitate increased cooperation among healthcare professionals, leading to more coordinated and integrated care. The result is a more patient-centric approach that prioritises individual needs and preferences [1,2].
2025-11-11
JAMOAT SALOMATLIGINI MUSTAHKAMLASHDA LEYKOZNI ERTA ANIQLASH ISTIQBOLLARI
Leykoz dunyo bo‘yicha onko-gematologik kasalliklar orasida yuqori o‘rinni egallaydi. Jahon sogliqni saqlash tashkiloti malumotlariga ko‘ra har yili dunyoda 400 mingdan ortiq yangi leykoz holati qayd etiladi. Shulardan 60-70 ming nafari bolalar va o‘smirlar orasida aniqlanadi Leykozning erta aniqlanishi bemor hayotini saqlab qolish, davolash xarajatlarini kamaytirish hamda jamoat salomatligini mustahkamlashda muhim o‘rin tutadi [10].
2025-11-11
THE FUTURE OF MEDICAL TOURISM IN THE WORLD: INNOVATION AND STRATEGIC DEVELOPMENT
Medical tourism has emerged as one of the fastest-growing sectors of global health services, attracting millions of patients seeking affordable, high-quality medical care across borders. This literature review examines the innovative trends and strategic development pathways shaping the future of medical tourism between 2015 and 2025. It synthesizes ten key scholarly and industry sources that explore the intersections of healthcare innovation, economic strategy, sustainability, and globalization in the medical tourism sector [1,2].
2025-11-11
SOG'LIQNI SAQLASH TURIZMIDA MOLIYAVIY MODELLAR VA INVESTITSIYA STRATEGIYALARI
Ushbu maqolada sog‘liqni saqlash turizmida qo‘llaniladigan moliyaviy modellar hamda O‘zbekistonda bu sohaga investitsiya kiritish strategiyalari tahlil qilinadi. Maqolaning asosiy maqsadi — sog‘liqni saqlash turizmi sohasida samarali moliyaviy modellarni aniqlash va investitsiya strategiyalarini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdir. Tadqiqotda SWOT tahlili, solishtirma tahlil va statistik ko‘rsatkichlar tahlili metodlaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari sog‘liqni saqlash turizmini moliyaviy jihatdan barqaror rivojlantirish uchun amaliy xulosalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
2025-11-11
YURAK QON-TOMIR KASALLIKLARI JAMOAT SALOMATLIGI MUAMMOSI SIFATIDA
Ushbu maqolada yurak-qon tomir kasalliklarining (YQTK) global va milliy miqyosdagi tarqalishi, ularning asosiy xavf omillari hamda jamoat salomatligiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, kasalliklarning oldini olish, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va profilaktik dasturlarning ahamiyati yoritilgan.
2025-11-11
SEMIZLIK FONIDA HOMILADORLIKNING KECHISHI VA PERINATAL XAVFLAR: KLINIK TAHLIL
Tadqiqot semizlik mavjud homilador ayollarda homiladorlikning kechishi, tug‘ruq jarayoni va perinatal asoratlar chastotasini klinik va statistik tahlil asosida o‘rganishga qaratilgan. 2022–2024 yillar davomida Andijon viloyat tug‘ruq muassasalarida 80 nafar homilador ayol kuzatilib, ulardan tana vazni indeksi (TVI) ≥30 bo‘lgan ayollar guruhida gestatsion gipertenziya, preeklampsiya, gestatsion diabet, makrosomiya va neonatal reanimatsiya holatlari sezilarli darajada yuqori ekanligi aniqlangan. Tadqiqot natijalari xalqaro va Rossiya olimlarining ilgari e’lon qilingan ilmiy ishlari bilan solishtirilib, yuqori darajadagi moslik aniqlangan. Tadqiqot asosida semiz homilador ayollar uchun individualizatsiyalangan akusherlik yondashuvi, multidisiplinar nazorat va tug‘ruqni rejalashtirishda xavf omillarini hisobga oluvchi klinik-amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi. Ushbu tavsiyalar perinatal xavflarni kamaytirish va ona-bola salomatligini yaxshilashda muhim amaliy ahamiyat kasb etadi.
2025-11-11
QUALITY ASSURANCE AND PATIENT SAFETY IN INTERNATIONAL HEALTHCARE TOURISM
this article explores the significance of quality assurance and patient safety in the rapidly expanding field of international healthcare tourism. With increasing globalization of medical services, maintaining consistent quality standards across borders has become a pressing challenge. The study analyzes various quality assurance frameworks, accreditation systems, and safety protocols used by leading healthcare tourism destinations. The research further evaluates the impact of international accreditation on patient trust and healthcare outcomes. The findings highlight the need for unified global standards, transparent monitoring, and collaboration between medical institutions and policy bodies to ensure sustainable growth and patient well-being.
2025-11-11
РАЗВИТИЕ МЕДИЦИНСКОГО И ОЗДОРОВИТЕЛЬНОГО ТУРИЗМА В УЗБЕКИСТАНЕ
В последние годы Узбекистан демонстрирует активное развитие медицинского и оздоровительного туризма. Данный вид туризма является важным направлением для укрепления экономики, повышения качества медицинских услуг и расширения международного сотрудничества в сфере здравоохранения. Цель настоящей работы — рассмотреть динамику развития медицинского туризма в Узбекистане, проанализировать основные факторы роста и обозначить перспективы дальнейшего совершенствования этой сферы [1–3].
2025-11-11
СКРИНИНГ СОЦИАЛЬНЫХ РИСКОВ У БЕРЕМЕННЫХ В АНДИЖАНСКОЙ ОБЛАСТИ
В статье представлены результаты пилотного проекта по внедрению стандартизированного опросника для раннего выявления социальных рисков у беременных женщин, разработанного при методологической поддержке ЮНИСЕФ. Целью работы являлась оценка эффективности данного скринингового инструмента для своевременного выявления пациенток группы среднего социального риска и организации для них комплексного межведомственного сопровождения по универсально-прогрессивной модели. В ходе проспективного исследования, охватившего 450 беременных г. Андижана, у 34,2% (n=154) был выявлен как минимум один фактор социального неблагополучия. Наиболее распространенными факторами риска стали низкий доход (19,1%), трудовая миграция супруга (16,4%) и наличие детей до 2-х лет (15,3%). Доказана практическая значимость опросника как эффективного скринингового инструмента, позволяющего стандартизировать работу медработников первичного звена. Разработанная и апробированная модель взаимодействия «семейная поликлиника – махалля – социальные службы» продемонстрировала свою эффективность, что подтверждается снижением числа случаев поздней постановки на учет в группе риска с 15% до 6% и повышением удовлетворенности пациенток. Результаты исследования обосновывают целесообразность включения данного опросника в национальные клинические протоколы.
2025-11-11
QANDLI DIABETNING KELIB CHIQISH SABABLARI VA UNI DAVOLASHDA ZAMONAVIY YONDASHUV
ushbu maqola diabetning asosiy sabablarini, uning tasniflarini va uni davolashdagi yutuqlarni o‘rganadi. Adabiyotlarni tahlil qilish orqali insulin terapiyasi, qonda glukoza miqdorini pasaytiruvchi dorilar va doimiy glukoza monitoringi (CGM) va sun'iy oshqozon osti bezi tizimlari kabi rivojlanayotgan texnologiyalar kabi terapevtik yondashuvlar bilan bir qatorda diabetga olib keladigan genetik, ekologik va turmush tarzi omillari tekshiriladi. Muhokamada diabetni davolash va boshqarish strategiyasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar mavjud.
2025-11-11
ТЕНДЕНЦИИ РАЗВИТИЯ МЕДИЦИНСКОГО ТУРИЗМА И ДИНАМИКА МЕЖДУНАРОДНОГО РЫНКА
В статье рассматриваются современные тенденции развития медицинского туризма как одного из динамично растущих направлений мировой экономики. Особое внимание уделено анализу состояния и перспектив медицинского туризма в Республике Узбекистан, где в последние годы наблюдается значительный рост числа иностранных пациентов, модернизация медицинской инфраструктуры и активная государственная поддержка отрасли. Приводятся данные о внедрении бренда «Avicenna», формировании медицинских кластеров, цифровизации услуг и расширении международного сотрудничества. Рассмотрены ключевые инновационные направления — развитие телемедицины, создание единой электронной платформы для иностранных пациентов, внедрение международных стандартов качества и аккредитации клиник. В результате анализа показано, что медицинский туризм Узбекистана обладает высоким потенциалом для интеграции в глобальный рынок медицинских услуг, при условии дальнейшего внедрения инноваций, повышения качества сервиса и продвижения национального бренда на международной арене.
2025-11-11
QUALITY ASSURANCE AND PATIENT SAFETY IN INTERNATIONAL HEALTHCARE SERVICES
Quality assurance and patient safety are fundamental pillars of advanced medical care systems across the globe. With the globalization of healthcare, it’s very important to maintain safe, effective, and reliable services. Quality assurance is defined as the systematic assessment and evaluation of many features of a service, project, or facility to ensure compliance with quality standards. Patient safety focuses on minimizing and preventing risks, mistakes, and injuries that could impact patients during the provision of medical and dental care. Collectively, these initiatives provide a foundation for delivering excellent care and maintaining public trust in health systems(1).
2025-11-11
AHOLINING SANATORIYA-KURORT SHAROITIDA DAVOLASH-SOG’LOMLASHTIRISHGA BO’LGAN EHTIYOJINI QONDIRISHNING MOLIYAVIY MASALALARIGA DOIR MULOHAZALAR
maqolada aholining sanatoriya-kurort sharoitida davolash-sog’lomlashtirishga bo’lgan ehtiyojini qondirishning moliyaviy masalalari tizimli yondoshish va tizimli tahlil prinsiplariga tayangan holda o’rganilganligi bayon etilgan. Аholining sanatoriya-kurort yordamiga ehtiyojini qondirishda yuzaga keladigan moliyaviy muammolar va ularning yechimiga doir masalalar, maxsus аnketalаr yordamida olingan, 390 ta oila a’zolarining fikr va mulohazalari tahlil qilingan. Olingan ma’lumotlar asosida ushbu muammoni bartaraf etishga doir tavsiyalar ishlab chiqilgan.
2025-11-11
GLOBAL EXPERIENCE IN PREVENTING PARASITIC DISEASES IN PRESCHOOL CHILDREN
Parasitic diseases remain a major public health concern among preschool children, particularly in low- and middle-income countries where sanitation and hygiene conditions are inadequate. This literature review synthesizes findings from ten peer-reviewed studies indexed in Scopus and Web of Science between 2015 and 2025, examining global experiences, strategies, and outcomes in the prevention of parasitic infections among children aged 0–6 years. The reviewed evidence highlights three primary pillars of effective prevention: (1) mass drug administration (MDA) programs delivering periodic anthelmintic treatment through child-health campaigns and community platforms; (2) integrated water, sanitation, and hygiene (WASH) interventions targeting households, preschools, and daycare centers; and (3) comprehensive health education for parents, caregivers, and teachers to sustain behavioral change. Studies consistently demonstrate that while deworming substantially reduces infection intensity, reinfection rates remain high without simultaneous improvements in sanitation and hygiene. Additionally, recent works emphasize the importance of surveillance systems, community engagement, and inclusion of preschool children—often overlooked in school-based deworming programs—within national neglected tropical disease (NTD) strategies. Vector-control measures such as insecticide-treated nets (ITNs) and intermittent preventive therapy (IPTi) further contribute to malaria prevention in this age group.
2025-11-11
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA PARAZITAR KASALLIKLARNING OLDINI OLISH BO‘YICHA O‘ZBEKISTON TAJRIBASI
Parazit kasalliklar O'zbekistonda, ayniqsa qishloq va kam ta'minlangan shahar hududlarida yashovchi maktabgacha yoshdagi bolalar orasida doimiy sog'liqni saqlash muammosi bo'lib qolmoqda. Ushbu sharhda 0-6 yoshdagi bolalarda parazit infeksiyalarining oldini olish bo'yicha 2015-yildan 2025-yilgacha bo'lgan milliy tajriba va so'nggi tashabbuslar tahlil qilinadi, milliy sog'liqni saqlash hisobotlari, mintaqaviy tadqiqotlar va Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) ko'rsatmalaridan olingan ma'lumotlar integratsiyalashgan. O'zbekistonning profilaktika yondashuvi ommaviy degelmintizatsiya kampaniyalarini, sanitariyani yaxshilash loyihalarini va ota-onalar, vasiylar va maktabgacha ta'lim muassasalariga qaratilgan sog'liqni saqlash ta'lim dasturlarini birlashtiradi. Antigelmint dorilarni - asosan albendazol va mebendazolni - muntazam ravishda tarqatish maktabgacha yoshdagi bolalarni tibbiy ko'rikdan o'tkazish, bolalarni emlash kunlari va jamoat salomatligi tadbirlari orqali amalga oshirildi. JSST va UNICEF bilan hamkorlikda mamlakat tuproq orqali yuqadigan gelmintlar (STH) va protozoal infeksiyalarni nazorat qilishni kuchaytirdi, shu bilan birga bolalar bog'chalari va oilaviy klinikalar orqali gigiena ta'limini targ'ib qildi. Toshkent, Samarqand va Farg'onadagi mintaqaviy dasturlar gelmint infeksiyasi darajasining sezilarli darajada pasayishini ko'rsatdi, ayniqsa degelmintizatsiya suv sifati va sanitariya infratuzilmasini yaxshilash bilan birlashtirilgan joylarda. Biroq, qishloq maktabgacha yoshdagi bolalarni to'liq qamrab olishni ta'minlash, davolanishdan keyingi gigiena qoidalariga rioya qilish va atrof-muhitning ifloslanishi tufayli qayta infeksiyani oldini olishda muammolar saqlanib qolmoqda. Sog'liqni saqlash, ta'lim va suv resurslari vazirliklari o'rtasidagi tarmoqlararo hamkorlikni mustahkamlash barqarorlik uchun juda muhim ekanligini isbotladi. O'zbekiston tajribasi shuni ko'rsatadiki, farmakologik, ta'lim va infratuzilma choralarini birlashtirgan integratsiyalashgan model maktabgacha yoshdagi bolalar orasida parazit kasalliklari yukini kamaytirishning eng samarali yo'lini taklif qiladi. Vasiylarning ishtiroki, maktabgacha gigiena standartlari va mahalliy kuzatuv tizimlariga doimiy e'tibor qaratish uzoq muddatli nazoratga erishish va bolalar salomatligi va farovonligining milliy maqsadlarini qo'llab-quvvatlash uchun juda muhimdir.
2025-11-11
GLOBAL EXPERIENCE IN CONTINUOUS ASSESSMENT OF THE EFFECTIVENESS OF REHABILITATION OF CHILDREN WITH DISABILITIES
Continuous assessment of rehabilitation effectiveness in children with disabilities has become a cornerstone of modern pediatric rehabilitation systems worldwide. This literature review synthesizes findings from ten peer-reviewed studies published between 2015 and 2025 in Scopus and Web of Science databases, exploring global experiences, methodologies, and frameworks for evaluating rehabilitation outcomes. The studies emphasize the use of standardized assessment instruments such as the Pediatric Evaluation of Disability Inventory (PEDI), WeeFIM, ICF-CY-based models, and Goal Attainment Scaling (GAS), which enable objective and dynamic measurement of progress in motor, cognitive, and social domains. Developed countries, including the United States, Canada, and Japan, have integrated digital and tele-rehabilitation platforms that allow real-time monitoring and adaptive goal-setting for each child. Meanwhile, low- and middle-income countries have increasingly adopted WHO’s International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) framework to establish baseline data and monitor long-term outcomes within resource-limited settings. Evidence across studies indicates that continuous, multi-dimensional assessment leads to improved care coordination, more individualized rehabilitation plans, and better long-term functional outcomes. Furthermore, integrating caregivers’ feedback and interdisciplinary collaboration enhances the sustainability of interventions. Despite advances, disparities in access to standardized assessment tools and digital monitoring technologies persist, especially in developing regions. The global experience highlights that systematic, data-driven, and family-centered assessment approaches are essential to optimizing rehabilitation quality and equity for children with disabilities.
2025-11-11
O‘ZBEKISTONDA TIBBIY TURIZMI HOZIRGI HOLAT, INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR VA MARKETING STRATEGIYALARI
Tibbiy turizm – sog‘liqni saqlash va sayyohlikni birlashtirgan faoliyat turi bo‘lib, jahon bo‘yicha xizmat ko‘rsatish sektori tarkibidagi o‘sish sur’ati yuqori tarmoqlardan biri hisoblanadi. O‘zbekiston hukumati bu sohani strategik rivojlantirish maqsadini belgilab, tibbiy turizmni iqtisodiyotning oltinchi tarmog‘i deb atagan va milliy dasturlarga kiritgan. Biroq amalda mamlakat fuqarolarining bir qismi sifatli tibbiy yordamni chet elda izlayapti. Ushbu maqolada O‘zbekistonda tibbiy turizmning amaldagi holati, telemeditsina va sun’iy intellekt asosidagi diagnostika tizimlari, raqamli sog‘liqni saqlash platformalari hamda tibbiy turizm sohasidagi xalqaro raqobat va marketing strategiyalariga oid masalalar chuqur tahlil qilinadi.
2025-11-11
NOGIRON BOLALAR REABILITATSIYASINI ZAMONAVIY TEXNIKA VA TEXNOLOGIYALAR BILAN TAKOMILLASHTIRISH
Maйola nogiron bolalarning reabilitatsiyasida zamonaviy texnika va texnologiyalarning rolini o‘rganadi. Zamonaviy qurilmalar, robotika, virtual haqiqat, sun’iy intellekt va yordamchi texnologiyalar samaradorligi va cheklovlari tahlil qilinadi. Tahlillar orqali zamonaviy texnologiyalarning reabilitatsiya jarayonini takomillashtirishdagi istiqbollari ko‘rsatiladi.
2025-11-11
ЦИФРОВИЗАЦИЯ МЕДИЦИНСКОГО ТУРИЗМА: ОТ ЭЛЕКТРОННЫХ КАРТ К ИНТЕГРИРОВАННЫМ ПЛАТФОРМАМ
Медицинский туризм становится важной отраслью для экономики стран Центральной Азии, включая Узбекистан. Цифровизация играет ключевую роль в повышении эффективности, прозрачности и доступности медицинских услуг. В статье рассматриваются электронные медицинские карты (EHR), интегрированные цифровые платформы и международный опыт, а также перспективы их внедрения в регионе.
2025-11-11
КОММУНИКАТИВНАЯ КУЛЬТУРА И ПРОФЕССИОНАЛЬНЫЕ НАВЫКИ МЕДСЕСТРЫ
В статье рассматривается проблема выстраивания коммуникации сестринского персонала с пациентами, подчеркивается принципиальное значение общения для лечебного процесса; анализируются типы общения. Показана важность умения медицинской сестры понять и выслушать пациента, что оказывает благоприятное действие на установление психологического контакта. Необходимыми для медицинской сестры качествами являются терпение и умение владеть собой. Таким образом, необходимыми составляющими эффективного лечения, помимо правильных диагностических и врачебных манипуляций врача, является личность медицинской сестры, стиль и методы ее работы, профессионализм.
2025-11-11
INTEGRATING REHABILITATION AND SPECIALIZED HEALTHCARE INTO GLOBAL MEDICAL TOURISM
Medical tourism has evolved far beyond elective surgeries and cosmetic treatments, integrating rehabilitation and specialized medical services as essential pillars of international healthcare. This article explores how advanced rehabilitation programs and specialized services contribute to the global medical tourism industry by promoting patient recovery, improving long-term outcomes, and fostering interdisciplinary collaboration. It emphasizes the growing significance of postoperative and chronic rehabilitation in determining the overall success of medical interventions abroad. Ethical and logistical challenges in coordinating transnational rehabilitation are also analyzed. By synthesizing recent evidence and global case studies, the paper concludes that the inclusion of rehabilitation and specialized services has transformed medical tourism from a transactional model into a comprehensive, patient-centered continuum of care.
2025-11-11
ФИНАНСОВЫЕ МОДЕЛИ И ИНВЕСТИЦИОННЫЕ СТРАТЕГИИ В ОЗДОРОВИТЕЛЬНОМ ТУРИЗМЕ (НА ПРИМЕРЕ УЗБЕКИСТАНА)
В статье рассматриваются ключевые финансовые модели и инвестиционные стратегии, применимые к развитию оздоровительного туризма в Республике Узбекистан. Проведен анализ текущих инвестиционных инициатив и государственных программ, оцениваются источники доходов и риски, связанные с капиталоёмкими проектами санаторно-курортной инфраструктуры. Предложены рекомендации по адаптации финансовых инструментов (проектное финансирование, государственно-частное партнёрство, зелёные облигации) к местным условиям и стратегическое видение привлечения инвестиций в wellness- и медицинский туризм.
2025-11-11
КЛИНИКО-ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ВИРУСНОГО ГЕПАТИТА В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН: ФОКУС НА HDV/HBV КОИНФЕКЦИЮ
Цель настоящего исследования — проведение углублённого анализа демографических и клинических характеристик пациентов с вирусными гепатитами, преимущественно HDV/HBV коинфекцией, на территории Республики Узбекистан. В выборке представлено 1030 пациентов, данные о которых были собраны с различных регионов страны. Проанализированы эпидемиологические параметры, связанные с циррозом, полом, возрастом. В статье также обсуждаются особенности HDV-инфекции и её вклад в развитие осложнений, включая цирроз, портальную гипертензию и риск гепатоцеллюлярной карциномы (ГЦК).
2025-11-11
ASSESMENT OF A HEALTHY LIFESTYLE AMONG STUDENTS
The country is reforming the higher school system, which is accompanied by the need to assimilate an increased amount of educational material in combination with insufficient healthy lifestyle skills, psycho-emotional stress, which makes it difficult for students, especially first-year students, to adapt, and leads to overstrain of a number of body systems and conditions that can transform into various diseases. Health is the main value of life, it occupies the highest step in the hierarchy of human needs[4]. Health is one of the most important components of human happiness and one of the leading conditions for successful social and economic development. The realization of intellectual, moral, spiritual, physical and reproductive potential is possible only in a healthy society [5].
2025-11-11
NOGIRONLIGI BO‘LGAN SHAXSLAR VA KEKSALAR TURIZMI
Hozirgi kunda mamlakatimizda nogironligi bo‘lgan shaxslar va keksalarga katta e’tibor qaratilib, ularga bir qancha imtiyozlar yaratib berilgan. O‘zbekiston bo‘ylab sayohat (ichki turizm) qilishda ularga qanday imtiyozlar bor?
2025-11-11
AVTOSERVIS KORXONALARI ISHCHILARINING PROFILAKTIK FAOLLLIGI VA UNI OSHIRISH MASALALARIGA DOIR MULOHAZALAR
maqolada avtomobil servis xizmatlari sohasi ishchilarining mehnat sharoitlari va profilaktik faollik darajasining ayrim qirralari tahlil qilingan. Tadqiqotning empirik asosini avtoservis korxonalarining 330 nafar erkak-ishchilari o‘rtasida o‘tkazilgan sotsiologik so‘rov natijalari tashkil etdi. Olingan ma’lumotlar asosida, soha ishchilari sog‘lom turmush tarzini shakllantirishga yetarli etibor bermаyotganliklari ko’rsatib o’tilgan. Ishchilarning ko‘pchiligi muntazam tibbiy ko‘rikdan o‘tish, profilaktik amallarni bajarish kabi salomatlikni saqlashning asosiy tartib-qoidalariga rioya qilmasliklari qayd etilgan. Soha ishchilarining mehnat sharoiti va profilaktik faolliklarining amaldagi ko’rsatkichlaridan kelib chiqqan holda, ularda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishga doir maxsus tavsiyalar majmuasi taklif qilingan.
2025-11-11
O’TKIR DIAREYA KLINIKASI TASHXISLASH USULLARI, DAVOLASH VA PROFILAKTIKASI: ADABIYOTLAR SHARHI
O‘tkir diareya, ya’ni ich ketishi kichik yoshdagi bolalarda ko‘p uchraydi va ular salomatligi uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Ayniqsa, kamqonlik, raxit, yod tanqisligi bo‘lgan o‘g‘il-qizlarda xastalikka moyillik ko‘proq kuzatiladi.
2025-11-11
THE FUTURE OF HEALTHCARE TOURISM: INNOVATION AND STRATEGIC DEVELOPMENT
Healthcare tourism is not a recent trend, but a practice that has been known for centuries. It’s a practice of travelling across borders combined with leisure since the times of the Greek, Roman and Chinese civilizations(1). Today, it has become a newly profitable service industry that, from the supply side, offers the ability to provide medical treatment and the opportunity to explore different geographical destinations. As a result, it has evolved into a specialized worldwide market with significant sustainability value(2). India is in a good position to get benefits from the growing global demand for medical tourism. Uzbekistan is a leading country in medical tourism in Central Asia(3).
2025-11-11
СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ЭТИОПАТОГЕНЕЗ ЯЗВЕННО-НЕКРОТИЧЕСКОГО СТОМАТИТА ВЕНСАНА
язвенно-некротический стоматит Венсана представляет собой острое воспалительное заболевание слизистой оболочки полости рта, характеризующееся некротическими поражениями десен и межзубных сосочков.В этиопатогенезе заболевания основную роль играют фузоспирохеточная инфекция, снижение иммунной реактивности, нарушения местной микробиоценозы и сопутствующие соматические патологии. Развитию заболевания способствуют стресс, гиповитаминоз, курение и недостаточная гигиена полости рта.
2025-11-11
JAMOAT SOG‘LIG‘INI SAQLASHDAGI MUAMMOLAR
Zamonaviy davrda jamoat sog‘lig‘ini saqlash tizimi inson salomatligini mustahkamlash, kasalliklarning oldini olish va aholi farovonligini ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Shunga qaramay, ko‘plab mamlakatlarda, jumladan, rivojlanayotgan hududlarda jamoat sog‘lig‘i tizimi bir qator muammolarga duch kelmoqda. Augustin Kumach (2025) o‘z tadqiqotida sog‘liqni saqlash tizimining barqaror rivojlanishiga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omillar — iqtisodiy cheklovlar, infratuzilma yetishmovchiligi, kadrlar tanqisligi va aholining sog‘lom turmush tarzi bo‘yicha yetarli bilimga ega emasligi —ni tahlil qilgan.
2025-11-11
ПЕРСПЕКТИВЫ ВНЕДРЕНИЯ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ТЕЛЕМЕДИЦИНЕ ПРИ ОБСЛУЖИВАНИИ ХРОНИЧЕСКИХ БОЛЬНЫХ СТАРШЕГО ПОКОЛЕНИЯ
С увеличением продолжительности жизни в развитых странах наблюдается рост числа пожилых пациентов с хроническими заболеваниями — сердечно-сосудистыми, эндокринными, респираторными и неврологическими патологиями. Дистанционная медицина (telemedicine) становится важнейшим инструментом обеспечения непрерывного мониторинга и оптимизации лечения этой группы пациентов. Интеграция технологий искусственного интеллекта (ИИ) позволяет персонализировать уход, прогнозировать осложнения и повышать качество жизни пожилых пациентов.
2025-11-11
ORGANIZATION OF PATRONAGE SERVICES FOR PATIENTS WITH CARDIOVASCULAR DISEASES AND IMPROVEMENT OF PRIMARY HEALTH CARE DELIVERY
Cardiovascular diseases (CVDs) are globally recognized as one of the leading threats to human health, accounting for more than 17 million deaths annually worldwide (World Health Organization, 2024). In Uzbekistan, these diseases significantly impact public health, with the proportion of chronically ill patients steadily increasing. This situation necessitates long-term follow-up, individualized approaches, and strengthening of home-based patronage services. Improving primary health care (PHC) delivery ensures the development of a systematic and integrated model of continuous medical supervision.
2025-11-11
PROSPECTS FOR THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN THE FORMATION OF PUBLIC HEALTH: YESTERDAY AND TODAY
Public health is characterized by the preservation and improvement of the population’s health as a whole. It studies how socioeconomic factors, the environment, and lifestyle influence human well-being. This highlights the need to optimize the field through the implementation of the most advanced achievements of science and technology, including artificial intelligence (AI) technologies.
2025-11-11
МЕДИЦИНСКИЙ ТУРИЗМ КАК ФАКТОР РАЗВИТИЯ ОБЩЕСТВЕННОГО ЗДОРОВЬЯ И СИСТЕМЫ МЕНЕДЖМЕНТА
Медицинский туризм становится одним из наиболее динамично развивающихся направлений мировой экономики. Он объединяет медицинские услуги, путешествия и управленческие технологии, обеспечивающие качество, безопасность и удовлетворенность пациентов. В статье рассматриваются основные проблемы и вызовы медицинского туризма, его влияние на общественное здоровье, а также инновационные подходы к управлению, направленные на повышение эффективности и устойчивости отрасли.
2025-11-11
