QANDLI DIABETNI ERTA ANIQLASH VA OLDINI OLISH

Abstract

Qandli diabet — bu surunkali giperglikemiya bilan kechadigan, uglevod, lipid va oqsil almashinuvining tizimli buzilishi bilan tavsiflanadigan murakkab metabolik sindromdir. 2-tur qandli diabet patogenezining markazida insulin rezistentligi, β-hujayralarning funksional yetishmovchiligi, past darajadagi surunkali yallig‘lanish, oksidativ va mitoxondrial stress yotadi. Kasallikning klinik belgilari namoyon bo‘lishidan ancha oldin subklinik bosqichda mikro- va makrovaskulyar zararlanishlar boshlanadi. Ushbu maqolada qandli diabetning genetika bilan bog‘liqligi, anatomik-gistologik asoslari, molekulyar patofiziologik mexanizmlari, zamonaviy skrining mezonlari, shuningdek birlamchi va ikkilamchi profilaktika strategiyalari ilmiy asoslangan tarzda yoritilgan. Qandli diabetni erta aniqlashning klinik va ijtimoiy ahamiyati mavjud ilmiy dalillar asosida izohlanadi.