YALLIG'LANISHLI O'PKA KASALLIKLARI PATOGENEZIDA LEYKOTSITLARNING AHAMIYATI (ADABIYOTLAR SHARHI)

Abstract

Immun va gemostatik tizimlarning o‘zaro ta’siri hozirgi vaqtda juda ko‘pchilikda ilmiy qiziqish uyg‘otmoqda. So‘nggi o‘n yillikda ularning turli kasalliklarda sinergik ta’siri haqida yangi ma’lumotlar olindi, bu esa " immunotromboz " atamasining paydo bo‘lishiga olib keldi. Yallig‘lanish va trombotik omillar o‘zaro faollashish va kuchayish qobiliyatiga ega. Organizmning antimikrob himoyasining hujayrali effektorlari hisoblangan trombotsitlar bu jarayonlarda alohida rol o‘ynaydi. Bu hujayralar patogen qon oqimiga kirgandan so‘ng unga birinchi bo‘lib javob beradi. Trombotsitlarning faollashishi patogenlarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘q qilinishini, immun hujayralarining jalb qilinishini, infeksiya tarqalishining oldini olish uchun birlamchi tromblarning shakllanishini va koagulyatsiya tizimining boshlanishini ta’minlaydi. Biroq, faollashuv davom etganda, mikrotromboz nazoratsiz va qaytarib bo‘lmaydigan holga kelishi mumkin. Trombotsitlar disfunksiyasi organizmning infeksiyaga giperergik javobi va kasallikning og‘irligi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Birgalikda endotelial shikastlanish giperkoagulyatsiya va yallig‘lanish javobini kuchaytiradi va tizimli yallig‘lanish jarayonlarining xavfini oshiradi. Sharhda yuqumli va yallig‘lanishli o‘pka kasalliklari, shu jumladan destruktiv kasalliklarning patogenezida trombotsitlarning roli haqidagi mavjud ma’lumotlar o‘rganiladi