O'TKIR O'PKA KASALLIGI VA KAMQONLIKNING BIRGA KELISHI VA DAVOLASH TAMOYILLARI

Abstract

O‘tkir obstruktiv o‘pka kasalligi (O‘OO‘K) tizimli yallig‘lanishning namoyon bo‘lishi va kasallikning kechishini kuchaytiruvchi omil hisoblanadi. Dunyo bo‘ylab chekishning ko‘payishi tufayli O‘OO‘Kning tarqalishi ortib bormoqda. Ba’zi hududlarda yog‘och, o‘t yoki boshqa organik materiallar kabi bioyoqilg‘idan keng foydalanish ham SOO‘K ning tarqalishiga yordam beradi. O‘OO‘K dan o‘lim darajasi tibbiy yordam ko‘rsatilmagan mamlakatlarda sog‘liqni saqlash qulayroq bo‘lgan mamlakatlarga qaraganda yuqori bo‘lishi mumkin. 2024 yilda O‘OO‘K butun dunyo bo‘ylab 3,7 million kishining o‘limiga sabab bo‘ldi va bu butun dunyodagi o‘limning uchinchi asosiy sababchisiga aylanmoqda. COVID-19 pandemiyasi O‘OO‘K bilan og‘rigan bemorlar uchun alohida xavf tug‘dirdi. O‘OO‘K va COVID-19 bilan og‘rigan bemorlarda o‘lim darajasi O‘OO‘K bo‘lmagan bemorlarda 16% ni tashkil etdi (3).