КИБЕРМАКОНДА ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ВИКТИМЛИГИНИ БАҲОЛАШ ВА ПРОГНОЗЛАШТИРИШНИНГ КРИМИНОЛОГИК МОДЕЛЛАРИ
Keywords:
кибермакон, вояга етмаганлар виктимлиги, криминологик модел, кундалик фаолият назарияси, рақамли васийлик, кибербуллинг, виктимологик прогнозлаш, кибержиноятчилик.Abstract
Ушбу мақолада рақамли маконда вояга етмаганларнинг кибервиктимликка (кибержиноятлар қурбонига айланиш) учраш қонуниятлари, сабаб ва шароитлари тизимли таҳлил қилинган. Тадқиқотда ўзбек миллий криминология мактаби ва хорижий илмий ёндашувларнинг илғор назариялари қиёсий ўрганилиб, вояга етмаганлар виктимлигини баҳолаш ва масофавий башорат қилишнинг янги криминологик моделлари муҳокама қилинади. Мақола доирасида бешта миллий ва учта хорижий олимларнинг илмий концепциялари чуқур таҳлил қилиниб, муаллифнинг «Кибермуҳитда динамик виктимологик фильтрация ва рақамли васийлик» номли янги назарий таклифи ишлаб чиқилган. Шунингдек, рақамли фишинг, кибербуллинг, шахсий маълумотлар ўғрилиги ва молиявий фирибгарликка оид тўртта реал амалиёт мисоли орқали виктимологик вазиятлар моҳияти ёритилган. Тадқиқот якунида вояга етмаганларнинг кибермакондаги хавфсизлигини таъминлашга қаратилган криминологик прогнозлаш механизмлари таклиф этилган...
References
Рустамбаев М.Ҳ. Ўзбекистон Республикаси Криминологияси: Дарслик. – Тошкент: ТДЮУ, 2018. (Вояга етмаганлар ҳуқуқлари ва жиноятчилик профилактикаси қисми).
Зоирова И. Вояга етмаган жабрланувчи шахси ва унинг виктимологик профилактикаси // Ҳуқуқий тадқиқотлар журнали (Journal of Law Research). – 2021. – Махсус сон.
Тошев У.Т. Жиноятчиликнинг виктимологик профилактикаси: Назария ва амалиёт муаммолари. Монография. – Тошкент: ИИВ Академияси, 2019.
Абдурасулова Қ.Р. Криминология: Дарслик. – Тошкент: ТДЮУ, 2020. (Ёшлар жиноятчилиги ва девиант хулқ-атвор детерминантлари таҳлили).
Мухторов Ж.С. Ахборот маконида кибержиноятчиликка қарши курашишнинг криминологик жиҳатлари // Янги Ўзбекистон ҳуқуқ тизими ривожланиш тенденциялари. – 2023.
Cohen, L. E., & Felson, M. (1979). Social change and crime rate trends: A routine activity approach. American Sociological Review, 44(4), 588–608.
Leukfeldt, E. R., & Yar, M. (2016). Applying routine activity theory to cybercrime: A theoretical and empirical evaluation. International Journal of Cyber Criminology, 10(2), 263–280.
Bossler, A. M., & Holt, T. J. (2010). Cybercrime victimization: An examination of individual and situational-level factors. International Journal of Cyber Criminology, 4(1), 618–637.
Bae, S. M. (Сонг Мун Бэ) (2017). The influence of strain factors, social control factors, self-control and computer use on adolescent cyber delinquency: Korean National Panel Study. Children and Youth Services Review, 81, 140–148.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
