O‘SMIRLARDA KORTIZOL DARAJASI VA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI XAVF OMILLARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK

Mualliflar

  • Nekova Muzayam Rustamovna Buxoro shaxar tibbiyot birlashmasi, 3- sonli poliklinikada endokrinolog shifokor Muallif

Abstrak

Yurak-qon tomir kasalliklari dunyoda o‘lim va nogironlikning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. So‘nggi yillarda ushbu kasalliklarning xavf omillari bolalik va ayniqsa o‘smirlik davrida shakllanishiga alohida e’tibor qaratilmoqda. Stress gormoni hisoblangan kortizolning surunkali ravishda yuqori darajada saqlanishi arterial gipertenziya, insulinrezistentlik, semizlik, dislipidemiya va endoteliy disfunksiyasi kabi yurak-qon tomir tizimi uchun xavfli o‘zgarishlarni keltirib chiqarishi mumkin. Shu bois o‘smirlarda kortizol darajasi va kardiovaskulyar xavf omillari o‘rtasidagi munosabatni baholash muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.

Iqtiboslar

World Health Organization. Adolescent health. Geneva: WHO; 2025.

McEwen B.S. Protective and damaging effects of stress mediators. New England Journal of Medicine. 1998;338:171–179.

Rosner B., Cook N.R. Blood pressure in children and adolescents. Pediatrics. 2023.

Flynn J.T., Kaelber D.C. Clinical Practice Guideline for Screening and Management of High Blood Pressure in Children and Adolescents. Pediatrics. 2017.

American Academy of Pediatrics. Bright Futures: Guidelines for Health Supervision of Infants, Children, and Adolescents. 5th ed. 2024.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-07-17

Iqtibos keltirish tartibi

Nekova, M. (2026). O‘SMIRLARDA KORTIZOL DARAJASI VA YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARI XAVF OMILLARI O‘RTASIDAGI O‘ZARO BOG‘LIQLIK. Zamonaviy Dunyoda Tabiiy Fanlar, 5(11), 34-35. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDTF/article/view/54756
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
3 Views
0 Downloads