УЗУМНИНГ ХЎРАКИ НАВЛАРИГА ШАКЛ БЕРИШНИНГ ФЕНОЛОГИК ФАЗАЛАРНИНГ ЎТИШИГА ТАЪСИРИ
;
узумчилик, хўраки навлар, шакл бериш усуллари, фенология, куртаклар бўртиши, гуллаш, меванинг пишиши, вегетация даври.Abstrak
Мазкур мақолада узумнинг хўраки навларига берилган турли шакллар — оддий, тик кардон, қия ёки нишаб кардон ҳамда горизонтал (ётик) шакл бериш усулларининг фенологик фазаларнинг ўтишига кўрсатган таъсири ўрганилди. Сирдарё вилоятининг тупроқ-иқлим шароитида Хусайни белый, Ризамат, Советский, Хусайние келин бармоқ ва Тайфи розовый каби навларга шакл бериш усуллари узумнинг вегетация даври давомийлиги, куртакларнинг бўртиши, гуллаш ва меванинг пишиши фазаларига турлича таъсир кўрсатиши аниқланди. Ушбу тадқиқот натижалари амалиётда турли навлар учун мос шакл бериш усулини танлаш ва юқори самарадорликка эришишда муҳим аҳамиятга эга.
Iqtiboslar
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 10 декабрдаги ПҚ–60-сонли “Қишлоқ хўжалигида илғор технологияларни жорий этиш ва соҳани рақамлаштиришни жадаллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 16 ноябрдаги ПҚ–3424-сонли “Мева-сабзавот ва узумчилик тармоқларини ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Қарори.
Буриев Х.Ч., Енилеев Н.Ш. ва б. Мевали ва резавор мевали ўсимликлар билан тажрибалар ўтказишда ҳисоблар ва фенологик кузатувлар методикаси. – Т., 2014. – 2-51 б.
Витковского В.Л. Изучение сортов винограда (методические указания).–Ленинград.–1988.–С. 58.
Тўраев, А. Ҳ., & Эрматов, И. Э. (2020). Ўзбекистонда узумчилик ва виночилик: илмий ва амалий асослар. Тошкент: “Fan va texnologiya” нашриёти.
Мадаминов, Қ., & Ҳамидов, З. (2019). Узумчилик асослари. Самарқанд: СамДАУ нашриёти.
Саломов, Ж. А. (2021). Хўраки узум навларининг морфологик хусусиятлари ва ҳосилдорлигига шакл беришнинг таъсири. Аграр фанлар ахборотномаси, №2, 45–50-бетлар.
Зохидов, У.Ж., & Раҳмонов, Ф.Ш. (2018). Узумчиликда агротехник тадбирларнинг аҳамияти. Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги журнали, №4, 32–36-б.
Каримов, Ҳ.Ш. (2017). Ўсимликларнинг фенологик фазалари ва уларнинг агрономик аҳамияти. Тошкент: “Агроилм” нашриёти.
Лазаревский М.А. Методы ботанического описания и агробиологического изучения сортов винограда. // Ампелография СССР. – М.: Пищепромиздат, 1946. – Т.I. – С. 347-400.
Простосердов Н.Н. Изучение винограда для определения его использования. М.: Пищепромиздат, 1963. – 63 с.