Maqolalar

ALISHER NAVOIYNING "ARBA'IN" ASARI: JANR TABIATI, G'OYAVIY-BADIIY XUSUSIYATLARI VA ADABIY MEROSI

Jild 5 son 14 (2026): Zamonaviy dunyoda ilm-fan va texnologiya 17-21

DOI: 10.5281/zenodo.20131734 2026-05-11 Maqolalar Open Access

Mualliflar

  • Gʻulomova Navbahor Abrorjon qizi FarDu oʻzbek tili yoʻnalishi 2-kurs talabasi

Annotatsiya

Ushbu maqola Alisher Navoiyning «Arba'in» (Qirq hadis) asarini janr tabiati, g'oyaviy-badiiy xususiyatlari va O'zbek klassik adabiyotidagi o'rni nuqtayi nazaridan kompleks ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqot «arba'in» janrining islom adabiy an'anasidagi tarixi, Navoiy arba'inining mazmuniy tuzilmasi, hadislarning badiiy she'rga aylantirish usullari, unda ifodalangan axloqiy-falsafiy g'oyalar hamda asarning Sharq va O'zbek adabiy merosidagi ahamiyatini qamrab oladi. Metodologiya sifatida adabiy-tarixiy tahlil, qiyosiy matnshunos yondashuv va badiiy-estetik tahlil qo'llanildi. Tadqiqot natijalari ko'rsatdiki, Navoiy «Arba'in»i faqat diniy-axloqiy asar emas — u bir vaqtning o'zida badiiy yuksaklik, falsafiy chuqurlik va milliy-ma'naviy xazina sifatida alohida o'rin egallaydi. Xulosa qilib aytganda, Navoiy bu asarda hadis matnini she'riy libosga kiydirish orqali islom axloqining universal tamoyillarini o'zbek she'riyatining badiiy tizimi bilan uyg'unlashtirgan va shu bilan arba'in janrini yangi badiiy pog'onaga ko'targan.

Kalit soʻzlar:

Iqtiboslar

Navoiy A. Arba'in (Qirq hadis). Mukammal asarlar to'plami. 20 jildlik. 16-jild. – Toshkent: Fan, 2000. – 304 b.

Navoiy A. Xamsa. Mukammal asarlar to'plami. 20 jildlik. 7-jild. – Toshkent: Fan, 1991. – 448 b.

Hayitmetov A. Navoiy lirikasi. – Toshkent: Fan, 1961. – 248 b.

G'aniyeva S. Navoiyning diniy-tasavvufiy asarlari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2008. – 184 b.

Jomiy A. Silsilat az-zahab va boshqa asarlar / Farsi-tojikchadan tarj. – Toshkent: Adabiyot va san'at, 1988. – 320 b.

Abdullayev V. O'zbek adabiyoti tarixi. 2-kitob. – Toshkent: O'qituvchi, 1980. – 368 b.

Mallayev N. O'zbek adabiyoti tarixi. 1-kitob. – Toshkent: O'qituvchi, 1976. – 440 b.

Ishoqov Yu. Navoiyning badiiy mahorati. – Toshkent: Fan, 1983. – 196 b.

Qodirov O. Navoiyning diniy-axloqiy she'riyati. // O'zbek tili va adabiyoti. – 2015. – №4. – 45–101-b.

Suyutiy J. Hadis ilmining asoslari / Arabchadan tarj. – Toshkent: Movarounnahr, 2003. – 256 b.

Imom Navaviy. Al-Arba'un an-Navaviyya (Qirq hadis) / Arabchadan tarj. – Toshkent: Hilol-nashr, 2018. – 128 b.

Anshoriy A. Arba'in / Forsiy-tojikchadan tarj. B.Valijonov. – Toshkent: Ma'naviyat, 2009. – 96 b.

Oʻquvchilar geografiyasi

11 Koʻrishlar
0 PDF yuklab olishlar
2 Davlatlar

    Yuklab olishlar

    Nashr qilingan

    2026-05-11

    Iqtibos keltirish tartibi

    Gʻulomova, N. (2026). ALISHER NAVOIYNING "ARBA’IN" ASARI: JANR TABIATI, G’OYAVIY-BADIIY XUSUSIYATLARI VA ADABIY MEROSI. Zamonaviy Dunyoda Ilm-Fan Va Texnologiya, 5(14), 17-21. https://doi.org/10.5281/zenodo.20131734
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    11 Views
    0 Downloads