OG'ZAKI XALQ IJODINING TIL RIVOJLANISHIGA TA'SIRI
Ключевые слова:
Til rivoji, Til boyligi, Leksik qatlam, Frazeologiya, Maqollar va matallar, Ertaklar, Dostonlar, Rivoyatlar, Topishmoqlar, Obrazli ifoda, Nutq madaniyati, Til me'yorlari, So'z boyishi, Sinonim va antonimlar, Milliy til.Аннотация
Ushbu ilmiy maqolada og'zaki xalq ijodining o'zbek tili rivojiga ko'rsatgan ta'siri keng ko'lamli ilmiy-nazariy va amaliy jihatlar asosida tahlil qilinadi. Og'zaki xalq ijodi — maqollar, matallar, ertaklar, dostonlar, topishmoqlar va rivoyatlar — asrlar davomida xalqning til boyligi, tafakkuri va dunyoqarashini mujassam etib kelgan bebaho ma'naviy meros sifatida alohida ahamiyat kasb etadi. Maqolada ushbu janrlarning tilning leksik, fonetik, stilistik va frazeologik jihatdan boyishiga qo'shgan hissasi ilmiy dalillar va aniq misollar asosida yoritiladi. Shuningdek, og'zaki ijod namunalarining til me'yorlarini shakllantirish, nutq madaniyatini rivojlantirish hamda milliy til o'zligini avloddan-avlodga yetkazishdagi tutgan o'rni alohida ta'kidlanadi. Xalq og'zaki ijodi orqali yangi so'z va iboralarning paydo bo'lishi, sinonim va antonim qatlamining kengayishi hamda obrazli ifoda vositalarining takomillashuvi mumtoz adabiy meros va zamonaviy tilshunoslik nuqtai nazaridan izohlanadi. Mahmud Qoshg'ariy, Alisher Navoiy, Yusuf Xos Hojib kabi mumtoz allomalarning asarlarida og'zaki ijod bilan bog'liq lingvistik materiallar tahlil qilinib, zamonaviy tadqiqotchilar T. Mirzayev va B. Sarimsoqovlarning xulosalari bilan qiyoslanadi. Maqola globallashuv sharoitida milliy tilni saqlash va rivojlantirishda og'zaki ijodning o'rnini yanada chuqur anglab yetishga xizmat qiladi..
Библиографические ссылки
Navoiy, A. (2014). Muhokamat ul-lug'atayn. Toshkent: G'afur G'ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi.
Qoshg'ariy, M. (1960–1963). Devonu lug'otit turk (3 jildda). Toshkent: O'zA nashriyoti.
Yusuf Xos Hojib. (1971). Qutadg'u bilig. Toshkent: Fan.
Ahmad Yugnakiy. (1971). Hibat ul-haqoyiq. Toshkent: Fan.
Imomov, K., Mirzayev, T., Sarimsoqov, B., Safarov, O. (1990). O'zbek xalq og'zaki poetik ijodi. Toshkent: O'qituvchi.
Mirzayev, T. (2010). O'zbek xalq og'zaki ijodi. Toshkent: Mumtoz so'z.
Sarimsoqov, B. (1983). O'zbek marosim folklori. Toshkent: Fan.
Rahmatullayev, Sh. (2006). O'zbek tilining izohli frazeologik lug'ati. Toshkent: O'qituvchi.
Rahmatullayev, Sh. (2009). O'zbek tilining izohli lug'ati (5 jildda). Toshkent: O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi.
O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. (1987–2002). O'zbek xalq og'zaki ijodi namunalari (ko'p jildli to'plam). Toshkent: Fan.
O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. (2000–2005). O'zbekiston milliy ensiklopediyasi (12 jildda). Toshkent: O'zbekiston Milliy Ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti.
Toshkent davlat o'zbek tili va adabiyoti universiteti. (2018). Tilshunoslik va folklorshunoslik bo'yicha ilmiy maqolalar to'plami. Toshkent: TDUTL nashriyoti.
Sarimsoqov, B. (2001). O'zbek folklori va til masalalari. Toshkent: Fan.
Mirzayev, T. (2005). Alpomish — xalq hikmat xazinasi. Toshkent: Fan
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
