INDIVIDUAL SHAXS XUSUSIYATLARI VA DINDORLIK O‘RTASIDAGI ALOQADORLIK
;
https://doi.org/10.5281/zenodo.20623486;
dindorlik, din psixologiyasi, shaxs psixologiyasi, shaxs xususiyatlari, Big Five, HEXACO, hamkorlik, vijdonlilik, rostgo‘ylik-kamtarlik, tizimli tahlil.Abstrak
Ushbu maqolada individual shaxs xususiyatlari – Big Five (Katta beshlik) va HEXACO modellari – bilan dindorlik o‘rtasidagi aloqadorlikni o‘rganishga qaratilgan empirik tadqiqotlar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tahlil natijalari hamkorlik (agreeableness) va vijdonlilik (conscientiousness) xususiyatlari dindorlik bilan izchil ijobiy aloqadorlikka ega ekanligini, HEXACO modelidagi rostgo‘ylik-kamtarlik (honesty-humility) omili esa eng kuchli ta`sir ko`rsatuvchi xususiyatllardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Tajribaga ochiqlik xususiyatining dindorlik bilan aloqasi esa murakkab va madaniy kontekstga bog‘liq ekanligi atroflicha muhokama etilgan.Iqtiboslar
Costa, P. T., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) professional manual. Psychological Assessment Resources.
Saroglou, V. (2010). Religiousness as a cultural adaptation of basic traits: A Five-Factor Model perspective. Personality and Social Psychology Review, 14(1), 108–125.
Gebauer, J. E., Bleidorn, W., Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., Lamb, M. E., & Potter, J. (2014). Cross-cultural variations in Big Five relationships with religiosity: A sociocultural motives perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 107(6), 1064–1091.
Saroglou, V., & Jaspard, J.-M. (2000). Personality and Religion. Archive for the Psychology of Religion, 23, 41–70.
Furnham, A., & Fenton-O’Creevy, M. (2024). Religiousness and the Big Five factors in a large British sample. Mental Health, Religion & Culture, 27(7), 674–683.
McCullough, M. E., & Willoughby, B. L. B. (2009). Religion, self-regulation, and self-control: Associations, explanations, and implications. Psychological Bulletin, 135(1), 69–93.
Lace, J. W., Evans, L. N., Merz, Z. C., et al. (2020). Five-Factor Model personality traits and self-classified religiousness and spirituality. Journal of Religion and Health, 59, 1344–1369.
Joshanloo, M. (2023). Within-person associations between Big Five traits and religiosity. Personality and Individual Differences, 200, 111912.
Wilt, J. A., Grubbs, J. B., Pargament, K. I., & Exline, J. J. (2017). Religious and spiritual struggles, past and present: Relations to the Big Five and well-being. International Journal for the Psychology of Religion, 27, 51–64.
Ashton, M. C., & Lee, K. (2020). A review of personality/religiousness associations. Current Opinion in Psychology, 40, 51–55.
Aghababaei, N., Błachnio, A., Arji, M., Chiniforoushan, M., & Mohammadtabar, S. (2015). [HEXACO va dindorlik]. Polish Psychological Bulletin, 46(3), 460–468.
Baranski, E., Gardiner, G., Shaman, N., Shagan, J., Lee, D., & Funder, D. (2024). Personality and conceptions of religiosity across the world’s religions. Journal of Research in Personality, 110, 104496.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Litsenziya
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi