INDIVIDUAL SHAXS XUSUSIYATLARI VA DINDORLIK O‘RTASIDAGI ALOQADORLIK
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20623486Keywords:
dindorlik, din psixologiyasi, shaxs psixologiyasi, shaxs xususiyatlari, Big Five, HEXACO, hamkorlik, vijdonlilik, rostgo‘ylik-kamtarlik, tizimli tahlil.Abstract
Ushbu maqolada individual shaxs xususiyatlari – Big Five (Katta beshlik) va HEXACO modellari – bilan dindorlik o‘rtasidagi aloqadorlikni o‘rganishga qaratilgan empirik tadqiqotlar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Tahlil natijalari hamkorlik (agreeableness) va vijdonlilik (conscientiousness) xususiyatlari dindorlik bilan izchil ijobiy aloqadorlikka ega ekanligini, HEXACO modelidagi rostgo‘ylik-kamtarlik (honesty-humility) omili esa eng kuchli ta`sir ko`rsatuvchi xususiyatllardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Tajribaga ochiqlik xususiyatining dindorlik bilan aloqasi esa murakkab va madaniy kontekstga bog‘liq ekanligi atroflicha muhokama etilgan.References
Costa, P. T., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO-PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) professional manual. Psychological Assessment Resources.
Saroglou, V. (2010). Religiousness as a cultural adaptation of basic traits: A Five-Factor Model perspective. Personality and Social Psychology Review, 14(1), 108–125.
Gebauer, J. E., Bleidorn, W., Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., Lamb, M. E., & Potter, J. (2014). Cross-cultural variations in Big Five relationships with religiosity: A sociocultural motives perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 107(6), 1064–1091.
Saroglou, V., & Jaspard, J.-M. (2000). Personality and Religion. Archive for the Psychology of Religion, 23, 41–70.
Furnham, A., & Fenton-O’Creevy, M. (2024). Religiousness and the Big Five factors in a large British sample. Mental Health, Religion & Culture, 27(7), 674–683.
McCullough, M. E., & Willoughby, B. L. B. (2009). Religion, self-regulation, and self-control: Associations, explanations, and implications. Psychological Bulletin, 135(1), 69–93.
Lace, J. W., Evans, L. N., Merz, Z. C., et al. (2020). Five-Factor Model personality traits and self-classified religiousness and spirituality. Journal of Religion and Health, 59, 1344–1369.
Joshanloo, M. (2023). Within-person associations between Big Five traits and religiosity. Personality and Individual Differences, 200, 111912.
Wilt, J. A., Grubbs, J. B., Pargament, K. I., & Exline, J. J. (2017). Religious and spiritual struggles, past and present: Relations to the Big Five and well-being. International Journal for the Psychology of Religion, 27, 51–64.
Ashton, M. C., & Lee, K. (2020). A review of personality/religiousness associations. Current Opinion in Psychology, 40, 51–55.
Aghababaei, N., Błachnio, A., Arji, M., Chiniforoushan, M., & Mohammadtabar, S. (2015). [HEXACO va dindorlik]. Polish Psychological Bulletin, 46(3), 460–468.
Baranski, E., Gardiner, G., Shaman, N., Shagan, J., Lee, D., & Funder, D. (2024). Personality and conceptions of religiosity across the world’s religions. Journal of Research in Personality, 110, 104496.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite