O‘RXUN-ENASOY BITIKLARINING FONETIK VA LEKSIK XUSUSIYATLARI
;
https://doi.org/10.5281/zenodo.20554892;
O‘rxun-Enasoy bitiklari, qadimgi turkiy til, fonetika, leksikologiya, turkiy tillar, o‘zbek tili tarixi, run yozuvi, singarmonizm.Abstrak
Mazkur maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarning eng muhim namunalaridan hisoblangan O‘rxun-Enasoy bitiklarining fonetik va leksik xususiyatlari tahlil qilinadi. Ushbu yodgorliklar turkiy xalqlar tilining VII–VIII asrlardagi holatini aks ettiruvchi muhim manba sifatida baholanadi. Tadqiqot davomida bitiklardagi tovush tizimi, unli va undoshlarning qo‘llanishi, singarmonizm hodisasi hamda lug‘aviy qatlamning o‘ziga xos jihatlari o‘rganildi. Natijalar O‘rxun-Enasoy bitiklari zamonaviy turkiy tillar, xususan, o‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot bosqichlarini aniqlashda muhim lingvistik manba ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, yodgorliklarda uchraydigan ko‘plab leksik birliklar bugungi o‘zbek tilida ham faol qo‘llanilishi aniqlandi.Iqtiboslar
Vilhelm Thomsen. Inscriptions de l'Orkhon déchiffrées. Copenhagen, 1896.
Wilhelm Radloff. Die Alttürkischen Inschriften der Mongolei. St. Petersburg, 1895.
Talat Tekin. Orhon Yazıtları. Ankara, 2010.
Kononov A.N. Grammatika tyurkskix runicheskix pamyatnikov. Moskva, 1980.
Baskakov N.A. Tyurkskiye yazıki. Moskva, 1969.
Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford, 1972.
Rustamov A. O‘zbek tili tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2016.
Ne’matov H. Tarixiy tilshunoslik asoslari. Toshkent, 2019.
Mahmudov N. O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyoti. Toshkent, 2020.
Malov S.E. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moskva–Leningrad, 1951.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
2026-06-05
Nashr
Bo'lim
Maqolalar
Litsenziya
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by4.footer##Iqtibos keltirish tartibi
Abdusattarova, N. (2026). O‘RXUN-ENASOY BITIKLARINING FONETIK VA LEKSIK XUSUSIYATLARI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(53), 8-11. https://doi.org/10.5281/zenodo.20554892
Article metrics
Views and PDF downloads
2
Views
0
Downloads