O‘RXUN-ENASOY BITIKLARINING FONETIK VA LEKSIK XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Abdusattarova Nozima Dilmurod qizi K. UZ-23-01- guruh talabasi Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20554892

;

O‘rxun-Enasoy bitiklari, qadimgi turkiy til, fonetika, leksikologiya, turkiy tillar, o‘zbek tili tarixi, run yozuvi, singarmonizm.

Abstrak

Mazkur maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarning eng muhim namunalaridan hisoblangan O‘rxun-Enasoy bitiklarining fonetik va leksik xususiyatlari tahlil qilinadi. Ushbu yodgorliklar turkiy xalqlar tilining VII–VIII asrlardagi holatini aks ettiruvchi muhim manba sifatida baholanadi. Tadqiqot davomida bitiklardagi tovush tizimi, unli va undoshlarning qo‘llanishi, singarmonizm hodisasi hamda lug‘aviy qatlamning o‘ziga xos jihatlari o‘rganildi. Natijalar O‘rxun-Enasoy bitiklari zamonaviy turkiy tillar, xususan, o‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot bosqichlarini aniqlashda muhim lingvistik manba ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, yodgorliklarda uchraydigan ko‘plab leksik birliklar bugungi o‘zbek tilida ham faol qo‘llanilishi aniqlandi.

Iqtiboslar

Vilhelm Thomsen. Inscriptions de l'Orkhon déchiffrées. Copenhagen, 1896.

Wilhelm Radloff. Die Alttürkischen Inschriften der Mongolei. St. Petersburg, 1895.

Talat Tekin. Orhon Yazıtları. Ankara, 2010.

Kononov A.N. Grammatika tyurkskix runicheskix pamyatnikov. Moskva, 1980.

Baskakov N.A. Tyurkskiye yazıki. Moskva, 1969.

Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford, 1972.

Rustamov A. O‘zbek tili tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2016.

Ne’matov H. Tarixiy tilshunoslik asoslari. Toshkent, 2019.

Mahmudov N. O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyoti. Toshkent, 2020.

Malov S.E. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moskva–Leningrad, 1951.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-05

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Abdusattarova, N. (2026). O‘RXUN-ENASOY BITIKLARINING FONETIK VA LEKSIK XUSUSIYATLARI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(53), 8-11. https://doi.org/10.5281/zenodo.20554892
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads