O‘RXUN-ENASOY BITIKLARINING FONETIK VA LEKSIK XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20554892Keywords:
O‘rxun-Enasoy bitiklari, qadimgi turkiy til, fonetika, leksikologiya, turkiy tillar, o‘zbek tili tarixi, run yozuvi, singarmonizm.Abstract
Mazkur maqolada qadimgi turkiy yozma yodgorliklarning eng muhim namunalaridan hisoblangan O‘rxun-Enasoy bitiklarining fonetik va leksik xususiyatlari tahlil qilinadi. Ushbu yodgorliklar turkiy xalqlar tilining VII–VIII asrlardagi holatini aks ettiruvchi muhim manba sifatida baholanadi. Tadqiqot davomida bitiklardagi tovush tizimi, unli va undoshlarning qo‘llanishi, singarmonizm hodisasi hamda lug‘aviy qatlamning o‘ziga xos jihatlari o‘rganildi. Natijalar O‘rxun-Enasoy bitiklari zamonaviy turkiy tillar, xususan, o‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot bosqichlarini aniqlashda muhim lingvistik manba ekanligini ko‘rsatdi. Shuningdek, yodgorliklarda uchraydigan ko‘plab leksik birliklar bugungi o‘zbek tilida ham faol qo‘llanilishi aniqlandi.References
Vilhelm Thomsen. Inscriptions de l'Orkhon déchiffrées. Copenhagen, 1896.
Wilhelm Radloff. Die Alttürkischen Inschriften der Mongolei. St. Petersburg, 1895.
Talat Tekin. Orhon Yazıtları. Ankara, 2010.
Kononov A.N. Grammatika tyurkskix runicheskix pamyatnikov. Moskva, 1980.
Baskakov N.A. Tyurkskiye yazıki. Moskva, 1969.
Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish. Oxford, 1972.
Rustamov A. O‘zbek tili tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2016.
Ne’matov H. Tarixiy tilshunoslik asoslari. Toshkent, 2019.
Mahmudov N. O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyoti. Toshkent, 2020.
Malov S.E. Pamyatniki drevnetyurkskoy pismennosti. Moskva–Leningrad, 1951.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
