ASB BO‘LGAN BOLALARDA SENSOR BUZILISHLARNING KOGNITIV VA IJTIMOIY RIVOJLANISHGA TA’SIRI

Authors

  • Po‘latova Parida Muxitdinovna Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti professori Author
  • Isaxanova Oybarchin Abduraxim qizi Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti magistranti, Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20792741

Keywords:

Autizm, sensor buzilishlar, sensor integratsiya, kognitiv rivojlanish, ijtimoiy moslashuv, nutq rivoji, neyropsixologiya.

Abstract

Hozirgi davrda autizm spektridagi buzilishlar (ASB) bolalar rivojlanishida muhim muammo sifatida qaralmoqda. Tadqiqotlar ASB bo‘lgan bolalarning aksariyatida sensor qayta ishlash buzilishlari mavjudligini ko‘rsatadi. Sensor tizimlardagi nomutanosiblik bolaning kognitiv rivojlanishi, nutq shakllanishi hamda ijtimoiy moslashuviga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada ASB bo‘lgan bolalarda uchraydigan sensor buzilishlarning mohiyati, turlari va ularning kognitiv, ijtimoiy hamda nutq rivojiga ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, sensor integratsiya terapiyasining samaradorligi va uning neyropsixologik asoslari yoritib beriladi. Tadqiqot natijalari sensor integratsiyaga asoslangan erta aralashuv usullari ASB bo‘lgan bolalarning rivojlanish dinamikasini sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatadi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi (2022). Inklyuziv ta’limni rivojlantirish bo‘yicha metodik qo‘llanmalar. Toshkent.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi (2021). Bolalar rivojlanishidagi buzilishlarni erta aniqlash va korreksiya qilish bo‘yicha tavsiyalar. Toshkent.

Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti (2023). Maxsus pedagogika va inklyuziv ta’lim bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar to‘plami. Toshkent.

Karimov, A., Raximova, D. (2022). Autizm spektridagi bolalar bilan ishlashning pedagogik asoslari. Pedagogika va psixologiya ilmiy jurnali. Toshkent.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (2023). Autism spectrum disorders bo‘yicha ma’lumotlar.

Simon Baron-Cohen (2008). Autism and Asperger Syndrome. Oxford: Oxford University Press.

Winnie Dunn (1999). The Sensory Profile: User’s Manual. San Antonio: Psychological Corporation.

Jean Ayres (1979). Sensory Integration and the Child. Los Angeles: Western Psychological Services.

Downloads

Published

2026-06-22

Issue

Section

Articles

How to Cite

Po‘latova, P., & Isaxanova, O. (2026). ASB BO‘LGAN BOLALARDA SENSOR BUZILISHLARNING KOGNITIV VA IJTIMOIY RIVOJLANISHGA TA’SIRI. Science and Innovation, 4(62), 49-53. https://doi.org/10.5281/zenodo.20792741
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
8 Views
0 Downloads