RAQAMLI IQTISODIYOTDA DEGRADATSIYAGA UCHRAGAN YERLARNI QAYTA TIKLASHDA KARBON AKTIVLARINI AVTOMATLASHTIRILGAN MONETIZATSIYA QILISH VA MONITORING PLATFORMASI
;
Raqamli iqtisodiyot, karbon aktivlari, karbon kreditlari, degradatsiyaga uchragan yerlar, rekultivatsiya, karbon sekvestratsiyasi, GIS, Remote Sensing, IoT.Abstrak
Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida degradatsiyaga uchragan yerlarni qayta tiklash jarayonida karbon aktivlarini shakllantirish, ularni avtomatlashtirilgan tarzda monitoring qilish, baholash va xalqaro karbon bozorlarida monetizatsiya qilishning ilmiy-amaliy asoslari tadqiq etilgan. Global iqlim o’zgarishi, yer degradatsiyasi va issiqxona gazlari emissiyasining ortib borishi sharoitida karbon aktivlarini samarali boshqarish ekologik barqarorlikni ta’minlash hamda yashil iqtisodiyotga o’tishning muhim omillaridan biri sifatida asoslangan. Tadqiqotda degradatsiyaga uchragan yerlarni rekultivatsiya qilish natijasida hosil bo’ladigan karbon sekvestratsiyasi hajmini aniqlash, karbon kreditlarini shakllantirish va ularni raqamli platformalar orqali iqtisodiy aktivga aylantirish mexanizmlari ishlab chiqilgan.
Iqtiboslar
Stern N. The Economics of Climate Change: The Stern Review. Cambridge University Press. 2007, 692 b.
Nordhaus W.D. The Climate Casino. Yale University Press. 2013, 392 b.
Ostrom E. A Polycentric Approach for Coping with Climate Change. World Bank Policy Research Working Paper. 2009, 56 b.
Lal R. Soil Carbon Sequestration Impacts on Global Climate Change and Food Security. Science, Vol.304(5677). 2004, 1623-1627 b.
Smith P. va boshq. Greenhouse Gas Mitigation in Agriculture. Philosophical Transactions of the Royal Society B, Vol.363. 2008, 789-813 b.
Rockström J. va boshq. A Safe Operating Space for Humanity. Nature, Vol.461. 2009, 472-475 b.
Jaffer, S., Dales, M. W., Ferris, P., Swinfield, T., Sorensen, D., Message, R., Keshav, S., & Madhavapeddy, A. (2024).
Global, Robust and Comparable Digital Carbon Assets. Proceedings of the 2024 IEEE International Conference on Blockchain and Cryptocurrency (ICBC 2024), Dublin, Ireland, 27-31 May 2024. IEEE, pp. 305-306. DOI: 10.1109/ICBC59979.2024.10634343.
Vilkov A., Tian G. Blockchain’s Scope and Purpose in Carbon Markets: A Systematic Literature Review. Sustainability, 15(11). 2023, 84-95 b.
Kotsialou G., Kuralbayeva K., Laing T. Blockchain’s Potential in Forest Offsets, the Voluntary Carbon Markets and REDD+. Environmental Conservation, Cambridge University Press. 2022, 1-13 b.
Liu X. va boshq. A Blockchain-based Carbon Registry Platform for Credible Climate Action. npj Climate Action, Vol.5. 2026, 23-modda.
Abdurahmonov Q.X. Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va barqaror rivojlanish. O‘zbekiston. 2020, 320 b.
Mirzayev S. Raqamli iqtisodiyot asoslari. Toshkent. 2021, 280 b.
Xodiyev B.Y. Milliy iqtisodiyot. IQTISOD-MOLIYA. 2019, 560 b.
Mustafakulov Sh. ESG va barqaror rivojlanish iqtisodiyoti. Toshkent. 2023, 240 b.
Avezova N.R., Oshepkova E.A., Maxmudov S.M., Xolikov A.A. The Carbon Footprint of Renewable Energy in Uzbekistan’s Industrial Decarbonization Strategy. Science and Innovation, 4(5). 2025, 355-366 b.
Global, Robust and Comparable Digital Carbon Assets. Proceedings of the 2024
IEEE International Conference on Blockchain and Cryptocurrency (ICBC 2024). IEEE. pp. 305-306
IPCC (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Geneva; Verra (2024). Verified Carbon Standard (VCS) Program Guide; FAO (2024).
Jaffer S., Dales M.W., Ferris P., Swinfield T., Sorensen D., Message R., Keshav S., Madhavapeddy A. (2024), Liu X. va boshq. (2026), Kotsialou G., Kuralbayeva K., Laing T. (2022), Verra (2024), ISO 14064-1:2018 hamda IPCC (2023)
Jaffer S. va boshq. (2024), IPCC (2023), Verra (2024), Gold Standard Foundation (2024), ISO 14064-1:2018 xalqaro standartlari hamda FAO (2024)
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi