SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA MADANIY MEROSNI SAQLASH: VIRTUAL RESTAVRATSIYA VA BASHORATLI MODELLASHTIRISHNING KREATIV YONDASHUVLARI
Abstract
Ushbu maqola sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining madaniy merosni saqlashdagi innovatsion qo‘llanilishini tahlil qiladi. Mashinaviy o‘rganish va chuqur o‘rganish algoritmlari yordamida qadimiy yodgorliklarni raqamlashtirish, shikastlangan ob’yektlarni virtual restavratsiya qilish va kelajakdagi tahdidlarni bashoratli modellashtirish kabi yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada 3D rekonstruksiya va virtual haqiqat (VR) vositalarining madaniy merosni saqlash va ommalashtirishdagi ahamiyati, shuningdek, UNESCO jahon merosi ro‘yxatidagi ob’yektlarda sun’iy intellektning qo‘llanilishiga oid misollar muhokama qilinadi. O‘zbekiston kontekstida sun’iy intellektning mahalliy loyihalardagi roli va global tajribalar bilan integratsiyasi alohida e’tibor markazida. Maqola madaniy merosni kelajak avlodlar uchun himoya qilishda sun’iy intellektning kreativ potensialini ko‘rsatadi.
References
UNESCO. Iqlim o‘zgarishi va madaniy meros: Tahdidlar va yechimlar // UNESCO World Heritage Reports. 2020. №45. – B. 12–25.
Goodfellow, I., Pouget-Abadie, J., Mirza, M., Xu, B., Warde-Farley, D., Ozair, S., Bengio, Y. Generativ qarama-qarshi tarmoqlar (GAN) // Advances in Neural Information Processing Systems. 2014. T. 27. – B. 2672–2680.
Alimova, N. Xorazm qal’alarini raqamlashtirishda sun’iy intellektning qo‘llanilishi // O‘zbekiston arxeologiya va raqamli texnologiyalar jurnali. – 2021. T. 4. №1. – B. 56–68.
Simeone, D., Cursi, S., Toldo, I., Carrara, G. Tarixiy meros uchun BIM va bilimlarni boshqarish // Journal of Service Science and Management. 2014. T. 7. №4. – B. 267–277.
Traviglia, A., Torsello, A., Ranzato, M. Pompey freskalarini AI yordamida virtual tiklash: RePAIR loyihasi // Journal of Archaeological Heritage. 2022. T. 15. – №2. – B. 45–58.
Rahimov, Sh. Registon majmuasining naqshlarini virtual restavratsiya qilishda sun’iy intellektning qo‘llanilishi // O‘zbekiston madaniy merosini saqlash jurnali. 2020. T. 3. №2. – B. 89–102.
Xo‘jayev, D. Amudaryo suv sathi ko‘tarilishining Termiz arxeologik yodgorliklariga ta’sirini bashorat qilishda SI // O‘zbekiston arxeologiya va ekologiya jurnali. 2022. T. 5. №1. – B. 34–47.
Alimova, N., Xo‘jayev, D. Xorazm qal’alarini raqamlashtirish va iqlim o‘zgarishi ta’sirini bashorat qilishda SI // O‘zbekiston arxeologiya va raqamli texnologiyalar jurnali. 2022. T. 5. №2. – B. 67–8
Readership
Published
Issue
Section
How to Cite
