ARAB TILIDA IJOD QILGAN MUARRIX VA GEOGRAFLARNING O‘RTA OSIYO SIYOSIY-MA’MURIY VA IQTISODIY HAYOTIGA OID ASARLARI (IX–XI ASRLAR)
Abstrak
Mazkur maqolada IX–XI asrlarda arab tilida yaratilgan tarixiy, geografik va ma’muriy-fiskal asarlarning O‘rta Osiyo, xususan Movarounnahr va Xuroson ijtimoiy-iqtisodiy tarixini o‘rganishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Narshaxiy, at-Tabariy, al-Ya’qubiy, Ibn Xurdodbeh, Ibn al-Faqih, al-Istaxriy, Ibn Havqal, al-Maqdisiy, Qudama ibn Ja’far va al-Utbiy asarlaridagi shaharlar, sug‘orish tizimlari, yer egaligi, soliqlar, hunarmandchilik, savdo yo‘llari, bojlar va pul muomalasiga oid ma’lumotlar qiyosiy ko‘rib chiqiladi. Ushbu manbalar bevosita iqtisodiy tadqiqot sifatida yozilmagan bo‘lsa-da, ularning ma’lumotlarini tanqidiy tahlil qilish Somoniylar davri xo‘jalik tizimi va ijtimoiy munosabatlarini tiklash imkonini beradi.
Iqtiboslar
Мухаммад ан-Наршахи. Та’рих-и Бухара. История Бухары / вступ. ст. Д. Ю. Юсуповой ; пер., коммент. и примеч. Ш. С. Камолиддина ; археол.-топогр. коммент. Е. Г. Некрасовой. – Ташкент : SMI-ASIA, 2011.
Бартольд В. В. Туркестан в эпоху монгольского нашествия. Сочинения. Т. I. Москва, 1963.
Ibn Khordādhbeh. Kitāb al-Masālik wa-l-Mamālik. Ed. M. J. de Goeje. Leiden: E. J. Brill, 1889.
Al-Ya‘qūbī. Kitāb al-Buldān. Ed. M. J. de Goeje. Leiden: E. J. Brill, 1892.
Ibn al-Faqīh al-Hamadhānī. Mukhtaṣar Kitāb al-Buldān. Ed. M. J. de Goeje. Leiden: E. J. Brill, 1885.
Al-Iṣṭakhrī. Kitāb al-Masālik wa-l-Mamālik. Ed. M. J. de Goeje. Leiden: E. J. Brill, 1870.
Ибн Ҳавқал. Сурат ал-ард. Ернинг сурати / араб тилидан таржима ва изоҳлар муаллифи Ш. С. Камолиддин. –Тошкент. 2011.
Al-Maqdisī. Aḥsan al-Taqāsīm fī Ma‘rifat al-Aqālīm. Ed. M. J. de Goeje. 2nd ed. Leiden: E. J. Brill, 1906.
Qudāma ibn Ja‘far. Kitāb al-Kharāj wa-Ṣinā‘at al-Kitāba. Ed. M. J. de Goeje. Leiden: E. J. Brill, 1889.
Al-Ṭabarī, Muḥammad ibn Jarīr. Ta’rīkh al-Rusul wa-l-Mulūk. Ed. M. J. de Goeje et al. Leiden: E. J. Brill, 1879–1901.
Al-‘Utbī. Kitāb al-Yamīnī. Arabic editions and translations.
Al-Khwārizmī, Abū ‘Abdallāh Muḥammad ibn Aḥmad. Mafātīḥ al-‘Ulūm. Ed. G. van Vloten. Leiden: E. J. Brill, 1895.
Давидович Е. А. Денежное обращение в Мавераннахре при Саманидах // Нумизматика и эпиграфика. Т. VI. Москва, 1966. С. 103–134.
Kovalev R. K. Dirham Mint Output of Samanid Samarqand and Its Connection to the Beginnings of Trade with Northern Europe, Tenth Century // Histoire & Mesure. 2002. Vol. XVII. No. 3–4. P. 197–216.
Bosworth C. E. The Samanids // The Cambridge History of Iran. Vol. IV. Cambridge: Cambridge University Press, 1975.
Камолиддин Ш. С. Саманиды: из истории государственности Узбекистана в IX–X вв. – Ташкент : Fan ziyosi, 2026. – 424 с.
Камолиддин, Ш. С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв. – Ташкент : Ўзбекистон, 1996. – 422 с.
Umarov B. B. Abu Bakr Narshaxiy asarida Buxoro shahri tavsifi // FarDU ilmiy xabarlari. – 2023. – № 2. – B. 258–261.
Umarov B. B. VIII-X asrlarda Buxoro shahri tarixiy topografiyasi (shahriston misolida) //«Ёш олимлар ахборотномаси»–«Вестник молодых ученых». – 2024. – №. Спецвыпуск. – С. 103-108.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi