Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования

Ushbu maqolada shaxsning psixologik rivojlanishida faoliyatning tutgan o‘rni ilmiy asosda tahlil qilingan. Faoliyat turlari – o‘yin, o‘qish, mehnat, ijod va ijtimoiy faoliyatning shaxs rivojidagi ta’siri psixologik yondashuvlar asosida yoritilgan.

Ushbu maqolada xotiraning nerv-fiziologik asoslari va psixologik nazariyalari ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi.

Ushbu tezisda psixologiyada xayol tushunchasining nazariy asoslari, uning turlari, shakllanish mexanizmlari va rivojlanish bosqichlari ilmiy-psixologik konsepsiyalar asosida tahlil qilinadi. Xayolning aqliy jarayonlar sistemasidagi o‘rni, idrok, tafakkur va emotsional jarayonlar bilan o‘zaro bog‘liqligi, shuningdek, shaxsning ijodiy salohiyatiga ta’siri yoritilgan.

Ushbu maqolada kreativlik tushunchasi, uning xususiyatlari va rivojlanish omillari ilmiy yondashuvlar orqali tahlil qilinadi. Maqolada shaxsning ijodiy qobiliyatini shakllantiruvchi biologik, psixologik, ijtimoiy va madaniy omillar, shuningdek motivatsiya, erkin fikrlash va ijtimoiy muhitning kreativlik rivojiga ta’siri yoritilgan.

Ushbu maqolada diqqatning asosiy psixologik sifatlari, funksional mexanizmlari, shuningdek uning rivojlanish qonuniyatlari ilmiy yondashuv asosida yoritiladi.

Ushbu maqolada faoliyat tushunchasi psixologik nuqtai nazardan ilmiy tahlil qilinib, uning tuzilishi va tarkibiy qismlari yoritilgan. Faoliyat shaxsning ijtimoiy hayotda o‘z o‘rnini topishi, bilim va tajribani o‘zlashtirishi, shaxsiy sifatlarini rivojlantirishidagi asosiy mexanizm sifatida izohlanadi.

Ushbu maqolada psixikaning ontogenez davomida rivojlanish bosqichlari ilmiy yondashuvlar orqali tahlil qilinadi. Maqolada homiladorlik davridan boshlab, chaqaloqlik, bolalik, o‘smirlik, voyaga yetish va qarish davrlarigacha bo‘lgan psixik jarayonlar, ularning kognitiv, hissiy va ijtimoiy salohiyatga ta’siri yoritilgan.

Ushbu maqolada psixologiya fanining tarixiy taraqqiyot bosqichlari ilmiy tarzda tahlil qilinadi. Maqolada psixologiyaning falsafiy ildizlari, diniy-dogmatik davr, empirik va eksperimental yondashuvlar, XIX–XX asrlarda mustaqil fan sifatida shakllanishi va zamonaviy yo‘nalishlari yoritilgan.

Ushbu maqolada xotiraning turlari, ularning psixologik xususiyatlari va shaxsning psixik faoliyatidagi roli tahlil qilinadi. Maqolada sensor, qisqa muddatli, uzoq muddatli, epizodik va semantik xotira turlari, ularning barqarorligi, hajmi, aniqligi va ko‘chuvchanligi yoritilgan. Tadqiqot natijalari xotirani rivojlantirish, o‘quv va kasbiy faoliyatda samarali foydalanish, shuningdek shaxsning psixologik barqarorligini ta’minlash uchun amaliy ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.

Ushbu maqolada iroda va irodaviy xatti-harakat nazariyalari psixologik va amaliy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Maqolada iroda tushunchasi, irodaviy xatti-harakatning xususiyatlari, shakllanishi va rivojlanishi, shuningdek, asosiy nazariy yondashuvlar – volensial, motivatsion, kognitiv va integrativ nazariyalar keng yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, iroda shaxsning maqsadga yo‘naltirilgan xatti-harakatida markaziy rol o‘ynaydi, va uning o‘rganilishi ta’lim, psixoterapiya, kasbiy faoliyat va shaxsiy rivojlanishda katta ahamiyatga ega.

Ushbu maqolada psixologiyaning boshqa fanlar bilan aloqadorligi ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Maqolada psixologiya va biologiya, nevrologiya, pedagogika, sotsiologiya, tibbiyot va iqtisodiyot kabi fanlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklar yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, psixologiyaning boshqa fanlar bilan integratsiyasi inson xatti-harakatini tushunish, ta’lim jarayonini optimallashtirish, kasbiy faoliyat va ijtimoiy jarayonlarni samarali boshqarish imkonini beradi.

Ushbu tezisda psixologiya fanining predmeti va maqsadi ilmiy-nazariy asosda keng yoritilgan. Inson psixikasining tabiati, uning rivojlanish qonuniyatlari, psixik jarayonlarning tuzilishi, shaxsning psixologik xususiyatlari hamda psixologiya fanining metodologik asoslari haqida chuqur tahliliy fikrlar bayon etilgan.

Vaqt, harakat va fazoni idrok qilish insonning atrof-muhit bilan o‘zaro munosabatini ta’minlaydigan asosiy psixologik jarayonlar hisoblanadi. Ushbu maqolada ushbu idrok turlarining nerv-fiziologik asoslari, ularning shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va psixologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Vaqtni idrok qilishda sezgi organlari, markaziy asab tizimi va psixik jarayonlar o‘zaro uyg‘unlashgan holda ishlaydi; harakatni idrok qilish esa vizual va kinestetik signallarni qayta ishlash orqali amalga oshadi; fazoni idrok qilish shaxsning predmetlar o‘rtasidagi masofa, hajm, shakl va joylashuvni tushunishiga yordam beradi. Maqolada ushbu jarayonlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, ularni buzilishiga sabab bo‘ladigan omillar hamda idrokning rivojlanishida yoshga oid o‘zgarishlar yoritiladi.

Diqqatning inson nerv tizimidagi fiziologik asoslari, ya’ni diqqat jarayonining miya faoliyati bilan bog‘liqligi o‘rganiladi. Diqqat — bu psixik faoliyatning muhim shakli bo‘lib, u tashqi va ichki ta’sirlarni tanlab, ularga ongli ravishda yo‘naltirish imkonini beradi. Diqqatning fiziologik mexanizmlari I.P. Pavlov tomonidan ishlab chiqilgan shartli reflekslar va dominant o‘choqlar nazariyasi orqali tushuntiriladi. Miya po‘stlog‘ida paydo bo‘ladigan “dominanta” o‘chog‘i boshqa nerv markazlarining faoliyatini susaytirib, ma’lum bir ta’sirga yo‘naltirilgan javobni ta’minlaydi.Diqqatning markaziy asosi bosh miya po‘stlog‘idagi nerv jarayonlarining muvozanati, qo‘zg‘alish va tormozlanish dinamikasi bilan chambarchas bog‘liq. Shuningdek, retikulyar formatsiya diqqatning uyg‘oqlik va faollik darajasini boshqarishda asosiy rol o‘ynaydi. Shunday qilib, diqqat — bu nafaqat psixologik, balki murakkab nerv-fiziologik jarayon bo‘lib, insonning bilish faoliyati va xulq-atvorida muhim o‘rin tutadi.

Ushbu maqolada xotira turlari va ularning psixologik xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Inson psixikasining muhim jarayonlaridan biri bo‘lgan xotira – bu o‘tgan tajriba, bilim va ko‘nikmalarni saqlash, eslab qolish, qayta tiklash hamda unutish jarayonlarini o‘z ichiga oladi. Maqolada qisqa muddatli, uzoq muddatli, ixtiyorsiz va ixtiyoriy xotira kabi turlarining o‘ziga xos xususiyatlari, ularni shakllantiruvchi psixologik omillar va yoshga doir farqlar tahlil qilingan. Shuningdek, xotiraning ta’lim jarayonidagi ahamiyati, uni rivojlantirish usullari va zamonaviy psixologiyada qo‘llanilayotgan metodikalar haqida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalari xotiraning inson tafakkuri, idroki va shaxs rivojlanishidagi o‘rnini yanada chuqurroq anglashga yordam beradi.

Ushbu maqolada sezgi jarayonlarining nerv-fiziologik asoslari, retseptorlarning tuzilishi va funksiyasi, nerv impulslarining hosil bo‘lish mexanizmi hamda markaziy nerv tizimida sezgi signallarining qayta ishlanish jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, sezgi tizimining neyroplastiklik xususiyatlari va sezgi jarayonlarining sub’ektivligi ilmiy misollar bilan tushuntirilgan.

Ushbu maqolada o‘smirlik davrida o‘z-o‘ziga baho tizimining rivojlanishi, uning xususiyatlari va shakllanish omillari tahlil qilinadi. O‘z-o‘ziga baho – bu shaxsning o‘z qobiliyatlari, xulq-atvori, ijtimoiy munosabatlari va erishgan yutuqlari haqidagi bahosi bo‘lib, o‘smirning shaxsiy rivojlanishi va ijtimoiy moslashuvi uchun muhim ahamiyatga ega. Maqolada o‘z-o‘ziga bahoning psixologik mexanizmlari, o‘smirning oila, maktab va do‘stlar muhitidagi ta’siri, shuningdek, uning ijtimoiy, hissiy va akademik rivojlanishga bog‘liqligi yoritiladi. Shu bilan birga, o‘smirlik davrida o‘z-o‘ziga bahoni rivojlantirish va rag‘batlantirish usullari ham tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada faoliyat turlari va shaxs faolligining psixologik mohiyati, ularning o‘zaro bog‘liqligi hamda inson rivojlanishidagi o‘rni tahlil qilinadi. Faoliyat insonning tashqi dunyo bilan munosabatini belgilovchi asosiy jarayon bo‘lib, unda mehnat, o‘yin, o‘qish, ijod va muloqot kabi turli faoliyat shakllari mavjud. Maqola faoliyat psixologiyasi bilan shug‘ullanuvchi tadqiqotchilar, talabalarning mustaqil ishlari hamda pedagogik faoliyatda qo‘llash uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarning psixofiziologik rivojlanishi, uning xususiyatlari va asosiy omillari tahlil qilinadi. Maktabgacha yosh — inson rivojlanishida eng muhim davr bo‘lib, bu davrda bolaning jismoniy, aqliy, hissiy va ijtimoiy jihatdan shakllanishi boshlandi. Maqolada bolaning nevrologik va psixologik rivojlanishi, sezgi va idrok qobiliyatlari, til va nutq rivoji, ijtimoiy ko‘nikmalarining shakllanishi, shuningdek, maktabgacha ta’limning ushbu jarayondagi roli keng yoritiladi. Shu bilan birga, bolalarning psixofiziologik rivojlanishini rag‘batlantirish va qo‘llab-quvvatlash metodlari ham tahlil qilinadi. Maqola maktabgacha ta’lim muassasalari pedagoglari, ota-onalar va psixologlar uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.

Ushbu maqolada diqqatning psixologik mazmuni, uning funksiyalari, asosiy xususiyatlari (barqarorlik, ko‘chuvchanlik, bo‘linuvchanlik, ixtiyoriy va beixtiyorlik, diqqatning hajmi), shuningdek, diqqat jarayonining qonuniyatlari keng yoritilgan. Diqqatning inson faoliyatidagi o‘rni, nerv-fiziologik asoslari hamda o‘quv jarayonida diqqatni boshqarishning psixopedagogik omillari tahlil qilinadi. Tadqiqot umumiy psixologiya, pedagogik psixologiya va neyropsixologiya yutuqlariga tayangan holda o‘tkazilgan bo‘lib, maqola ta’lim jarayonida diqqatni rivojlantirishning samarali yo‘llarini ko‘rsatib beradi.

Ushbu maqolada ixtiyoriy diqqat va uning xususiyatlari psixologik jihatdan tahlil qilingan. Diqqatning ixtiyoriy shakli insonning ongli ravishda ma’lum bir vazifaga yo‘naltirilgan psixik jarayonidir va u o‘rganish, ijodiy faoliyat hamda kasbiy tayyorgarlikda muhim ahamiyatga ega. Maqolada ixtiyoriy diqqatning rivojlanish xususiyatlari, uning shakllanishiga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar, shuningdek, diqqatning barqarorligi va intensivligi kabi psixologik o‘lchovlari yoritilgan. Tadqiqotda ixtiyoriy diqqatning boshqa psixik jarayonlar bilan, xususan xotira, idrok va tafakkur bilan bog‘liqligi ko‘rsatilib, uni rivojlantirish metodlari ham tahlil qilingan. Ushbu maqola ixtiyoriy diqqatning inson faoliyatidagi o‘rni va psixologik xususiyatlarini chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.

Ushbu maqola inson psixikasining ontogenez jarayonida rivojlanish bosqichlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada yangi tug‘ilgan chaqaloqdan o‘smirlik davrigacha bo‘lgan psixik rivojlanish bosqichlari, ularning xususiyatlari, yetakchi faoliyati va rivojlanish vazifalari tahlil qilingan. Shuningdek, psixikaning biologik, ijtimoiy va shaxsiy omillar ta’sirida shakllanishi ko‘rsatib o‘tilgan. Ish psixologiya va pedagogika sohalarida psixik rivojlanishni chuqur tushunish va tadqiq etish uchun ilmiy-amaliy asos sifatida xizmat qiladi.

Ushbu maqolada xotiraning nerv-fiziologik asoslari va nazariyalari ilmiy jihatdan yoritilgan. Inson xotirasi murakkab nerv tizimi faoliyati bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, miya po‘stlog‘ida yuz beradigan fiziologik jarayonlar orqali namoyon bo‘ladi. Maqolada xotiraning biologik mexanizmlari — nerv hujayralari o‘rtasidagi sinaptik aloqalar, ularning mustahkamlanish jarayoni hamda shartli reflekslar nazariyasi asosida tahlil qilingan. Shuningdek, xotiraning asosiy nazariyalari – assotsiativ, iz (izli), neyrofiziologik va axborotni qayta ishlash nazariyalari tahlil etilib, ular o‘rtasidagi farqlar va o‘zaro bog‘liqliklar ko‘rsatib berilgan. Tadqiqotda zamonaviy neyropsixologiya yondashuvlari asosida xotiraning miyada saqlanish, tiklanish va mustahkamlanish mexanizmlari yoritilgan. Ushbu maqola xotiraning fiziologik asoslarini anglash orqali inson psixikasining chuqur mexanizmlarini o‘rganishga ilmiy asos yaratadi.

Bu maqolada insonning ongli fikrlashi bilan ongsizlikda yashirin yuradigan ichki kechinmalar o‘rtasidagi bog‘liqlik haqida yozildi. Ong orqali biz atrofni anglaymiz, fikr yuritamiz va qaror qilamiz. Ongsizlik esa ko‘pincha sezilmaydi, lekin baribir xatti-harakatlarimizga ta’sir qiladi. Maqolada shu ikki jarayonning qanday ishlashi, bir-biriga qanday ta’sir o‘tkazishi oddiy misollar bilan tushuntirildi. Shuningdek, odam ba’zan o‘zi sezmagan holda ongsizlik ta’siriga tushishi va bu holat tafakkur hamda hissiyotlarda qanday aks etishi haqida qisqa xulosa berildi.

This study explores how idioms involving body parts in English offer a window into cultural understandings of behavior, emotions, and relationships, both in society and at home. The researchers found that many of these "somatic phraseologism" use body-related terms metaphorically. Using a qualitative approach, the analysis of dictionaries and text collections reveals how these somatic metaphors reflect cultural frameworks, emphasizing phraseology's importance in shaping and expressing social and familial perspectives. The article supports these theoretical points with concrete examples.

This article explores the eternal struggle between man and nature in Ernest Hemingway’s “The old man and the sea”.The novel presents a profound philosoptical perspective on human perseverance dignity and the relentless forces of nature. By analyzing Santiago’s character his battle with the marlin and the symbolic role of nature the paper delves into Hemingway’s portrayal of human endurance and existential challanges the study also discusses how Hemingway’s minimalis + style enhances the novel’s themes making it a timeless litarary masterpice.

Futbolga endigina qadam qo‘yayotgan yosh futbolchilar uchun faqat texnik usullarni yuzaki o‘zlashtirishning o‘zi kifoya qilmaydi. Ular bu ko‘nikmalarni muntazam mashg‘ulotlar orqali takomillashtirib borishi, eng sodda harakatlardan boshlab asta-sekin murakkabroq texnikalar sari rivojlanib borishi zarur. Chunki futbol texnikasi bosqichma-bosqich shakllanadigan jarayon bo‘lib, u mashqlarni izchil takrorlash, o‘yin vaziyatlariga moslashish va individual mahoratni oshirishni talab etadi.

ushbu tezisda ertalabki badantarbiyaning o‘rni va ahamiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan. Qolaversa, badantarbiyaning inson salomatligiga ta’siri va sog‘lomlashtirishdagi vazifalari bo‘yicha bayon qilingan.

In the early 21st century, the increasing importance of foreign language competence for international communication and academic success has led to the widespread adoption of multilingual education programs across Europe. Approaches such as CLIL in primary and secondary education, EMI in higher education have emerged to integrate language learning with content instruction. However, despite these initiatives, challenges remain in effectively combining subject knowledge with language learning. In particular, these programs in higher education face difficulties in ensuring that students not only understand complex academic content but also develop sufficient proficiency in the target language to engage with the material meaningfully. This creates a gap in students’ ability to achieve both content mastery and language competence simultaneously, highlighting the need for effective strategies and teaching approaches that facilitate integrated content and language learning in higher education settings.

This article analyzes the impact of intercultural communication processes occurring in online communities on the formation of a foreign language personality. The global nature of digital communication, transcultural discourses, the multi-layered content of identity, and changes in social roles on online platforms are considered a relevant topic in modern linguistic research. The study was conducted using mixed methods and included 184 participants. Static data showed that users who actively communicate in a foreign language in online communities can reshape their language identity, develop strategies for cultural adaptation, and diversify their ways of expressing themselves through language. The results provide scientific conclusions that online transcultural communication deeply changes not only the linguistic, but also the sociocognitive and identity processes of foreign language acquisition.

This study investigates the pedagogical mechanisms necessary for improving English language teaching technologies through multimedia programs, with a particular focus on non-philological students in higher education. As contemporary learners require flexible, interactive, and professionally relevant instructional approaches, multimedia programs offer unique opportunities to increase engagement, develop communicative competence, and support autonomous learning. The study examines the theoretical foundations of multimedia-supported language instruction, identifies key pedagogical mechanisms such as integrative lesson design, differentiated digital instruction, cognitive visualization, and activity-based learning, and proposes a structural model for implementation. Findings indicate that the effective integration of multimedia tools—interactive platforms, digital simulations, audiovisual materials, mobile applications, and speech-recognition systems—significantly enhances learning motivation, professional relevance, and linguistic outcomes among students whose major is not philology. Recommendations emphasize the need for teacher digital competence, systematic resource selection, and continuous formative assessment to ensure sustainable improvement in English teaching technologies.

Mazkur maqolada chet tilini o‘qitish jarayonida autentik materiallardan foydalanishning nazariy-metodik asoslari yoritilgan. Autentik materiallar tushunchasining lingvodidaktik talqinlari ilmiy manbalar asosida tahlil qilinib, ularning kommunikativ kompetensiyani rivojlantirishdagi o‘rni, madaniy axborot tashuvchi vosita sifatidagi funksiyasi hamda ta’lim jarayoniga integratsiya qilish tamoyillari ochib berilgan. Shuningdek, autentik materiallardan foydalanishning metodik afzalliklari va amaliy qo‘llash jarayonidagi cheklovlari tahlil qilingan hamda ularni samarali joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan xulosalar ishlab chiqilgan.

Bugungi kunda barcha sohalardagi globallashuv jarayonlari va axborotlarning shiddat bilan kirib kelishi zamonaviy ta’lim muassasalari, shu jumladan, ta’lim muassasalarida innovatsion jarayonlarni tizimli boshqarishni yo‘lga qo‘yishni talab etmoqda. Maqolada innovatsion jarayonlarning pedagogika fanlariga kirib kelishi va uning rivojlanishining asosiy yoʻnalishlarining mazmuni va mohiyati yoritilgan.

This study explores the role of cooperative learning in enhancing English speaking skills among students learning English as a foreign language (EFL). Cooperative learning emphasizes collaboration, peer interaction, and active participation, which create a supportive environment for practicing speaking. The research investigates different cooperative learning strategies, such as pair work, group discussions, and role-plays, and examines their effectiveness in improving learners’ fluency, accuracy, and confidence in English communication. The findings suggest that cooperative learning not only boosts speaking proficiency but also promotes motivation, critical thinking, and social skills among EFL learners.

This article explores the theoretical foundations of Artificial Intelligence (AI) and speech recognition technologies and their application in the field of language learning. It examines the core concepts of AI, including machine learning, natural language processing, and neural networks, which form the basis of intelligent language-learning systems. The study highlights how speech recognition technology enables more effective pronunciation training, automatic feedback, and interactive speaking practice for learners. Furthermore, the paper analyzes modern AI-based educational platforms, their pedagogical advantages, and their impact on personalized learning. The findings indicate that integrating AI and speech recognition into language education enhances learner engagement, improves speaking proficiency, and supports autonomous learning. The article also outlines future perspectives on the development of AI-driven language learning tools and their role in shaping innovative educational environments.

Оnа tili dаrslаridа о‘quvchilаr nutqini о‘stirishgа аlоhidа е’tibоr qаrаtish lоzim. Bundа hаr bir о‘qituvchi yuksаk pеdаgоgik mаhоrаtgа еgа bо‘lmоg‘i lоzim. Quyidаgi mаqоlаdа аyrim misоllаr оrqаli оnа tili dаrslаridа nutq о‘stirishning аyrim usullаridаn misоllаr kеltirilаdi.

This article examines the impact of cooperative learning techniques on the development of English speaking skills among EFL learners. Various collaborative strategies such as group work, pair discussions, role-play, and problem-solving tasks were applied throughout the study. The findings reveal that these cooperative learning methods significantly improved learners’ oral fluency, pronunciation, speaking confidence, and overall communicative performance. The article also analyzes the advantages of cooperative learning, its effectiveness in the EFL classroom, and its role in enhancing social interaction and communicative competence. The results indicate that cooperative learning is one of the most effective and motivating approaches for improving English speaking skills.

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda bilish jarayonlarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va psixologik xususiyatlari keng yoritilgan. Maqolada ushbu jarayonlarning mazmuni, ularning yoshga oid rivojlanish dinamikasi, ta’lim va tarbiya jarayonidagi o‘rni hamda bola intellektual o‘sishiga ta’siri bilan bog‘liq ilmiy qarashlar tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada hozirgi kunda dolzarb mavzuga aylangan "Sun'iy intellekt" haqida ma'lumotga ega bo'lasiz. Maqola davomida Sun'iy intellekt o'zi nima?, Sun'iy intellektni tarixi, rivojlanish bosqichlari?, Sun'iy intellektning insoniyatga xavfi bormi? kabi savollarga javob topishga harakat qilamiz.

Ushbu maqolada psixik rivojlanish nazariyalari va ta’limotlari, ularning psixologiya fanidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Psixik rivojlanish insonning bilish, xulq-atvor, hissiyot va ijtimoiy faoliyatini shakllantiruvchi jarayon bo‘lib, u turli nazariy yondashuvlar orqali o‘rganiladi. Maqolada qadimgi va zamonaviy psixologlar tomonidan ishlab chiqilgan rivojlanish nazariyalari, jumladan, Freudning psixoanalitik ta’limoti, Eriksonning psixososial rivojlanish nazariyasi, Piagetning kognitiv rivojlanish nazariyasi va Vygotskiyning ijtimoiy-madaniy yondashuvi yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, psixik rivojlanish nazariyalari ta’lim, tarbiya va shaxsiy rivojlanish jarayonlarini chuqur tushunishda muhim ahamiyatga ega.