KLASTERLASH (CLUSTERING) USULLARI VA ULARNING AVZALLIKLARI

Mualliflar

  • Moʻydinova Madinaxon Dilshodjon qizi FarDU Axborot tizimlari va texnologiyalari yoʻnalishi 3-kurs talabasi Muallif
  • Sobirjonov Behzod Qahramonovich FarDU Axborot texnologiyalari kafedrasi Katta oʻqituvchisi Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20355123

;

Klaster yondashuvi, klasterlash, K-means, DBSCAN, GMM, marketing tahlili. Tibbiyot diagnostikasi, Transport optimallashtirish, Dinamik tizimlar

Abstrak

Ushbu maqola klasterlash metodlari va ularning turli sohalarda qoʻllanilishini tahlil etadi. Klasterlash -bu ma’lumotlar toʻplamini oʻxshashlik yoki masofa asosida bir-biriga yaqin guruhlarga ajratish jarayoni. Bizning tadqiqotimiz klasterlashning oʻrtacha algoritmi, maksimum masofa algoritmi, ISODATA algoritmi va maksimallashtirishni kutish algoritmi kabi asosiy usullariga qaratilgan. Har bir algoritmning matematik asoslari, afzalliklari va cheklovlari koʻrib chiqiladi, shuningdek ularning amaliy dasturlari misollar orqali tushuntiriladi. Bunda klasterlash (clustering) modellarining ahamiyati, ularning ishlash prinsiplari, afzallik va kamchiliklari tahlil qilinadi. Tadqiqotda K-means, Hierarchical, DBSCAN, Gaussian Mixture Model (GMM) va BIRCH kabi asosiy modellar koʻrib chiqilgan. Shuningdek, real amaliyotlarda – marketing, elektron tijorat va moliya sohalarida – klasterlash modellarining qoʻllanilishi misollar yordamida yoritilgan. Maqola natijalari mijozlar xatti-harakatlarini chuqur tahlil qilish va maqsadli marketing strategiyalarini shakllantirishda samarali vosita sifatida klasterlash usullarining dolzarbligini koʻrsatadi.

Iqtiboslar

Tan, P.-N., Steinbach, M., Kumar, V. Introduction to Data Mining

Jain, A. K., Murty, M. N., Flynn, P. J. Data Clustering: A Review

Bishop, C. M. Pattern Recognition and Machine Learning

Han, J., Kamber, M., Pei, J. Data Mining: Concepts and Techniques

Hastie, T., Tibshirani, R., Friedman, J. The Elements of Statistical Learning: Data Mining, Inference, and Prediction

Xu, R., Wunsch, D. Clustering

MacQueen, J. B. Some Methods for Classification and Analysis of Multivariate Observations

Ester, M., Kriegel, H.-P., Sander, J., Xu, X.A Density-Based Algorithm for Discovering Clusters in Large Spatial Databases with Noise

Kaufman, L., Rousseeuw, P. J. Finding Groups in Data: An Introduction to Cluster Analysis

Aggarwal, C. C., Reddy, C. K. Data Clustering: Algorithms and Applications

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-05-23

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Moʻydinova, M., & Sobirjonov, B. (2026). KLASTERLASH (CLUSTERING) USULLARI VA ULARNING AVZALLIKLARI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(45), 70-74. https://doi.org/10.5281/zenodo.20355123
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads