JEYMS S. KOULMANNING RATSIONAL TANLOV NAZARIYASI:MIKRO MAKRO SINTEZNING IMKONIYATLARI VA CHEKLOVLARI

Mualliflar

  • MAXAMADJONOV SARVAR O’ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI IJTIMOIY FANLAR FAKULTETI SOTSIOLOGIYA YO’NALISHI 1-KURS TALABASI Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20343321

;

Jeyms Koulman, ratsional tanlov nazariyasi, metodologik individualizm, ijtimoiy kapital, korporativ aktor, norma, ishonch, mikro-makro o‘tish, sotsiologik nazariya, ijtimoiy almashinuv.

Abstrak

Mazkur maqolada Jeyms S. Koulman tomonidan ishlab chiqilgan ratsional tanlov nazariyasining shakllanish bosqichlari, metodologik asoslari va kontseptual apparati tizimli tahlil etiladi. Asosiy e’tibor Koulmanning 1990-yilda nashr etilgan “Ijtimoiy nazariya asoslari” asarida bayon qilingan nazariy loyihaga qaratilgan bo‘lib, unda metodologik individualizm tamoyilining ijtimoiy normalar, ijtimoiy kapital va korporativ aktorlarning paydo bo‘lishini tushuntirishdagi qo‘llanilishi yoritiladi. Shuningdek, maqolada ishonch fenomenining ratsional tanlov doirasidagi modeli, jamoaviy harakat dilemmalarini hal qilishda ijtimoiy kapitalning o‘rni hamda mikro darajadagi maqsadli harakatlardan makro darajadagi tuzilmaviy natijalarga o‘tish mexanizmi batafsil ko‘rib chiqiladi. Koulman modeliga nisbatan ilgari surilgan tanqidiy yondashuvlar – jumladan, madaniy va hissiy omillarni hisobga olmaslik, tavtologiya xavfi hamda metodologik reduksionizm muammolari – tanqidiy tahlil qilinadi. Yakunda nazariyaning zamonaviy analitik sotsiologiya, tarmoq tadqiqotlari va institutsional tahlil sohalaridagi dolzarbligi hamda ta’siri baholanadi.

Iqtiboslar

Coleman, J. S. (1990). *Foundations of Social Theory*. Cambridge, MA: The Belknap Press of Harvard University Press.

Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. *American Journal of Sociology*, *94*(Supplement), S95–S120.

Olson, M. (1965). *The Logic of Collective Action: Public Goods and the Theory of Groups*. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Smelser, N. J. (1992). The rational choice perspective: A theoretical assessment. *Rationality and Society*, *4*(4), 381–410.

Elster, J. (1989). *Nuts and Bolts for the Social Sciences*. Cambridge: Cambridge University Press.

Tilly, C. (1984). *Big Structures, Large Processes, Huge Comparisons*. New York: Russell Sage Foundation.

Hechter, M., & Kanazawa, S. (1997). Sociological rational choice theory. *Annual Review of Sociology*, *23*, 191–214.

Coleman, J. S. (1982). *The Asymmetric Society*. Syracuse, NY: Syracuse University Press.

Goldthorpe, J. H. (1998). Rational action theory for sociology. *British Journal of Sociology*, *49*(2), 167–192.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-05-22

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

MAXAMADJONOV, S. (2026). JEYMS S. KOULMANNING RATSIONAL TANLOV NAZARIYASI:MIKRO MAKRO SINTEZNING IMKONIYATLARI VA CHEKLOVLARI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(44), 40-47. https://doi.org/10.5281/zenodo.20343321
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
5 Views
0 Downloads