AYOLLARNING PARLAMENTDAGI SIYOSIY ISHTIROKI DINAMIKASI: GLOBAL INDEKSLAR VA INSTITUTSIONAL OMILLAR TAHLILI (2019-2025)
;
gender tenglik, siyosiy ishtirok, parlament, kvotalar, global gender indeksi, O‘zbekiston, siyosiy institutlar, ayollar vakilligi, ijro hokimiyati, Jahon iqtisodiy forumiAbstrak
Ushbu maqolada O‘zbekistonda 2019-2025 yillar davomida ayollarning parlamentd’agi siyosiy ishtiroki dinamikasi tahlil qilinadi. Tadqiqot asosida 2019-yilda joriy etilgan 30 foizlik kvota va 2024-yilda 40 foizgacha oshirilgan kvotaning ta’siri o‘rganilgan. Jahon iqtisodiy forumining 2025-yilgi Global gender tafovut hisoboti ma’lumotlariga tayanib, O‘zbekistonning 0,678 ball bilan 146 davlat orasida 110-o‘rinni egallaganligi ko‘rsatilgan. Maqolada parlamentdagi ayollar ulushi 38 foizga yetgan bo‘lsa-da, vazirlar mahkamasida bu ko‘rsatkich atigi 5,7 foizni tashkil etayotgani asosiy muammo sifatida qayd etilgan. Xulosa qilib aytganda, kvotalar mexanizmi ayollar ishtirokini oshirgan, ammo ijro hokimiyatidagi past vakillik va global indekslardagi o‘rinning pasayishi muammoligicha qolmoqda.
Iqtiboslar
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi. (2024). 2019 va 2024 yilgi Qonunchilik palatasi saylovlari yakunlari to‘g‘risida hisobot. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi. (2024, 16 dekabr). Vazir va vazirga tenglashtirilgan lavozimlarda xotin-qizlar ulushi 5,7 foizga yetdi.
World Economic Forum (WEF). (2025). Global Gender Gap Report 2025. Geneva: WEF.
Inter-Parliamentary Union (IPU). (2024). Women in Parliament: Global and Regional Trends 2024. Geneva: IPU.
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi
