YIRIK SPORT MUSOBAQALARI: MEZBON SHAHARLAR IQTISODIYOTIGA TA'SIRI VA XARAJATLAR TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21870233Keywords:
yirik sport musobaqalari, Olimpiada, Jahon chempionati, iqtisodiy ta'sir, mezbon shahar, byudjetni oshirish, sport infratuzilmasi, turizm, iqtisodiy tahlil.Abstract
Ushbu maqolada yirik sport musobaqalari (Olimpiada o'yinlari, FIFA Jahon chempionati) va ularning mezbon shaharlar iqtisodiyotiga uzoq muddatli ta'sirining ijobiy va salbiy jihatlari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda Sochi-2014, Rio-2016, Tokio-2020, Pekin-2022 va Braziliya-2014 musobaqalarining iqtisodiy natijalari, byudjetni oshirish darajalari, turizm sohasiga ta'siri, infratuzilma ob'ektlaridan keyingi foydalanish va ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari o'rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko'ra, yirik sport musobaqalari ko'pincha rejalashtirilgan byudjetni 100-200% oshiradi, uzoq muddatli iqtisodiy foydasi ko'pincha reklama qilinganidan past bo'lib, infratuzilma ob'ektlarining bir qismi bo'sh qoladi. Biroq, to'g'ri rejalashtirilgan hollarda (Barselona-1992, London-2012) transport tizimini modernizatsiya qilish va shaharni yangilash orqali iqtisodiy o'sishga erishish mumkin ekanligi aniqlangan.References
Flyvbjerg, B., & Stewart, A. (2012). Olympic proportions: Cost and cost overrun at the Olympics 1960-2012. Saïd Business School Working Papers.
Zimbalist, A. (2015). Circus Maximus: The Economic Gamble Behind Hosting the Olympics and the World Cup. Brookings Institution Press.
Maennig, W., & Zimbalist, A. (Eds.). (2012). International Handbook on the Economics of Mega Sporting Events. Edward Elgar Publishing.
Késenne, S. (2012). The economic impact, costs and benefits of the FIFA World Cup and the Olympic Games. In Maennig & Zimbalist (Eds.), International Handbook on the Economics of Mega Sporting Events (pp. 270-278).
Agha, N., & Taks, M. (2015). A theoretical comparison of the economic impact of large and small events. International Journal of Sport Finance, 10(4), 337-359.
Dwyer, L., Jago, L., & Forsyth, P. (2016). Economic evaluation of special events: Reconciling economic impact and cost-benefit analysis. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 16(2), 115-129.
Rascher, D. A., Schwarz, E. C., & Wolfe, E. (2020). The economic impact of the 2018 FIFA World Cup in Russia. Journal of Global Sport Management, 5(4), 395-412.
Solberg, H. A., & Preuss, H. (2015). Major sporting events and long-term tourism impacts. Journal of Sport Management, 21(3), 213-229.
Preuss, H. (2004). The conceptualisation and measurement of mega sport event legacies. Journal of Sport & Tourism, 9(3), 207-228.
Hiller, H. H. (2000). Mega-events, urban boosterism and growth strategies: An analysis of the objectives and legitimations of the Cape Town 2004 Olympic Bid. International Journal of Urban and Regional Research, 24(2), 439-458.
Baade, R. A., & Matheson, V. A. (2016). Going for the Gold: The Economics of the Olympics. Journal of Economic Perspectives, 30(2), 201-218.
Müller, M. (2015). What makes an event a mega-event? Definitions and sizes. Leisure Studies, 34(6), 627-642.
Sportning sanoatlashuvi: iqtisodiy omillar va globallashuv doirasidagi o'zgarishlar. (2025). IQRO Jurnali, 15(01), 2181-4341.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite