GIPOGLIKEMIK KOMADA ONG BUZILISHINING RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20793873Abstract
Gipoglikemik koma reanimatologiya va anesteziologiya amaliyotida o‘ta shoshilinch, hayot uchun xavfli holat bo‘lib, markaziy asab tizimining energiya ta’minoti keskin buzilishi bilan kechadi. Miya to‘qimasida glyukozaning asosiy energetik substrat sifatida zaxira shaklda saqlanmasligi gipoglikemiyani qisqa muddatda ham neyronlar funksional yetishmovchiligi va ong buzilishiga olib keluvchi patologik holatga aylantiradi. Klinik amaliyotda gipoglikemik koma ko‘pincha insulinoterapiya, peroral gipoglikemik preparatlar, jigar yetishmovchiligi, sepsis hamda endogen giperinsulinizm bilan bog‘liq holatlarda uchraydi. Ushbu holatning dolzarbligi uning tez rivojlanishi, erta bosqichlarda klinik belgilarining noaniqligi hamda anesteziya va sedatsiya fonida niqoblanib qolish ehtimoli yuqoriligi bilan belgilanadi. Gipoglikemiya sharoitida ong buzilishi bosqichma-bosqich rivojlanib, avval kortikal disfunksiya, so‘ngra subkortikal tuzilmalar va retikulyar formatsiya zararlanishi hisobiga sopor va koma holatiga o‘tadi. Uzoq davom etgan glyukoza tanqisligi qaytmas neyronal shikastlanish va og‘ir nevrologik asoratlar rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Shu sababli gipoglikemik komada ong buzilishining rivojlanish mexanizmlarini chuqur o‘rganish, erta diagnostika va intensiv terapiya yondashuvlarini takomillashtirish reanimatologiya va anesteziologiya amaliyotida muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.References
Karimov M.X., Ismoilov Sh.A. Reanimatologiya va intensiv terapiya asoslari: darslik. – Toshkent: Meditsina nashriyoti, 2022. – 356 bet. – B. 214–229.
Ergashev A.R., Tursunov B.T. Shoshilinch holatlar va intensiv terapiya. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2021. – 298 bet. – B. 156–171.
Rasulov N.A. Endokrinologik krizlar va koma holatlari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2023. – 224 bet. – B. 88–103.
Xudoyberdiyev D.Q. Metabolik buzilishlarda reanimatsion yordam. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2020. – 208 bet. – B. 97–112.
Yuldashev S.S., Qodirov M.A. Intensiv terapiyada nevrologik monitoring. – Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2022. – 186 bet. – B. 64–79.
Шляхто Е.В., Арутюнов Г.П. Неотложная эндокринология. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2022. – 512 с. – С. 248–266.
Дедов И.И., Мельниченко Г.А. Эндокринология: национальное руководство. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021. – 1112 с. – С. 682–705.
Jameson J.L., De Groot L.J. Endocrinology: Adult and Pediatric. 8th Edition. – Philadelphia: Elsevier, 2022. – 2300 p. – P. 1486–1502.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
