VOYAGA YETMAGANLAR O‘RTASIDA HUQUQBUZARLIKLARNING OLDINI OLISHNING ZAMONAVIY MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21289319Keywords:
Voyaga yetmaganlar, huquqbuzarliklar profilaktikasi, yoshlar jinoyatchiligi, huquqiy tarbiya, internet xavfsizligi, ijtimoiy tarmoqlar, raqamli profilaktika, ota-onalar nazorati, maktab psixologi, mahalla, yoshlar siyosati, profilaktika mexanizmlari.Abstract
Mazkur maqolada voyaga yetmaganlar o‘rtasida huquqbuzarliklarning kelib chiqish sabablari, ularga ta’sir etuvchi ijtimoiy, iqtisodiy, psixologik va axborot-kommunikatsion omillar tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Xorazm viloyatida o‘tkazilgan sotsiologik tadqiqot natijalari asosida voyaga yetmaganlar huquqbuzarligining zamonaviy tendensiyalari o‘rganildi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, internet va ijtimoiy tarmoqlarning nazoratsiz ta’siri, oilaviy nazoratning sustligi, yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etishdagi kamchiliklar hamda huquqiy tarbiyaning yetarli darajada shakllanmaganligi huquqbuzarliklarning asosiy omillaridan biri ekanligi aniqlandi. Maqolada voyaga yetmaganlar o‘rtasida huquqbuzarliklarning oldini olishning zamonaviy mexanizmlari sifatida “Erta ogohlantirish tizimi”, “Raqamli profilaktika platformasi”, “Elektron profilaktik karta” hamda “Jamiyat xizmatidagi yosh” modeli taklif etilgan. Tadqiqot natijalari profilaktika faoliyatini takomillashtirish va voyaga yetmaganlar o‘rtasida huquqbuzarliklarni kamaytirishga xizmat qiladi.References
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. https://lex.uz/docs/-6445145
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi. https://lex.uz/docs/-111453
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi. https://lex.uz/docs/-111460
O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. https://lex.uz/docs/-97664
“Voyaga yetmaganlar o‘rtasida huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ–263).
“Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ–139).
“Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonun (O‘RQ–406).
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi (2022–2026)”.
Voyaga yetmaganlar bilan ishlash va profilaktikaga oid Vazirlar Mahkamasi hamda IIV qarorlari.
Rustamboyev M.X. Jinoyat huquqi (Umumiy va Maxsus qism). https://scholar.google.com (qidiruv orqali)
Abdurasulova Q.R. Kriminologiya: voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi muammolari.
Saidov A.X. Huquqiy ong va huquqiy madaniyat. https://library.uz
Zaripov Z.S. Kriminologiya asoslari. https://elibrary.uz
Merton R.K. Social Structure and Anomie (1938). https://www.jstor.org/stable/2084686
Hirschi T. Causes of Delinquency (1969). https://www.ucpress.edu/book/causes-of-delinquency
Farrington D.P. Childhood Risk Factors and Prevention. https://academic.oup.com
UNODC. Juvenile Justice Handbook. https://www.unodc.org
UNICEF. Juvenile Justice Reports. https://www.unicef.org
Livingstone S. Children and the Internet: Risks and Opportunities. https://www.lse.ac.uk
OECD. Youth and Digital Risks (2021). https://www.oecd.org
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
