MAKTABGACHA YOSHDAGI INTROVERT BOLALARNING IJTIMOIY-HISSIY RIVOJLANISHIDA PEDAGOGNING ROLI: NAZARIY VA AMALIY ASPEKTLAR

Authors

  • Zaripova Nilufar Shuhratovna Xalqaro Nordik universiteti Magistratura talabasi Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20756881

Keywords:

introvert bolalar, ijtimoiy-hissiy rivojlanish, maktabgacha ta'lim, pedagog roli, emotsional qo'llab-quvvatlash, temperament, xavfsiz muhit, kichik guruh faoliyati.

Abstract

Ushbu ilmiy tezis maktabgacha ta'lim tashkilotlari (MTT) pedagoglarining introvert temperamentli bolalar ijtimoiy-hissiy rivojlanishidagi roliga bag'ishlanadi. Maqolada introvertlikning psixologik tabiati, uning uyatchanlik va ijtimoiy fobiyadan farqi, hamda pedagog xatti-harakatlarining introvert bolaning ijtimoiy-hissiy rivojlanishiga ta'siri IMRAD tuzilmasi asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari pedagogning emotsional qo'llab-quvvatlashi, pozitiv kuchaytirishdan foydalanishi va xavfsiz muhit yaratishi introvert bolalarning guruh jarayonlariga qo'shilishi hamda o'z-o'ziga ishonchini oshirishda hal qiluvchi omil ekanligini ko'rsatdi. Introvert bolalar uyatchan bolalardan farqli ravishda ijtimoiy muloqotdan qo'rqmaydi — ular shunchaki yolg'izlikni afzal ko'radi va tashqi stimuldan tezroq charchaydi. Pedagog aynan shu xususiyatni tushunib, unga mos yondashuv tanlashi zarur.

References

Arnett, J. (1989). Caregivers in day-care centers: Does training matter? Journal of Applied Developmental Psychology, 10(4), 541–552.

Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall.

Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.

Cain, S. (2012). Quiet: The power of introverts in a world that can't stop talking. Crown Publishers.

Cheek, J. M., & Buss, A. H. (1981). Shyness and sociability. Journal of Personality and Social Psychology, 41(2), 330–339.

Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research (3rd ed.). SAGE Publications.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press.

Denham, S. A. (1998). Emotional development in young children. Guilford Press.

Eysenck, H. J. (1967). The biological basis of personality. Thomas.

G'oziev, E. G'. (2002). Psixologiya. O'qituvchi nashriyoti.

Jung, C. G. (1921). Psychologische Typen. Rascher Verlag.

Kagan, J. (1994). Galen's prophecy: Temperament in human nature. Basic Books.

Pianta, R. C. (1999). Enhancing relationships between children and teachers. American Psychological Association.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Yo'ldosheva, M. B. (2015). Bolalar psixologiyasi va pedagogikasi. O'zbekiston nashriyoti.

Zaripova, N. Sh. (2024). MTTlarda introvert bolalar bilan ishlash tajribasi. Xalqaro Nordik universiteti ilmiy to'plami, 3(1), 45–52.

Downloads

Published

2026-06-19

Issue

Section

Articles

How to Cite

Zaripova, N. (2026). MAKTABGACHA YOSHDAGI INTROVERT BOLALARNING IJTIMOIY-HISSIY RIVOJLANISHIDA PEDAGOGNING ROLI: NAZARIY VA AMALIY ASPEKTLAR. Science and Innovation, 4(61), 52-56. https://doi.org/10.5281/zenodo.20756881
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
8 Views
0 Downloads