KO‘RISHDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK TASNIFI VA ULARNING IJTIMOIY-REABILITATSION AHAMIYATI

Authors

  • Mirzayeva Umidaxon Inamovna Andijon davlat pedagogika instituti Maktabgacha ta’lim va maxsus pedagogika fakulteti Oligofrenopedagogika yo‘nalishi asistent o’qituvchisi Author
  • Xojimamatova Fotimaxon Sanjarbek qizi Andijon davlat pedagogika instituti Maktabgacha ta’lim va maxsus pedagogika fakulteti Oligofrenopedagogika yo‘nalishi talabasi Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20640886

Keywords:

ko‘rish nuqsonlari, ko‘rlar (ko‘zi ojizlar), zaif ko‘ruvchilar, tiflo-pedagogika, psixologik-pedagogik tasnif, kompensatsiya, inklyuziv ta’lim, ijtimoiy reabilitatsiya.

Abstract

Ushbu maqolada ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalarning zamonaviy psixologik-pedagogik va tibbiy-bofunktsional tasnifi atroflicha tahlil qilingan. Maqolada ko‘rish qobiliyati turli darajada buzilgan bolalarning rivojlanish xususiyatlari, xususan, ko‘r (ko‘zi ojiz) va zaif ko‘ruvchi bolalar o‘rtasidagi tabaqalanish mezonlari xalqaro standartlar hamda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan inklyuziv ta’lim islohotlari prizmasida yoritilgan. Shuningdek, ko‘rish patologiyasiga ega bolalarning kompensator imkoniyatlarini shakllantirishda oligofrenopedagogika va tiflo-pedagogika integratsiyasining o‘rni zamonaviy yondashuvlar hamda hayotiy misollar orqali ko‘rsatib berilgan.

References

Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: "O‘zbekiston" nashriyoti, 2021. – B. 142-145. (Kirish qismidagi iqtibos va tahlil uchun foydalanildi).

Mamatov X.A. Maxsus pedagogika va defektologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018. – B. 88-94. (Ko‘rish a’zosi patologiyasining umumiy ta’siri bo‘yicha ma’lumotlar asosiy qismning 1-bandida keltirildi).

Yermakov V.P., Yakunin G.A. Razvitie, obuchenie i vospitanie detey s narusheniyami zreniya. – Moskva: Prosveshenie, 2000. – S. 45-52. (Ko‘rish o‘tkirligi normalari va jadval ma’lumotlari uchun asos bo‘ldi).

Vigotskiy L.S. Sobranie sochineniy: Tom 5. Osnovi defektologii. – Moskva: Pedagogika, 1983. – S. 112-120. (Nuqsonlarning kompensatsiyasi nazariyasi va psixologik-pedagogik tasnif qismida foydalanildi).

Nazarova N.M. Specialnaya pedagogika: Uchebnik dlya studentov visshix uchebnix zavedeniy. – Moskva: Akademiya, 2011. – S. 204-211. (Tug‘ma va orttirilgan ko‘rlik tasnifida qo‘llanildi).

Merabet L.B., Pascual-Leone A. Neural reorganization and plasticity of the visual cortex in the blind. Nature Reviews Neuroscience, 2010, No 11, pp. 44-52. (Neyroplastiklik va sensor deprivatsiya haqidagi ilmiy yangiliklar qismida foydalanildi).

Deniskina V.Z. Osobennosti obucheniya sotsialno-bitovoy orientatsii detey s narusheniyami zreniya. – Moskva: iPr Media, 2012. – S. 76-85. (Zaif ko‘ruvchi bolalarning darslik rejimlariga oid tahlilda foydalanildi).

Hersh M.A., Johnson M.A. Assistive Technology for Visually Impaired and Blind People. – London: Springer-Verlag, 2008. – pp. 192-205. (Sun’iy intellekt va aqlli ko‘zoynaklar haqidagi texnologik yangiliklarda foydalanildi).

Po‘latova Sh.K. Tiflo-pedagogika: Ko‘rishda nuqsoni bo‘lgan bolalarni tarbiyalash metodikasi. – Farg‘ona, 2019. – B. 63-71. (Korreksion ishlar tizimi va mayda motorika bo‘limida qo‘llanildi).

Soliyeva M.S. Inklyuziv ta’lim sharoitida murakkab nuqsonli bolalarni diagnostika qilish. // Pedagogik mahorat, 2022, №4, B. 104-109. (Hayotiy misollardagi TPPK komissiyasi tahlili va metodik tavsiyalar qismida foydalanildi).

Downloads

Published

2026-06-11

Issue

Section

Articles

How to Cite

Mirzayeva, U., & Xojimamatova, F. (2026). KO‘RISHDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK TASNIFI VA ULARNING IJTIMOIY-REABILITATSION AHAMIYATI. Science and Innovation, 4(57), 102-106. https://doi.org/10.5281/zenodo.20640886
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
3 Views
0 Downloads