BUYRUQ NUTQ AKTINING BEVOSITA VA BILVOSITA IFODALANISH MEXANIZMLARI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA

Authors

  • Kuchkarova Maftuna Dilmurod qizi O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti mustaqil izlanuvchisi Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20288134

Keywords:

nutq akti, buyruq, direktivlik, bevosita buyruq, bilvosita buyruq, illokutiv kuch, pragmatik strategiya, ingliz tili, o‘zbek tili.

Abstract

Mazkur tezisda ingliz va o‘zbek tillarida buyruq nutq aktining bevosita va bilvosita ifodalanish mexanizmlari qiyosiy-lingvopragmatik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Buyruq nutq akti faqat fe’lning imperativ shakli bilan cheklanmay, so‘zlovchi niyati, adresat maqomi, kommunikativ vaziyat, xushmuomalalik strategiyasi va illokutiv kuch bilan bog‘liq murakkab pragmatik hodisa sifatida yoritiladi. Tahlilda bevosita buyruq, yumshatilgan direktiv, normativ buyruq va bilvosita iltimos-buyruq shakllarining ingliz va o‘zbek tillaridagi o‘xshash hamda farqli jihatlari aniqlanadi.

References

Austin J.L. How to Do Things with Words. – Oxford: Clarendon Press, 1962. – 166 p.

Searle J.R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969. – 203 p.

Searle J.R. Expression and Meaning: Studies in the Theory of Speech Acts. – Cambridge: Cambridge University Press, 1979. – 187 p.

Brown P., Levinson S.C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987. – 345 p.

Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. – 300 b.

Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013. – 176 b.

Omonov Q.Sh. Turkiy rasmiy uslubning yuzaga kelishi va takomili: filol. fan. dokt. diss. avtoref. – Toshkent, 2016. – 76 b.

Downloads

Published

2026-05-19

How to Cite

Kuchkarova, M. (2026). BUYRUQ NUTQ AKTINING BEVOSITA VA BILVOSITA IFODALANISH MEXANIZMLARI: INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARI QIYOSIDA. Science and Innovation, 4(41), 79-81. https://doi.org/10.5281/zenodo.20288134
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
3 Views
0 Downloads