G‘AZNAVIYLAR DAVRIDA ILM-FAN, ADABIYOT VA TARIXNAVISLIK TARAQQIYOTI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20205189Keywords:
G‘aznaviylar, G‘azna, ilm-fan, forsiy adabiyot, tarixnavislik, Beruniy, Firdavsiy, Unsuriy, Bayhaqiy, Utbiy, Gardiziy, saroy madaniyati. DEVELOPMENT OF SCIENCE, LITERATURE AND HISTORIOGRAPHY IN THE GHAZNAVID PERIODAbstract
Mazkur maqolada G‘aznaviylar davrida ilm-fan, adabiyot va tarixnavislik taraqqiyoti saroy homiyligi, Xuroson va Movarounnahr ilmiy-adabiy an’analari, forsiy-islomiy madaniyatning yuksalishi hamda G‘azna shahrining siyosiy-madaniy markazga aylanishi bilan bog‘liq holda tahlil qilinadi. Mahmud G‘aznaviy va uning vorislari davrida G‘azna saroyi shoirlar, tarixchilar, kotiblar, faqihlar, astronomlar va tabiblar faoliyat yuritgan yirik ilmiy-adabiy muhitga aylandi. Maqolada Firdavsiy, Unsuriy, Farruxiy Sistoniy, Manuchehriy Damg‘oniy, Abu Rayhon Beruniy, Utbiy, Gardiziy va Bayhaqiy merosi asosida G‘aznaviylar davri madaniy hayotining asosiy yo‘nalishlari yoritiladi.References
Bosworth C.E. The Ghaznavids: Their Empire in Afghanistan and Eastern Iran 994–1040. — New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1992.
Lazard G. The Rise of the New Persian Language // The Cambridge History of Iran. Vol. 4: The Period from the Arab Invasion to the Saljuqs / ed. R.N. Frye. — Cambridge: Cambridge University Press, 1975. — P. 595–632.
Раҳим Назарбек. Марказий Осиё: Илк исломий тарихдан лавҳалар. — Тошкент: “Navro‘z” нашриёти, 2016.
Browne E.G. A Literary History of Persia. Vol. II: From Firdawsi to Sa‘di. — Cambridge: Cambridge University Press, 1956.
Ҳодизода Р., Шукуров М., Абдуҷабборов Т. Адабиёти тоҷик. Асрҳои X–XV. — Душанбе: Маориф, 1988.
Забеҳулло Сафо. Таърихи адабиёт дар Эрон. Жилди 1. — Теҳрон: Интишороти Фирдавс, 1372 ҳ.ш.
Фирдавсий Абулқосим. Шоҳнома. — Тошкент: “Ўзбекистон миллий энциклопедияси” Давлат илмий нашриёти, 2018. — 704 б.
Фирдавсий А. Шоҳнома: танланган боблар. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1997.
Kennedy E.S. The Exact Sciences // The Cambridge History of Iran. Vol. 4: The Period from the Arab Invasion to the Saljuqs / ed. R.N. Frye. — Cambridge: Cambridge University Press, 1975. — P. 393–395.
Абу Райҳон Беруний. Ҳиндистон. Танланган асарлар. II том. — Тошкент: Фан, 1965.
Бартольд В.В. Сочинения. Т. II. Ч. 2. — Москва: Наука, 1964.
Abu Rayhon Beruniy. Qonuni Mas’udiy. Tanlangan asarlar. IV–V tomlar. — Toshkent: Fan, 1973.
Булгаков П.Г. Жизнь и труды Бируни. — Ташкент: Фан, 1972.
Nazim Muhammad. The Life and Times of Sultan Mahmud of Ghazna. — New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1971.
Bulliet R.W. The Patricians of Nishapur: A Study in Medieval Islamic Social History. — Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1972.
al-‘Utbī. The Kitab-i-Yamini: Historical Memoirs of the Amir Sabaktagin and the Sultan Mahmud of Ghazna / translated by James Reynolds. — London: Oriental Translation Fund, 1858.
Bosworth C.E. The Later Ghaznavids: Splendour and Decay. The Dynasty in Afghanistan and Northern India 1040–1186. — New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd., 1992.
Gardīzī. Zayn al-akhbār / ed. ‘Abd al-Hayy Habibi. — Tehran: Bunyād-i Farhang-i Iran, 1347 h.sh.
Бартольд В.В. Сочинения. Т. I. — Москва: Издательство восточной литературы, 1963.
Абу-л-Фазл Бейхаки. История Мас’уда 1030–1041 / пер. с перс., введ., коммент. и прил. А.К. Арендса. — Ташкент: Издательство АН УзССР, 1962. — 860 с.
Муллоджонов С.К. “Та’рих-и Мас’уди” Абулфазла Байхаки как источник по изучению государственного устройства Газневидов: автореф. дис. ... канд. ист. наук. — Душанбе, 2000.
Meisami J.S. Persian Historiography to the End of the Twelfth Century. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1999.
Sana’i. The Walled Garden of Truth: Hadiqat al-Haqiqa / translated by David Pendlebury. — London: Octagon Press, 1974.
Bosworth C.E. The Ghaznavids // Encyclopaedia Iranica. — New York: Encyclopaedia Iranica Foundation.
Зарипов Ҳ. Форс-тожик адабиёти тарихи. 1-жилд. — Тошкент: Ўқитувчи, 1974.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite