RAQAMLI SIGNALLAR VA ULARNING TASNIFI. DISKRET VA UZLUKSIZ SIGNALLAR
Keywords:
raqamli signal, analog signal, diskret signal, uzluksiz signal, kvantlash, kodlash, signal tasnifi, Nyquist teoremasi, modulyatsiya, raqamli signalni qayta ishlash (DSP).Abstract
Ushbu maqolada raqamli signallarning nazariy asoslari, ularning tasnifi hamda diskret va uzluksiz signallarning o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Signallarning fizik tabiati, matematik modellari va amaliy qo‘llanilish sohalari yoritilgan. Maqolada uzluksiz signallarning vaqt va amplituda bo‘yicha cheksiz ko‘p qiymat qabul qilishi, diskret signallarning esa faqat ma’lum vaqt nuqtalarida aniqlanganligi, raqamli signallarning esa chekli sondagi kvantlangan darajalarga ega ekanligi ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, signallarni energiya va quvvat bo‘yicha, davriylik va deterministik/stoxastik xususiyatlariga ko‘ra tasniflash masalalari ham yoritilgan. Zamonaviy raqamli aloqa tizimlarida signallarni qayta ishlashning asosiy tamoyillari va ularning afzalliklari bayon qilingan.
References
Proakis, J. G., & Manolakis, D. K. (2007). Digital Signal Processing: Principles, Algorithms, and Applications (4th ed.). Pearson Prentice Hall. – Raqamli signallarni qayta ishlash bo‘yicha klassik darslik.
Oppenheim, A. V., & Schafer, R. W. (2010). Discrete-Time Signal Processing (3rd ed.). Pearson. – Diskret signallar va ularni qayta ishlashning fundamental asarlaridan.
Haykin, S. (2014). Communication Systems (5th ed.). John Wiley & Sons. – Aloqa tizimlarida signallarni uzatish va qabul qilish masalalari yoritilgan.
Rajabov, S., & To‘rayev, B. (2015). Raqamli aloqa asoslari. Toshkent: “Fan va texnologiya” nashriyoti. – O‘zbek tilidagi asosiy darsliklardan biri.
Smith, S. W. (2013). The Scientist and Engineer's Guide to Digital Signal Processing (2nd ed.). California Technical Publishing. – DSP bo‘yicha amaliy misollar va muhandislik yechimlari.
Mitra, S. K. (2011). Digital Signal Processing: A Computer-Based Approach (4th ed.). McGraw-Hill. – Kompyuter modellashtirishga asoslangan zamonaviy yondashuv.
Nyquist, H. (1928). Certain topics in telegraph transmission theory. Transactions of the American Institute of Electrical Engineers, 47(2), 617-644. – Namunlash teoremasiga oid tarixiy maqola.
Shannon, C. E. (1949). Communication in the presence of noise. Proceedings of the IRE, 37(1), 10-21. – Axborot nazariyasi va signal uzatishning asoslarini belgilagan maqola.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
