Статьи

IZOTONIK KONSENTRATSIYANI VANT-GOFF, RAUL USULLARI VA NATRIY XLOR BO'YICHA EKVIVALENTI YORDAMIDA HISOBLASH: NAZARIY ASOSLAR VA FARMATSEVTIK AMALIYOT UCHUN VALIDATSIYA

Том 4 № 56 (2026) 26-30

2026-06-09 Статьи CC BY 4.0 Open Access

Авторы

  • Sattarali Ergashevich Xaytmatov Qo‘qon universiteti Andijon filiali Biologik kimyo va farmatsevtika kafedrasi o‘qituvchi

Аннотация

Ushbu tadqiqotda izotonik konsentratsiyani aniqlashning uchta asosiy usuli – Vant-Goff osmotik bosim tenglamasi, Raul muzlash nuqtasining pasayishi qonuni va natriy xlor boʻicha ekvivalent usuli – nazariy va eksperimental jihatdan qiyosiy oʻrganildi. Har uchala usul USP 43, BP 2024 va EP 11.0 talablari asosida validatsiya qilindi. Qon plazmasining fiziologik osmotik bosimi 780 ± 8 kPa (37 °C), krioskopeik oʻzgarish ΔTf = 0.52 °C va efektiv osmolallik 285–295 mOsm/kg ekanligini inobatga olgan holda, NaCl standart eritmasidan boshlangan hisoblash metodologiyasi ishlab chiqildi. Tekshirilgan 5 ta farmasevtik preparatda Vant-Goff usuli boʻicha topilgan osmotik bosim qiymatlari haqiqiy oʻlchangan qiymatlar bilan statistik jihatdan mos keldi (r² = 0.9984; p > 0.05). Raul usulida ΔTf oʻlchovi asosida hisoblangan izotonik konsentratsiyalar RSD < 1.5% aniqlik bilan aniqlandi. NaCl ekvivalenti usuli amaliy farmatsiyada eng keng tarqalgan va qoʻllanishi oson metodika ekanligi isbotlandi. Uchala usul oʻrtasidagi oʻrtacha farq 2.3 ± 0.7% ni tashkil etdi, bu ESV (eritmalar sifati validatsiyasi) mezonlarini qondiradi.

Ключевые слова:

izotonik eritma osmotik bosim Vant-Goff tenglamasi Raul qonuni natriy xlor ekvivalenti krioskopeik oʻzgarish osmolallik farmatsevtik validatsiya parenteral eritmalar.

Библиографические ссылки

van't Hoff JH. The role of osmotic pressure in the analogy between solutions and gases. J Membr Sci. 1995;100(1):39–44. (Original: Zeitschrift für physikalische Chemie, 1887;1:481–508.)

Raoult FM. Sur la loi qui régit les pressions de vapeur des dissolvants. Comptes rendus de l'Académie des sciences. 1882;94:1430–1433.

United States Pharmacopeia (USP 43–NF 38). Chapter <1231> Water for Pharmaceutical Purposes; Chapter <785> Osmolality and Osmolarity. Rockville, MD: USP Convention; 2020.

British Pharmacopoeia 2024. Appendix XVIB: Osmolality; General Notices: Parenteral Preparations. London: The Stationery Office; 2024.

European Pharmacopoeia 11th Edition (EP 11.0). Chapter 2.2.35: Osmolality; Monograph: Solutions for Infusion. Strasbourg: EDQM; 2023.

ICH Harmonised Tripartite Guideline Q2(R1). Validation of Analytical Procedures: Text and Methodology. Geneva: ICH; 2005.

Sinko PJ. Martinʿs Physical Pharmacy and Pharmaceutical Sciences. 7th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2017. pp. 152–189.

Atkins P, de Paula J, Keeler J. Physical Chemistry: Thermodynamics, Structure, and Change. 11th ed. Oxford: Oxford University Press; 2022. pp. 151–178.

Denbigh KG. The Principles of Chemical Equilibrium. 4th ed. Cambridge: Cambridge University Press; 1981.

Khabibullaev, S., Yuldashev, N., & Mamazulunov, N. (2023). Metabolic changes in the body as the result of long-term use of artificial sweetener-sodium cyclamate. Science and innovation, 2(D10), 64-70.

Қодиров, Р. Ш., Мамазулунов, Н. Х., Ботиров, Э. Х., & Юсупов, М. М. (2020). ФЛАВОНОИДЫ RUSSOWIA SOGDIANA (BGE). FEDSCH. Экономика и социум, (12-1), 628-631.

Mamazulunov, N. (2021). INORGANIC PHOSPHATE AND PRINCIPLES OF FLUORESCENCE. Экономика и социум, (3-1 (82)), 167-169.

Икрамова, М. М., Таджибоев, К. Т., & Мамазулунов, Н. Х. (2013). ОПРЕДЕЛЕНИЕ АКТИВНОСТИ АМИНОТРАНСФЕРАЗА В ПЕРФУЗАТЕ ПЕЧЕНИ ПРИ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ ТОКСИЧЕСКОМ ГЕПАТИТЕ. SCIENCE AND WORLD, 42.

Bokiyev, M. (2021). Bokiyev M. Mamazulunov N. SOME BIOLOGICAL ACTIVE PRODUCTS OF METALLOCENES: ferrocene, cyclopentadiene, ferrostimulants, siacrine, bioglue, ferrocerone. Архив исследований.

Қодиров, Р. Ш., Мамазулунов, Н. Х., Ботиров, Э. Х., & Юсупов, М. М. (2020). ФЛАВОНОИДЫ RUSSOWIA SOGDIANA (BGE). FEDSCH. Экономика и социум, (12-1), 628-631.

География читателей

2 Просмотры
0 Загрузки PDF
2 Стран

    Загрузки

    Опубликован

    2026-06-09

    Выпуск

    Том 4 № 56 (2026)

    Раздел

    Статьи

    Лицензия

    Copyright (c) 2026 Innovative Academy RSC

    Лицензия Creative Commons

    Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.

    Как цитировать

    Sattarali, E. X. (2026). IZOTONIK KONSENTRATSIYANI VANT-GOFF, RAUL USULLARI VA NATRIY XLOR BO’YICHA EKVIVALENTI YORDAMIDA HISOBLASH: NAZARIY ASOSLAR VA FARMATSEVTIK AMALIYOT UCHUN VALIDATSIYA. Наука и инновации, 4(56), 26-30. https://www.in-academy.uz/index.php/SI/article/view/51767
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    1 Views
    0 Downloads