YUSUF XOS HOJIBNING "QUTADG'U BILIG" DOSTONIDA AXLOQIY VA ESTETIK QARASHLAR

Abstrak

Ushbu maqolada Yusuf Xos Hojibning XI asr turkiy adabiy yodgorligi -“Qutadgʻu bilig” dostonida ifodalangan axloqiy hamda estetik qarashlar tizimi tahlil qilinadi. Asarda jamiyatni boshqarish, adolatni qaror toptirish, komil insonni tarbiyalash kabi masalalar axloqiy mezonlar sifatida talqin etilib, ularning davlat va xalq farovonligi bilan bogʻliqligi yoritiladi. Doston qahramonlari va timsollar orqali adolat, aql-zakovat, qanoat, insof, rostgoʻylik, mehnatsevarlik singari fazilatlarning ijtimoiy-ma’naviy qadri ochib beriladi. Shu bilan birga, “Qutadgʻu bilig”dagi estetik qarashlar badiiy obrazlar, ramziy ifoda, nutq madaniyati, hikmatli baytlar, poetik uslub va did tarbiyasi orqali namoyon bo‘lishi ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada axloq va estetika bir-birini to‘ldiruvchi g‘oyaviy-mazmuniy birlik sifatida talqin qilinib, dostonning bugungi ma’naviy tarbiya hamda adabiy-estetik tafakkur rivojidagi ahamiyati asoslanadi.