ZAMONAVIY TIBBIYOTDA KOLLAGEN VA FIBROBLASTLARDAN FOYDALANISH

Abstrak

Mazkur ish tibbiyot va farmatsevtika sanoatida kollagen hamda kollagen asosidagi materiallardan foydalanish imkoniyatlarini ko‘rib chiqishga bag‘ishlangan. Turli dori vositalari va davolash usullari paydo bo‘lishiga qaramay, tibbiyot rivojining hozirgi bosqichida yara jarayonining mahalliy namoyonlariga samarali ta’sir ko‘rsatish muammosi hanuzgacha to‘liq hal etilmaganligicha qolmoqda. Klinik samaraga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan ko‘plab hujayra turlari orasida dermal fibroblastlar alohida qiziqish uyg‘otadi. Ular mezeximal hujayralarning geterogen populyatsiyasi bo‘lib, hujayralararo o‘zaro ta’sirlarni tartibga solishda va teri gomeostazini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Hozirgi vaqtda yaralarni davolash uchun 60 dan ortiq zamonaviy hujayraviy va to‘qimaviy preparatlar mavjud bo‘lib, bu optimal, xavfsiz va samarali ad’yuvant terapiyani tanlashni sezilarli darajada murakkablashtiradi. Ushbu ishda yaralarning bitish jarayonida kollagenning tutgan o‘rniga bag‘ishlangan jahon adabiyotlari sharhi keltirilgan. Shuningdek, turli kelib chiqishga ega bo‘lgan surunkali yaralar va yarachalar epidemiologiyasi muammolari, yara jarayonining fazalaridagi fiziologik va patofiziologik jihatlar ko‘rib chiqiladi. Turli tipdagi kollagenlarning patogenetik roli, shuningdek kollagen, makrofaglar, fibroblastlar, matritsali metalloproteinazalar va boshqa sitokinlarning yarali nuqsonlar bitish jarayonidagi faoliyat mexanizmlari muhokama qilinadi.