TURKIYANING TASHQI SIYOSATIDA MADANIY DIPLOMATIYA INSTITUTLARI VA ULARNING FAOLIYAT MEXANIZMLARI
Abstract
Maqolada Turkiya Respublikasining zamonaviy tashqi siyosatida madaniy diplomatiyaning o‘rni, uning nazariy asoslari, institutsional tuzilishi va amaliy faoliyat mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda madaniy diplomatiya “yumshoq kuch” konsepsiyasining muhim vositasi sifatida baholanib, Jozef Nay, Jan Melissen, Milton C. Cummings, Ahmet Dovuto‘g‘li, Ibrohim Kalin va Muharrem Ekshi qarashlari asosida yoritiladi. Muallif Turkiyaning madaniy ta’siri yagona tashkilot faoliyatiga emas, balki o‘zaro muvofiqlashtirilgan davlat va nodavlat institutlari tizimiga tayanishini asoslaydi. Xususan, TIKAning rivojlanish va gumanitar diplomatiyadagi, Yunus Emre institutining til va madaniyatni targ‘ib etishdagi, YTBning diaspora hamda ta’lim diplomatiyasidagi, Diyanetning diniy diplomatiyadagi, TRT va Anadolu agentligining media diplomatiyasidagi vazifalari ochib beriladi. Shuningdek, Turkologiya loyihasi, Turkiya stipendiyalari, madaniy markazlar, ilmiy almashinuvlar, restavratsiya dasturlari va turkiy tashkilotlar doirasidagi hamkorlikning ahamiyati ko‘rsatiladi. Maqolada ushbu institutlarning funksional uyg‘unligi Turkiyaning xalqaro nufuzi, ijobiy imiji va xorijiy jamiyatlar bilan uzoq muddatli ishonch munosabatlarini mustahkamlashiga xizmat qilishi xulosa qilinadi.
References
Joseph S. Nye, Soft Power: The Means to Succeed in World Politics, New York, Public Affairs, 2004.
İbrahim Kalin. Soft Power and Public Diplomacy in Turkey. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/816442
Sait Yağincı. Cultural Diplomacy as an Important Foreign Aid Tools: The Case Study of Yunus Emre Institute. aksarayiibd.aksaray.edu.tr
Ahmet Dovuto‘g‘li., Stratejik Derinlik: Türkiye’nin Uluslararası Konumu., 2001. – S. 265.
Muharrem Ekşi. Turkey’s cultural diplomacy and soft power policy toward the Balkans. Karadeniz Araştırmaları. XIV/55 - Güz 2017 – S.189-208.
Turk hamkorlik va taraqqiyot boshqarmasi, TIKA rasmiy sayti ma’lumoti, URL://http://www.tika.gov.tr/tr/sayfa/tarihce-222
Nye J. Soft Power: The Means to Success in World Politics. – New York.: Public Affairs. 2004. – P. 51
TİKA 30 yılda 30 binden fazla projeyi hayata geçirdi., URL://https://www.aa.com.tr/tr/gundem/tika-30-yilda-30-binden-fazla-projeyi-hayata-gecirdi/2485672 (foydlanilgan vaqt: 20.07.2024)
Turk hamkorlik va taraqqiyot boshqarmasi, TIKA rasmiy sayti ma’lumoti. TÜRK İŞBİRLİĞİ ve KOORDİNASYON AJANSI FAALİYET RAPORU 2023. URL:.//https://tika.gov.tr/wp-content/uploads/2024/02/TIKA-2023-Idare-Faaliyet-Raporu.pdf (foydlanilgan vaqt: 20.07.2024)
Güncel Haberleri, “2018 Yılı Bütçesi, Plan ve Bütçe Komisyonunda”, 1 Kasım 2017,
URL:.//http://www.mynet.com/haber/guncel/2018-yili-butcesi-plan-ve-butce-komisyonunda-3360643-1 (foydlanilgan vaqt: 17.03.2024)
Tuba Çavuş., Diş politikada yumuşak güç kavrami ve Türkiye’nin yumuşak güç kullanimi. S.24. URL://http://iibfdergisi.ksu.edu.tr/tr/download/article-file/107654
Kiliçoğlu, Gökmen & Yilmaz, Ayhan Nuri. (2018) Türkiye’nin Orta Asya’daki Yumuşak gücü ve Kamu diplomasisi uygulamalarinin analizi. Türk Dünyası Araştırmaları. Cilt:119. Sayı:235. S.141-184
Ahmet Nafiz Ünalmış. “Yumuşak Gücün Tesis Edilmesinde Kültürel Diplomasinin Önemi ve Bir Uygulayıcı Olarak Yunus Emre Enstitüsü”. Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi. Güz 2019/Sayi 91. – ss. 137-159. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/836174
Гайфутдинов Р.И., Политика Турецкой Республики в отношении Российской Федерации на современном этапе. Дисс. Канд. Полит. наук. Москва – 2022. – C. 42. URL://https://www.researchgate.net/profile/Ogbolo-Kingsli-Binaebi/publication/361824217_dissertacia/links/62c744e23bbe636e0c48e595/dissertacia.pdf
Yunus Emre instituti rasmiy sayti. 2025 Faaliyet Raporu. URL://https://www.yee.org.tr/tr/yayin/2023-faaliyet-raporu
Muharrem Eksi. Turkey’s Cultural Diplomacy and Soft Power Policy Towards the Balkans. Karadeniz Araştırmaları
XIV/55 - Güz 2017 – ss.189-208.
Gün, A. F. Türk Dış Politikasında Kültürel Diplomasi Pratiği: Yunus Emre Enstitülerinin Kamu Diplomasisine Yönelik Faaliyetleri. İletişim Ve Diplomasi, 11, (2023). – S. 157-177.
Okumuş, S., & Çelik, S. Kamu Diplomasisi Tekniği Olarak Kültürel Diplomasi: Yunus Emre Enstitüsü Örneği. Kültür Araştırmaları Dergisi, 21, (2024). – S. 147-166.
Muharrem Ekşi., Mehmet Seyfettin Erol., The Rise and Fall Of Turkish Soft Power and Public Diplomacy
URL://http://kdk.gov.tr
Yurt Dışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığı, “Mevzuat” https://www.ytb.gov.tr/kurumsal/mevzuat
Chet eldagi Turklar va Qarindosh jamiyatlar raisligi rasmiy sayti Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı https://www.ytb.gov.tr/daireler/yurtdisi-vatandaslar/ [Olindi: 10.05.2024]
2022 Türkiye Bursları Başvuru Sonuçları. URL://https://www.turkiyeburslari.gov.tr/duyurular/2022-turkiye-burslari-basvuru-sonuclari-28 (Olingan sana 11.05.2024)
Живалов В.Н. Организация тюркских государств: перспективы развития и риски для Евразийского экономического союза. URL://https://cwejournal.hse.ru/zhivalov22023
URL://http://twesco.org/tr/about
Политика Турции в Центрально-Азиатском регионе URL://http://www.mfa.gov.tr/turk-konseyi.tr.mfa
Önder Çalağan Orta Asya’ya Yönelik Türkiye’nin Bir Yumuşak Güç Unsuru Olarak Kültür Politikaları. 2015, s.603-604
Kıdırali O. Bir Yumuşak Güç Olarak Türkiye’nin Dış Politikasında Yeni Osmanlıcılık Yaklaşımının Değerlendirilmesi, URL://https://www.academia.edu/8577845/Bir_Yumuşak_Güç_Olarak_Türkiye_nin_Dış_Politikasında_YeniOsmanlıcılı_Yaklaşımının_Değerlendirmesi
Енoкян А.В., Фaктор «мягкой силы» вo внешней пoлитике Турецкой Pеспублики на южном кавказе (2002-2022 гг.). дис. канд. истор. Наук. Москва – 2023. – C. 53.
Mamadjonov, A. (2023). Analysis of theoretical and practical approaches to the concept of soft power. Oriental Journal of History, Politics and Law, 3(3), 272.
Iymanov, J. (2026). Markaziy Osiyoda ma’naviy barqarorlikni ta’minlashda tdtning funksional-institutsional mexanizmlari. Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar, 3(5), 149-152.
Mamadjonov, A. (2025). “Turkish World” Strategy of Turkey’s Soft Power in Central Asia: Opportunities and Challenges. https://aps.tsuos.uz/storage/users/335/articles/BYXsLzf5rYFxBU4HWsrMKnJA7jozsfOJWR3UYOuV.pdf
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
