RAQAMLI DUNYODA VIRTUAL FIRIBGARLIKDAN HIMOYALANISH CHORALARI VA UNGA QARSHI HUQUQIY MEXANIZMLAR

Authors

  • Abdullayeva Barno To’liboyevna Author

Abstract

Bugungi kunda firibgarlikning eng keng tarqalgan turi bu – internet orqali odamlarni aldab, ularning pullarini o‘zlashtirish ya’ni “virtual firibgarlik” hisoblanyapti. Mazkur maqolada raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanish davrida virtual firibgarlikning tobora ortib borayotgan xavfi va uning oqibatlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada raqamli muhitda keng tarqalgan firibgarlik turlari – fishing, vishing, onlayn-savdodagi aldovlar va boshqa usullar – tahlil qilinib, ulardan himoyalanishning zamonaviy choralari, jumladan, kiberxavfsizlik vositalari, autentifikatsiya usullari, shaxsiy maʼlumotlarni himoyalash strategiyalari va foydalanuvchilarning raqamli savodxonligini oshirish ahamiyati keng yoritilgan.

   Shuningdek, maqolada virtual firibgarlikka qarshi kurashishning milliy va xalqaro darajadagi huquqiy asoslari, va ularni samarali bartaraf etish yo‘llari tahlil qilingan. Kiberjinoyatlarga qarshi kurashda xalqaro hamkorlikning o‘rni va tajribasi, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida virtual firibgarlik uchun belgilangan javobgarlik masalalari ham o‘rganilgan. Yakuniy qismda esa, virtual firibgarlikdan samarali himoyalanish va unga qarshi kurashish bo‘yicha kompleks yondashuv zarurligi asoslanib, tegishli taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

R.R.Shakurov, M.M.Vohidov. Kiber huquq - huquq sohasi sifatida: risola. Yuristlar malakasini oshirish markazi, 2022.

G.Gulyamov, I.Rustambekov. “Kiber-huquq - yangi kompleks huquq sohasi sifatida / O‘zbekiston qonunchiligi tahlili” inLibrary, 2020.

https://inlibrary.uz/index.php/uzbek_law_review/article/view/1876

Dr. Jeetendra Pande. “Introduction to Cyber Security” Uttarakhand Open University, Haldwani, 2017.

https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/Introduction-cyber-security.pdf

Abdixakimov Islombek. “Kiberxavfsizlikning kundalik hayotimizdagi ahamiyati va huquqiy jihatlari.” Toshkent davlat yuridik universiteti Elektron kutubxonasi. Accessed April 5, 2025. https://library-tsul.uz/kiberxavfsizlikning-kundalik-hayotimizdagi-ahamiyati-va-huquqiy-jihatlari/.

AAG IT. “The Latest Phishing Statistics.” AAG IT Services. Accessed April 4, 2025. https://aag-it.com/the-latest-phishing-statistics/.

BBB Marketplace Trust. “Risk Report 2024.” BBB Marketplace Trust. Accessed April 4, 2025. https://bbbmarketplacetrust.org/riskreport2024/.

Privacy Journal. “Scam Statistics and Facts.” Privacy Journal. Accessed April 4, 2025. https://www.privacyjournal.net/scam-statistics-and-facts/

United Nations. "Basic Facts About the Global Cybercrime Treaty." United Nations. Accessed April 5, 2025. https://www.un.org/en/peace-and-security/basic-facts-about-global-cybercrime-treaty.

Statista. "Social Media - Statistics & Facts." Statista. Accessed April 5, 2025. https://www.statista.com/topics/1164/social-networks/.

Federal Trade Commission. "Scams." Federal Trade Commission. Accessed April 5, 2025. https://consumer.ftc.gov/scams.

CMS.Law. "GDPR Enforcement Tracker." CMS.Law. Accessed April 5, 2025. https://www.enforcementtracker.com/?insights.

Proofpoint. "What Is Phishing? - Meaning, Attack Types & More." Proofpoint. Accessed April 5, 2025.

What Is Phishing? - Meaning, Attack Types & More | Proofpoint US

Kaspersky. "Online Banking Fraud: How to Keep Your Accounts Secure." Kaspersky Resource Center. Accessed April 5, 2025. https://www.kaspersky.com/resource-center/threats/online-banking-theft.

Council of Europe. "Convention on Cybercrime." Council of Europe. Accessed April 5, 2025. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=treaty-detail&treatynum=185.

Downloads

Published

2026-07-10

How to Cite

Abdullayeva, B. (2026). RAQAMLI DUNYODA VIRTUAL FIRIBGARLIKDAN HIMOYALANISH CHORALARI VA UNGA QARSHI HUQUQIY MEXANIZMLAR. Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies, 3(7), 26-35. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJMRMS/article/view/54554
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads