Статьи

DISKURS TUSHUNCHASI VA UNING ZAMONAVIY LINGVISTIK TALQINLARI: KOSMETIK VOSITALAR INSTRUKSIYALARI MISOLIDA

Том 3 № 9 (2026): Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies 27-31

2026-09-20 Статьи CC BY 4.0 Open Access

Авторы

  • Maxkamova Durdonaxon Komiljon qizi

Аннотация

Kosmetik vositalar instruksiyasi oddiy yoʻriqnoma emas, balki xavfsizlik, foydalanish tartibi va isteʼmolchiga murojaatni bir kommunikativ makonda birlashtiradigan maxsus diskursiy hodisadir. Muammo shundaki, bunday matnlardagi buyruq, ogohlantirish, tavsiya va ketma-ketlik maʼnolari koʻpincha alohida grammatik birliklar sifatida izohlanib, ularning oʻzaro pragmatik aloqasi yetarlicha ochilmaydi. Tadqiqotning maqsadi diskurs tushunchasining zamonaviy lingvistik talqinlarini instruksiya matnlarining real kommunikativ vazifalari bilan bogʻlash va mazkur janrning strukturaviy-pragmatik belgilarini aniqlashdan iborat. Tahlilda kontent tahlili, pragmatik tahlil, semiotik tahlil, konkordans tahlili va kollokatsion tahlil usullari birgalikda qoʻllanib, AntConc dasturi yordamida feʼl-buyruqlar, xavfsizlik birliklari, ketma-ketlik koʻrsatkichlari hamda tavsiya shakllarining kontekstual taqsimoti kuzatildi. Miqdoriy kuzatuvlar ushbu birliklarning tasodifiy emas, balki foydalanish bosqichlari va ehtimoliy xavflar mantiqiga muvofiq joylashishini koʻrsatdi. Sifat tahlili buyruq shakllari amaliy harakatni yoʻnaltirishini, ogohlantirishlar javobgarlik chegarasini belgilashini, tavsiyalar esa isteʼmolchi bilan yumshoq muloqot strategiyasini yaratishini aniqladi. Natijada instruksiya diskursi leksik, sintaktik va pragmatik qatlamlar birligida ishlaydigan tipologik model sifatida tavsiflandi. Mazkur ilmiy hissa diskursni faqat matn hajmi yoki janr belgisi bilan emas, balki xavfsizlik va yoʻnaltirish funksiyalarining tizimli munosabati orqali aniqlash mezonini taklif etadi. Xulosa amaliy lugʻat tuzish, maxsus tarjima va isteʼmolchi uchun aniq yoʻriqnoma yaratish ishlariga tatbiq etilishi mumkin.

Библиографические ссылки

Сафаров Ш. Прагмалингвистика. — Тошкент: Ўзбекистон Миллий энциклопедияси, 2008. — 318 б. ISBN: 9789943007892.

Foucault M. The Archaeology of Knowledge and the Discourse on Language. — New York: Pantheon Books, 1972. — 245 p. ISBN: 9780394711065.

Кимсанова Г. Косметика воситалари йўриқномаларида коммуникатив стратегиялар // Ўзбек тили ва адабиёти. — 2024. — № 3. — Б. 101–109.

Fairclough N. Discourse and Social Change. — Cambridge: Polity Press, 1992. — 259 p. ISBN: 9780745602185.

Gee J.P. An Introduction to Discourse Analysis: Theory and Method. — 4th ed. — New York: Routledge, 2014. — 256 p. ISBN: 9780415720730.

Рахматуллаева Д. Реклама дискурсида тил воситаларининг прагматик хусусиятлари // Ўзбекистон: тил ва маданият. — 2022. — № 2. — Б. 54–63.

Кубрякова Е.С. Начала когнитивной науки о языке: концепция и когнитивные структуры // Вопросы языкознания. — 2004. — № 4. — С. 3–15.

Schiffrin D. Approaches to Discourse. — Oxford: Blackwell, 1994. — 470 p. ISBN: 9780631180861.

Арутюнова Н.Д. Дискурс // Лингвистический энциклопедический словарь. — Москва: Советская энциклопедия, 1990. — С. 136–137. ISBN: 5852700312.

Карасик В.И. Языковые ключи: сб. статей по лингвистике культуры. — Москва: Гнозис, 2009. — 406 с. ISBN: 9785942440317.

van Dijk T.A. Principles of Critical Discourse Analysis // Discourse & Society. — 1993. — Vol. 4. — № 2. — P. 249–283. DOI: 10.1177/0957926593004002006.

Wodak R. What CDA Is About—A Summary of Its History, Important Concepts and Its Developments // Methods of Critical Discourse Analysis. — London: SAGE, 2001. — P. 1–13. DOI: 10.4135/9780857028020.n1.

Макаров М.Л. Основы теории дискурса. — Москва: Гнозис, 2003. — 280 с. ISBN: 9785942440058.

Серио П. Как читают тексты во Франции // Квадратура смысла: французская школа анализа дискурса. — Москва: Прогресс, 1999. — С. 12–53. ISBN: 5010036527.

Степанов Ю.С. Альтернативный мир, Дискурс, Факт и Принцип Причинности // Язык и наука конца XX века. — Москва: Российский государственный гуманитарный университет, 1995. — С. 35–73. ISBN: 5728100068.

Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. — Тошкент: Ўзбекистон Миллий энциклопедияси, 2002. — 168 б. ISBN: 9789943001234.

Маҳмудов Н. Тил. — Тошкент: Ёзувчи, 1998. — 160 б. ISBN: 9785890630127.

Нурмонов А. Танланган асарлар. 1-жилд: Тилшунослик назарияси. — Тошкент: Академнашр, 2012. — 376 б. ISBN: 9789943201450.

Йўлдошев М. Бадиий матннинг лингвопоэтик тадқиқи. — Тошкент: Фан, 2009. — 160 б. ISBN: 9789943009124.

Маҳмудов Н., Нурмонов А. Ўзбек тилининг назарий грамматикаси. — Тошкент: Ўқитувчи, 1995. — 232 б. ISBN: 9785000004216

География читателей

1 Просмотры
0 Загрузки PDF
1 Стран

    Опубликован

    2026-09-20

    Как цитировать

    Maxkamova , D. (2026). DISKURS TUSHUNCHASI VA UNING ZAMONAVIY LINGVISTIK TALQINLARI: KOSMETIK VOSITALAR INSTRUKSIYALARI MISOLIDA. Центральноазиатский журнал междисциплинарных исследований и менеджмента, 3(9), 27-31. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJMRMS/article/view/57861
    Innovative Academy RSC
    Article metrics Views and PDF downloads
    1 Views
    0 Downloads