TIL VA TAFAKKUR MASALASIGA MILLIY YONDASHUV

Authors

  • Tojiboyeva Mushtariy Rustam qizi Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti magistrantlari Author
  • Tursunqulova O‘g‘iloy Tuyg‘un qizi Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti magistrantlari Author

Keywords:

til va tafakkur, milliy yondashuv, konsept, lingvokulturologiya, kognitiv semantika, diskurs, korpus tahlili.

Abstract

ushbu maqola til va tafakkur munosabatini milliy yondashuv asosida qayta talqin qilishni maqsad qiladi. Tadqiqotda tilni faqat kod yoki aloqa vositasi emas, balki ijtimoiy tajriba, tarixiy xotira va madaniy qiymatlarni tashuvchi kognitiv mexanizm sifatida ko‘ruvchi integrativ model taklif etiladi. Metodologiya sifatida konseptual tahlil, kognitiv-semantik rekonstruksiya, diskurs tahlili hamda o‘zbek tilidagi korpusiy kuzatuvlar birlashtirildi; shuningdek, qiyosiy tipologik dalillar yordamida milliy tafakkur indikatorlari ajratib ko‘rsatildi. Ilmiy yangilik til birliklarining milliy konseptlar bilan bog‘lanish zanjirini operatsionlashtiruvchi ko‘rsatkichlar tizimi, ya’ni leksik-semantik maydonlar, metafora tarmoqlari va pragmatik me’yorlar orqali tafakkur izlarini aniqlash usulining takomillashtirilishi bilan belgilanadi. Amaliy jihatdan natijalar lingvokulturologik ta’lim, tarjima va matn tahlili amaliyotida milliy semantika va konnotatsiyani aniqlashtirishga xizmat qiladi.

References

Mahmudov N. Til va madaniyat: lingvokulturologik tadqiqotlar. Toshkent, Akademnashr, 2019.

Safarov Sh. Pragmatika. Toshkent, O‘zbekiston, 2013.

Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Toshkent, Universitet, 2006. 4. Маслова В. А. Лингвокультурология. Москва, Академия, 2001.

Whorf B. L. Language, Thought, and Reality: Selected Writings. Cambridge, MIT Press, 1956.

Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. Chicago, University of Chicago Press, 1980.

Downloads

Published

2026-05-27

Issue

Section

Articles

How to Cite

Tojiboyeva , M., & Tursunqulova , O. (2026). TIL VA TAFAKKUR MASALASIGA MILLIY YONDASHUV. Central Asian Journal of Education and Innovation, 5(5 Part 2), 148-154. https://www.in-academy.uz/index.php/CAJEI/article/view/50388
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads