SHARQ XALQLARI DUNYOQARASHIDA AXLOQIY ONG VA ADDIKTIV ODATLAR

Аннотация:

Ushbu maqola O‘rta asr Sharq mutafakkirlari, xususan, Abu Nasr Forobiy, Abu Ali Ibn Sino va Abdurauf Fitratning addiktiv axloq masalasiga oid qarashlarini tahlil qiladi. Mualliflar bekorchilik, aysh-ishrat, qimor o‘yinlari, ichkilikbozlik va isrofgarchilik kabi g‘ayriaxloqiy xatti-harakatlarni shaxsiy va ijtimoiy barqarorlikka tahdid sifatida ko‘rgan. Forobiy va Ibn Sino nazariyalarida shaxsning ma’naviy kamoloti, irodaviy barqarorligi va aql ustuvorligi addiktiv xulqni oldini olishning asosiy falsafiy mexanizmi sifatida ifodalanadi. Fitrat esa zamonaviy misollar orqali shaxsning irratsional istaklarga berilishi va ma’naviy zaiflikning ijtimoiy oqibatlarini yoritadi. Maqola sharqiy falsafiy tafakkurda shaxsning axloqiy tarbiyasi va jamiyat barqarorligi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ochib beradi hamda addiktiv xatti-harakatlarning oldini olishda ma’rifat, ta’lim va ichki ruhiy intilishning ahamiyatini ta’kidlaydi.