Мы рады сообщить вам, что Центр поддержки исследований «Innovative Academy» организовал Республиканская конференция «Молодые ученые». Это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований.
Опубликован: 2026-02-20
Статьи
STRESS VA UNING YURAK – QON TOMIR TIZIMIGA TA’SIRI
Ushbu ishda stressning inson organizmiga, ayniqsa yurak-qon tomir tizimiga ta’siri tahlil qilinadi. Stress jarayonida ajraladigan gormonlar (adrenalin va kortizol) yurak urish tezligini oshirishi, qon bosimini ko‘tarishi hamda qon tomirlar torayishiga olib kelishi yoritilgan. Surunkali stress natijasida arterial gipertoniya, ateroskleroz, yurak ishemik kasalligi, miokard infarkti va insult rivojlanish xavfi ortishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, stressning oldini olish va yurak salomatligini saqlash bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.
2026-02-19
УРАТ-ИНДУЦИРОВАННАЯ ВАЗОКОНСТРИКЦИЯ АФФЕРЕНТНОЙ АРТЕРИОЛЫ КАК ФАКТОР ВНУТРИКЛУБОЧКОВОЙ ГИПЕРТЕНЗИИ
Внутриклубочковая гипертензия является ключевым механизмом повреждения почек при хронической болезни. Повышенный уровень уратов способен индуцировать вазоконстрикцию афферентной артериолы, что приводит к нарушению микроциркуляции в клубочках, повышению внутриклубочкового давления и прогрессированию нефропатий. Современные исследования подтверждают, что урат-индуцированная вазоконстрикция играет важную роль в патогенезе хронической болезни почек, а контроль уровня уратов и нормализация сосудистого тонуса являются перспективными направлениями профилактики и терапии.
2026-02-19
СРАВНЕНИЕ НЕМЕДЛЕННОЙ И ОТСРОЧЕННОЙ ИМПЛАНТАЦИИ ПРИ СОХРАНЁННОЙ КОСТНОЙ СТЕНКЕ
В данной работе представлен сравнительный анализ немедленной и отсроченной имплантации при сохранённой костной стенке альвеолы. Рассматриваются биологические механизмы заживления костной ткани, особенности формирования остеоинтеграции и клиническая эффективность обеих методик. Подчёркивается значение сохранённой костной стенки в обеспечении первичной стабильности имплантата и сохранении объёма альвеолярной кости. Проведённый анализ научных данных свидетельствует о высокой результативности как немедленной, так и отсроченной имплантации при правильном выборе показаний и соблюдении хирургического протокола. Выбор метода лечения должен основываться на индивидуальных анатомических особенностях, состоянии костной и мягких тканей, а также общем клиническом статусе пациента.
2026-02-19
ВЛИЯНИЕ ИНСУЛИНОРЕЗИСТЕНТНОСТИ НА РАЗВИТИЕ СИНДРОМА ПОЛИКИСТОЗНЫХ ЯИЧНИКОВ
В данной работе представлен анализ влияния инсулинорезистентности на развитие синдрома поликистозных яичников. Рассматриваются механизмы снижения чувствительности тканей к инсулину, повышение уровня инсулина в крови и его влияние на продукцию андрогенов яичниками. Обсуждаются последствия инсулинорезистентности, включая нарушение овуляции, формирование поликистозного морфотипа яичников, ожирение и метаболические нарушения. Подчёркивается значение комплексного подхода к лечению, включающего корректировку образа жизни, рациональное питание и применение препаратов, повышающих чувствительность тканей к инсулину. Выбор метода терапии должен учитывать индивидуальные особенности пациентки и её клинический статус.
2026-02-19
МЕХАНИЗМЫ НАРУШЕНИЯ АУТОРЕГУЛЯЦИИ КЛУБОЧКОВОГО КРОВОТОКА ПРИ ГИПЕРУРИКЕМИИ
В данной работе рассмотрены механизмы нарушения ауторегуляции клубочкового кровотока при гиперурикемии. Подчеркивается роль эндотелиальной дисфункции, оксидативного стресса и воспалительных процессов в развитии спазма афферентных артериол и снижении скорости клубочковой фильтрации. Обсуждаются клеточно-молекулярные пути, приводящие к нарушению миогенного механизма и тубулогломерулярной обратной связи, а также клинические последствия для функции почек. Полученные данные имеют значение для ранней диагностики и разработки профилактических и терапевтических стратегий у пациентов с повышенным уровнем уратов.
2026-02-19
TA’LIM JARAYONIDA SHAXSNING INTELLEKTUAL FAOLLIGINIOSHIRISHDA TANQIDIY TAHLILNING O‘RNI
Mazkur tezisda ta’lim jarayonida shaxsning intellektual faolligini rivojlantirishda tanqidiy tahlilning o‘rni ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Tanqidiy fikrlash va tahliliy yondashuvning o‘quvchilarning mustaqil tafakkuri, muammoli vaziyatlarni hal etish qobiliyati hamda metakognitiv ko‘nikmalarini shakllantirishdagi ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik yondashuvlar, xususan, konstruktivizm, Bloom taksonomiyasi va faol o‘qitish metodlarining samaradorligi tahlil qilindi. Natijalar tanqidiy tahlil elementlarini tizimli qo‘llash intellektual faollik ko‘rsatkichlarini sezilarli oshirishini ko‘rsatadi.
2026-02-19
NIZOLARNI HAL ETISHDA MEDIATSIYA INSTITUTINING O‘RNI VA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada yuzaga kelgan nizolarni hal qilishda mediatsiyaning o‘rni va o‘ziga xos xususiyatlari o‘rganiladi. Rivojlangan mamlakatlarda mediatsiya institutini qo‘llashning o‘ziga xosligi tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasida mediatsiya institutini tartibga soluvchi qonunchilik va mazkur sohada mavjud muammolar o‘rganiladi. Xulosa qilinadiki, bugungi kunda yuzaga kelayotgan nizolarni an’anaviy usulda emas, balki muqobil usullarda, xususan mediatsiya institutidan foydalanib hal qilish keng tarqalmoqda. Mamlakatimizda mediatsiya instituti rivojlanganligiga qaramasdan, ko‘plab muammolar mavjud va ushbu muammolarni hal qilish orqali mazkur institutni yanada rivojlantirish mumkin.
2026-02-19
FRAZEOSEMANTIK MAYDONNING DISKURSIV DINAMIKASI VA SEMANTIK MIGRATSIYA JARAYONI
Mazkur tezisda frazeosemantik maydonning statik emas, balki dinamik tizim ekanligi asoslanadi. Ingliz va o‘zbek tillari materialida frazeologik birliklarning yadroviy va periferial qatlamlar o‘rtasidagi semantik migratsiya jarayoni tahlil qilinadi. Tadqiqot maydon ichidagi o‘zgaruvchanlikni diskursiv omillar bilan izohlaydi.
2026-02-19
ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ ЗАДЕРЖАНИЯ В УГОЛОВНОМ ПРОЦЕССЕ В РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН
Задержание как мера уголовно-процессуального принуждения занимает особое место в системе правовых инструментов, применяемых в ходе расследования преступлений. С одной стороны, оно является необходимым условием эффективного уголовного судопроизводства, позволяя обеспечить присутствие подозреваемого и предотвратить его возможное уклонение от следствия. С другой стороны, задержание напрямую затрагивает одно из основополагающих прав человека — право на личную свободу и неприкосновенность, закреплённое в Конституции Республики Узбекистан и международных договорах.
2026-02-19
ПАРКИНСОН КАСАЛЛИГИНИНГ ЭТИОПАТОГЕНЕЗИДА ОКСИДАТИВ СТРЕСС БОҒЛОВЧИ БИОМАРКЕРЛАРНИНГ ДИАГНОСТИК ВА ПРОГНОСТИК АҲАМИЯТИ
ПКнинг номотор кўринишлари орасида касалликнинг турли босқичларида 82-100% беморларда учрайдиган нейровизуал бузилишлар алоҳида ўрин эгаллайди. ПКда кўриш бузилишлари кўп компонентли бўлиб, кўриш тизимининг турли даражаларидаги патологияни ўз ичига олади: ретинал ўзгаришлардан тортиб кортикал кўриш дисфункцияларигача[3]. Энг кўп учрайдиган кўринишлар контраст сезувчанликнинг пасайиши, ранг кўришнинг бузилиши, саккадик кўз ҳаракатларининг аномалиялари, кўриш галлюцинациялари ва кўриш-фазовий мўлжал олишнинг қийинлашувидир.
2026-02-19
ДЕНТАЛЬНЫЕ ИМПЛАНТАТЫ: НОВЫЕ МАТЕРИАЛЫ И СРАВНИТЕЛЬНАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ
За последнее десятилетие произошла революция в материаловедении дентальных имплантатов. Помимо титановых имплантатов, на рынке появились циркониевые и гибридные конструкции, позволяющие улучшить эстетические результаты и снизить риск аллергических реакций. Анализ 512 имплантаций с использованием различных материалов показал: 1) приживаемость титановых имплантатов составила 97,2%, циркониевых – 96,8%; 2) эстетические результаты циркониевых имплантатов были на 25% выше (р<0,05); 3) стоимость циркониевых имплантатов была на 40-50% выше. Долгосрочное наблюдение в течение 5 лет продемонстрировало сопоставимые показатели сохранения костной ткани вокруг имплантатов. Однако циркониевые имплантаты показали лучшую биосовместимость с мягкими тканями.
2026-02-19
ПАРАДОНТОЛОГИЯ: ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ ПАРОДОНТИТА И РЕГЕНЕРАЦИИ КОСТНОЙ ТКАНИ
Пародонтология — это раздел стоматологии, занимающийся диагностикой, профилактикой и лечением заболеваний пародонта, включающего дёсны, периодонтальную связку, цемент корня и альвеолярную кость. В современной клинической практике пародонтит остаётся одной из наиболее распространённых причин потери зубов у взрослого населения, особенно в развитых странах, поражая более половины взрослого населения в той или иной степени тяжести.
2026-02-19
ОРТОДОНТИЯ: ИННОВАЦИОННЫЕ БРЕКЕТ-СИСТЕМЫ И УСКОРЕНИЕ ОРТОДОНТИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ
Ортодонтия — это раздел стоматологии, занимающийся диагностикой, профилактикой и лечением патологии прикуса, аномалий положения зубов и скелетных деформаций челюстно-лицевой области. На протяжении последних двух столетий ортодонтия прошла эволюцию от примитивных механических приспособлений к высокотехнологичным интерактивным системам, основанным на понимании биомеханики зубного перемещения.
2026-02-19
ЭНДОДОНТИЧЕСКОЕ ЛЕЧЕНИЕ В УСЛОВИЯХ СИСТЕМНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ И ИММУНОДЕФИЦИТА
Эндодонтическое лечение представляет собой сложный биологический процесс, успех которого существенно зависит от состояния иммунной системы и общего здоровья пациента. Однако в современной клинической практике стоматологи всё чаще сталкиваются с пациентами, страдающими различными системными заболеваниями, принимающими множество лекарственных препаратов и имеющими нарушения иммунитета. Это требует специальных подходов к планированию, проведению и отслеживанию результатов эндодонтического лечения.
2026-02-20
МЕНЕДЖМЕНТ СТОМАТОЛОГИЧЕСКОЙ ПРАКТИКИ: ОПТИМИЗАЦИЯ ОРГАНИЗАЦИОННЫХ ПРОЦЕССОВ И ПОВЫШЕНИЕ КАЧЕСТВА МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ
Менеджмент стоматологической практики — это комплексная система управления организационными, экономическими, кадровыми и клиническими процессами, направленная на достижение эффективности, качества и устойчивого развития стоматологического учреждения. В условиях быстро изменяющегося рынка медицинских услуг, растущих требований пациентов и усложнения регуляторной среды успех стоматологической практики существенно зависит от совершенства её организационной структуры и управленческих систем.
2026-02-20
SOCIAL STRATEGY MODELS: GAME THEORY AND RATIONAL CHOICE ANALYSIS IN EVERYDAY LIFE
This paper examines the fundamental principles of game theory in the context of everyday social interactions. Using the concepts of the Prisoner’s Dilemma and Nash Equilibrium, it analyzes conflicts between individual interests and collective welfare. Strategic decision-making in education, business, social media, and public resource usage is explored. The findings indicate that repeated interactions and social trust play a crucial role in mitigating suboptimal outcomes.
2026-02-20
N TSITIZIN HOSILALARINING ANTIDOT XUSUSIYATLARI
Ushbu ilmiy tezisda o‘simlik alkaloidi bo‘lgan N-tsitizin (cytisine) va uning hosilalarining antidot xususiyatlari zamonaviy ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Tsitizin — bu nikotinik atsetilxolin retseptorlarining qisman agonisti bo‘lib, asosan tamaki qaramligini davolashda qo‘llanadi. So‘nggi yillarda uning farmakologik profili, toksik moddalarga qarshi himoya potensiali, xususan nikotin zaharlanishi, organofosfat birikmalar ta’siri va markaziy nerv tizimi toksikliklarida qo‘llash imkoniyatlari o‘rganilmoqda. Maqolada tsitizin hosilalarining molekulyar mexanizmlari, farmakodinamikasi va eksperimental natijalari umumlashtiriladi.
2026-02-20
YАLLIG‘LАNISH PАTОFIZIОLОGIYАSI
Mаzkur tezisdа yаllig‘lаnish pаtоfiziоlоgiyаsi оrgаnizmning shikаstlоvchi оmillаrgа nisbаtаn murаkkаb, kо‘p bоsqichli vа stereоtip jаvоb reаksiyаsi sifаtidа tаhlil qilinаdi. Yаllig‘lаnishning etiоlоgik оmillаri, pаtоgenetik mexаnizmlаri hаmdа mоlekulyаr-hujаyrаviy аsоslаri izchil yоritilаdi. Аlterаtsiyа, eksudаtsiyа vа prоliferаtsiyа bоsqichlаri о‘zаrо bоg‘liqlikdа kо‘rib chiqilib, mikrоtsirkulyаtоr о‘zgаrishlаr, tоmir о‘tkаzuvchаnligining оshishi, mediаtоrlаr аjrаlishi vа leykоtsitlаr migrаtsiyаsi jаrаyоnlаri аniq klinik misоllаr аsоsidа tushuntirilаdi.
2026-02-20
DELTA AGENT BILAN SURUNKALI VIRUSLI GEPATIT B DA JIGAR STEATOZINING KLINIK NAMOYON BO‘LISH XUSUSIYATLARI
Mazkur tadqiqot ishida delta agent bilan surunkali virusli gepatit B fonida jigar steatozining klinik namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil qilingan. Jigar parenximasida yog‘ to‘planishining kasallik simptomatikasiga ta’siri, xususan og‘riq sindromi, astenik holat va gepatomegaliya bilan bog‘liqligi o‘rganilgan. Steatoz mavjud bo‘lgan bemorlarda klinik belgilar intensivligi yuqoriroq bo‘lishi hamda kasallikning og‘irroq kechishi aniqlangan. Shuningdek, jigar steatozining gepatotsitlar funksional holatiga salbiy ta’siri va yallig‘lanish jarayonining faollashuvi bilan bog‘liqligi ko‘rsatib berilgan. Olingan natijalar ushbu bemorlar guruhida kasallikni erta diagnostika qilish va individual davolash taktikasini tanlashda muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi.
2026-02-23
TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN JISMONIY SHAXSLARNI RAQAMLI KREDITLASH BO‘YICHA AMALIYOTINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Mazkur tezisda tijorat banklari tomonidan jismoniy shaxslarni raqamli kreditlash amaliyotining iqtisodiy mohiyati, tashkiliy modeli, texnologik infratuzilmasi va risklarni boshqarish mexanizmlari tahlil qilinadi.
2026-02-23
AUDITORLIK FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING HUQUQIY VA ME’YORIY-INSTITUTSIONAL ASOSLARI
Mazkur maqolada auditorlik faoliyatini tashkil etishning huquqiy hamda me’yoriy-institutsional asoslari tizimli ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida auditorlik faoliyatini tartibga soluvchi milliy qonunchilik, normativ-huquqiy hujjatlar va xalqaro auditorlik standartlarining (ISA) o‘rni hamda ularning amaliyotdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, auditorlik faoliyatini institutsional jihatdan ta’minlovchi vakolatli davlat organlari, professional auditorlik tashkilotlari va ularning funksional vazifalari yoritilgan. Auditorlik faoliyatini tashkil etishda mustaqillik, xolislik, professional kompetensiya va javobgarlik tamoyillarining huquqiy asoslari ochib berilgan. Tadqiqot natijalari auditorlik faoliyatini takomillashtirish, huquqiy muhitni mustahkamlash hamda moliyaviy nazorat samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosalar chiqarishga xizmat qiladi.
2026-02-23
O’ZBEK TASVIRIY SAN’ATI TARAQQIYOTI
Mazkur maqolada O‘zbek tasviriy san’atining qadimgi davrdan hozirgi kungacha bo‘lgan rivojlanish bosqichlari keng tahlil qilinadi. Qadimgi devoriy rasmlar, miniatyura san’ati, XX asr professional rangtasvir maktabi va mustaqillik davri zamonaviy ijodi o‘rganiladi. Milliy an’analar va zamonaviy san’at uyg‘unligi asosiy e’tibor markazida.
2026-02-23
ALIFBO VA TOVUSHLAR (UNLI VA UNDOSHLAR)
Ushbu maqolada o‘zbek tilining alifbosi hamda tovush tizimi haqida batafsil ma’lumot beriladi. Unda harf va tovush o‘rtasidagi farq, unli va undosh tovushlarning xususiyatlari, ularning talaffuzi va yozuvdagi ahamiyati izchil yoritilgan. Maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida savodxonlikni shakllantirish, to‘g‘ri talaffuz va imlo ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan.
2026-02-23
BIOLOGIK FAOL QO'SHIMCHALAR VA DORI VOSITALARINING QIYOSIY TAHLILI
Ushbu maqolada biologik faol qoʻshimchalar (BQQ) va dori vositalarining asosiy farqlari, farmakologik xususiyatlari, xavfsizlik profillari va regulyator jihatlari qiyoslanadi. Maqola ilmiy va amaliy nuqtai nazardan ikkala guruh mahsulotlarining samaradorligi va xavf omillarini muvozanatlashtirishga yoʻnaltirilgan tavsiyalarni taklif etadi. Maqola darslik va amaliyot uchun moʻljallangan va matnda ortiqcha sayt manzillari yoki reklama maʼlumotlari kiritilmagan.
2026-02-23
АЙБГА ИҚРОРЛИК ТЎҒРИСИДАГИ КЕЛИШУВНИ ҲУҚУҚИЙ ТАРТИБГА СОЛИШ ВА ҲУҚУҚНИ ҚЎЛЛАШ АМАЛИЁТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Мазкур диссертация ишида Ўзбекистон Республикаси жиноят процессида айбга иқрорлик тўғрисидаги келишув институтини тартибга солувчи қонун ҳужжатларини қўллаш амалиётини такомиллаштиришнинг назарий ва амалий масалалари атрофлича тадқиқ этилган. Тадқиқотнинг мақсади жиноят-ҳуқуқий низони ҳал этишнинг алоҳида процессуал шакли сифатида айбга иқрорлик тўғрисидаги келишувни қўллашнинг қонунийлиги, ихтиёрийлиги ва адолатлилигини таъминлашга илмий асосланган ёндашувларни шакллантириш ҳамда одил судловнинг халқаро стандартлари ва илғор хорижий тажрибани ҳисобга олган ҳолда ундан фойдаланиш самарадорлигини оширишдан иборат.
2026-02-23
БАНК ТИЗИМИДА ЖИНОИЙ ДАРОМАДЛАРНИ ЛЕГАЛЛАШТИРИШНИНГ АСОСИЙ САБАБЛАРИ
Мазкур илмий мақолада банк тизимида жиноий йўл билан олинган даромадларни легаллаштириш схемалари ҳамда уларни аниқлаш ва бартараф этиш усулларининг назарий, ҳуқуқий ва амалий масалалари қиёсий-ҳуқуқий таҳлил асосида тадқиқ этилган. Тадқиқот банк соҳасида молиявий хавфсизликни таъминлаш, жиноий даромадларнинг иқтисодиётга кириб келишига қарши самарали механизмларни шакллантиришга қаратилган.
2026-02-23
ВАЛЮТА ҚИММАТЛИКЛАРИ ТУШУНЧАСИ ВА УЛАРНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ
Мазкур магистрлик диссертациясида валюта қимматликларини қонунга хилоф равишда олиш ёки ўтказиш жиноятларини тергов қилишнинг назарий, ҳуқуқий ва амалий масалалари қиёсий-ҳуқуқий таҳлил асосида тадқиқ этилган. Тадқиқот жиноят-процессуал қонунчиликда мазкур турдаги жиноятларни фош этиш, исботлаш ва тергов қилиш самарадорлигини оширишга қаратилган бўлиб, замонавий таҳдидлар ва халқаро тенденциялар нуқтаи назаридан баҳоланади.
2026-02-23
СУДГА ҚАДАР ИШ ЮРИТИШ БОСҚИЧИДА ЖИНОЯТДАН ЗАРАР КЎРГАН ШАХСЛАРНИ ПРОЦЕССУАЛ ҲИМОЯ ҚИЛИШ ВА УЛАРГА ЕТКАЗИЛГАН ЗАРАРНИ АНИҚЛАШ ВА ҚОПЛАШНИНГ БУГУНГИ ҲОЛАТИ ҲАМДА МУАММОЛАРИ
Мазкур мақолада судга қадар иш юритиш босқичида жиноятдан жабрланган шахсларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини процессуал ҳимоя қилиш, уларга етказилган моддий, маънавий ва жисмоний зарарни аниқлаш ҳамда қоплашнинг амалдаги ҳолати комплекс таҳлил қилинган. Жиноят-процессуал ва фуқаролик қонунчилиги ўртасидаги айрим номутаносибликлар, терминологик ноаниқликлар, маънавий зарар миқдорини белгилашда ягона мезонларнинг мавжуд эмаслиги ҳамда судгача босқичда ихтиёрий қоплаш механизмларининг етарли даражада тартибга солинмаганлиги очиб берилган. Шунингдек, жабрланувчи ҳуқуқларини самарали таъминлашга қаратилган қонунчиликни такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар илгари сурилган.
2026-02-23
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA MOLIYA SOHASINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Ushbu tezisda raqamli transformatsiya jarayonining moliya tizimiga ta’siri, moliyaviy xizmatlarni raqamlashtirish orqali yuzaga kelayotgan imkoniyatlar hamda mazkur jarayonda uchrayotgan asosiy muammolar tahlil qilinadi. Shuningdek, moliya sohasida raqamli texnologiyalarni samarali joriy etish bo‘yicha tavsiyalar keltiriladi.
2026-02-23
QADIMGI YOZMA YODGORLIKLAR TARKIBIDA KELGAN ELAFONIMLAR QIYOSIY TAHLILI
ushbu materialda qadimgi turkiy yozma yodgorliklar, xususan “Devonu lug’at-it turk”, Tarjumon turkiy” hamda “Kodeks kumanikus” tarkibida mustaqil leksik birlik sifatida kelgan elafonimlar ya’ni bug’usimonlar turkumiga kiruvchi zoonimlar leksik qatlamining qiyosiy tahlili to’g’risida so’z yuritiladi. Mazkur qatlamga doir so’zlarning 3 asr davomida fonetik, leksik-semantik o’zgarib borishi, ularning turkiy til tizimida tutgan o’rni va ahamiyati haqida batafsil izohlar beriladi.
2026-02-23
MILLIY QADRIYATLAR ASOSIDA PEDAGOGIK TARIXNI O'RGANISHNING METODIK YONDASHUVLARI
Mazkur maqolada talabalarda maʼnaviy dunyoqarashni shakllantirish jarayonida milliy qadriyatlarning pedagogik ahamiyati tahlil qilinadi. Muallif milliy qadriyatlarning tarbiyaviy imkoniyatlarini ochib beradi hamda ularni taʼlim jarayoniga integratsiya qilishning samarali yoʻllarini yoritadi. Oliy taʼlim muassasalarida amalga oshirilayotgan madaniy-maʼrifiy faoliyatlar, taʼlim va tarbiyada qoʻllanilayotgan innovatsion yondashuvlar misolida milliy qadriyatlarning yoshlar dunyoqarashiga taʼsirchanligi asoslanadi. Maqolada integrativ yondashuv, ustoz-shogird anʼanasi va zamonaviy pedagogik texnologiyalar orqali talabalarda milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik, axloqiy yetuklik kabi fazilatlarni shakllantirishning samarali yoʻllari ko‘rsatib beriladi. Xulosa sifatida milliy qadriyatlar asosida shakllangan maʼnaviy dunyoqarash barkamol avlodni tarbiyalashda muhim omil ekanligi taʼkidlanadi.
2026-02-23
ПЕРСОНИФИЦИРОВАННАЯ СИСТЕМА ПРОГНОЗИРОВАНИЯ И ПРОФИЛАКТИКИ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ НЕУДОВЛЕТВОРЕННОСТИ ПОСЛЕ СЕПТОПЛАСТИКИ
Работа посвящена разработке персонифицированной системы прогнозирования и профилактики функциональной неудовлетворенности после септопластики. Несмотря на устранение анатомической деформации перегородки носа, у части пациентов сохраняется назальная обструкция, что снижает клиническую эффективность хирургического лечения. В исследовании проанализирована роль иммунологических и аллергологических факторов в формировании функциональных исходов. Проведено комплексное клинико-лабораторное обследование пациентов до операции и в послеоперационном периоде с оценкой системного и локального воспалительного ответа. На основании выявленных предикторов разработана прогностическая модель риска и предложены дифференцированные профилактические мероприятия, направленные на оптимизацию восстановления носового дыхания и повышение стабильности функциональных результатов септопластики.
2026-02-23
QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASINIŃ TURIZM POTENCIALI HÁM ONI RAWAJLANDIRIW BAǴDARLARI
Bul maqalada Qaraqalpaqstan Respublikasınıń turizm potencialı regiondı social-ekonomikalıq rawajlandırıwdıń strategiyalıq drayveri sıpatında kompleksli analiz etilgen. Izertlew barısında aymaqtıń unikal ekologiyalıq landshaftları, atap aytqanda Aral teńizi ekologiyalıq apatınıń turistik transformaciyası (Moynaq fenomeni) hám áyyemgi Xorezm civilizaciyasınıń arxeologiyalıq miyrasları ilimiy tárepten bahalanadı. Maqalada regiondaǵı transport-logistika infratuzılmasınıń házirgi jaǵdayı, sanlı texnologiyalardı (Smart-turizm) engiziw imkaniyatları hám jergilikli xalıqtıń turizm xızmetleri arqalı bántliginiń artısı talqılanadı. Analizler tiykarında Qaraqalpaqstan ushın unikal turistik brendlerdi jaratıw, xızmet kórsetiw sapasın xalıqaralıq standartlarǵa maslaw hám investiciyalıq ortalıqtı jaqsılaw boyınsha strategiyalıq usınıslar hám jol-jobalar islep shıǵılǵan.
2026-02-23
TA’LIM MENEJMENTIDA TIZIMLI VA KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV
Mazkur maqolada ta’lim menejmentida tizimli va kompetensiyaviy yondashuvlarning nazariy asoslari, ularning o‘zaro bog‘liqligi hamda amaliy ahamiyati chuqur tahlil qilinadi. Avvalo, tizimli yondashuvning mohiyati, uning ta’lim muassasasini yaxlit ijtimoiy-pedagogik tizim sifatida ko‘rib chiqishdagi roli ochib beriladi. Shuningdek, kompetensiyaviy yondashuvning mazmuni, boshqaruv jarayonida kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi o‘rni asoslanadi. Natijada, mazkur ikki yondashuvning integratsiyasi ta’lim sifatini oshirish, boshqaruv samaradorligini ta’minlash hamda zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirishning muhim omili ekanligi xulosalanadi.
2026-02-23
МЕТОДИЧЕСКИЕ ПУТИ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБУЧЕНИЯ РУССКОМУ ЯЗЫКУ КАК ИНОСТРАННОМУ
Статья рассматривает современные подходы к преподаванию русского языка как иностранного, включая коммуникативные методы, использование технологий и культурное погружение. Особое внимание уделяется созданию динамичной образовательной среды, развитию беглости речи, коммуникативной компетенции и мотивации студентов-нефилологов.
2026-02-23
DEGRADATSIYAGA UCHIRAGAN TUPROQLARNING AGROEKOLOGIK XUSUSIYATLARINI OSHIRISHDA DUKKAKKLI O‘SIMLIKLARNING (NO‘XAT, SEBARGA, INDIGO) AHAMIYATI
Mazkur maqolada degradatsiyaga uchragan tuproqlarning agroekologik xususiyatlarini tiklash va oshirishda dukkakli o‘simliklarning ahamiyati tahlil qilingan. Tuproq degradatsiyasining asosiy sabablari, jumladan, eroziya, sho‘rlanish, gumus miqdorining kamayishi va biologik faollikning susayishi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, dukkakli o‘simliklar — No‘xat, Sebarga va Indigo ning tuproq unumdorligini oshirishdagi roli ilmiy asosda yoritilgan. Ularning biologik azot to‘plash xususiyati, organik modda miqdorini ko‘paytirishi, tuproq strukturasini yaxshilashi hamda eroziyaga qarshi ta’siri asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari degradatsiyaga uchragan yerlarning meliorativ holatini yaxshilashda dukkakli o‘simliklardan foydalanish samarali va ekologik xavfsiz usul ekanligini ko‘rsatadi.
2026-02-24
‘QUV JARAYONINI SAMARALI BOSHQARISHDA O‘QUVCHILARNING O‘QUV MOTIVINI RIVOJLANTIRISH
Mazkur maqolada o‘quv jarayonini samarali boshqarishda o‘quvchilarning o‘quv motivini rivojlantirishning nazariy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Ta’lim samaradorligini oshirishda motivatsiyaning o‘rni, uning ichki va tashqi omillari, pedagogik boshqaruv mexanizmlari hamda psixologik yondashuvlar yoritib beriladi.
2026-02-24
N. ATABAEVANÍŃ «BIR AWÍLDÍŃ JEZDESI» GÚRRIŃINDE DIALOG HÁM MONOLOGTÍŃ OBRAZ JASAWDA QOLLANÍLÍWÍ
Bul maqalada dialog hám monologtıń obraz jasawdaģı xızmeti Narjan Atabaevanıń «Bir awıldıń jezdesi» gúrrińi tiykarında úyrenildi.
2026-02-24
KO‘CHMAS MULK BOZORI FAOLIYATINING TUSHUNCHASI VA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Maqolada ko‘chmas mulk bozori faoliyatining mazmuni, iqtisodiy mohiyati va o‘ziga xos xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan.
2026-02-24
GEPATORENAL SINDROM TASHXISOTIDA LABORATOR MARKERLAR AHAMIYATI
Gepatorenal sindrom (GRS) jigar sirrozi va portal gipertenziya fonida rivojlanadigan, buyraklarning funksional yetishmovchiligi bilan xarakterlanadigan og‘ir patologik holatdir. Ushbu sindromda buyrak to‘qimalarida organik shikastlanish kuzatilmasada, ularning filtratsion faoliyati keskin pasayadi. Natijada bemorlarning umumiy holati og‘irlashib, o‘lim xavfi ortadi.Amaliyotda GRSni erta aniqlash muhim hisoblanadi, chunki klinik belgilar ko‘pincha kech bosqichlarda namoyon bo‘ladi. An’anaviy laborator ko‘rsatkichlar, xususan kreatinin va mochevina, har doim ham buyrak funksiyasidagi dastlabki o‘zgarishlarni aks ettira olmaydi. Shu sababli zamonaviy diagnostikada sistatin C kabi sezgir biomarkerlarga bo‘lgan ehtiyoj ortib bormoqda.
2026-02-24
